Problemy z opryskiwaczem polowym: przyczyny kapania i zapychania dysz oraz skuteczne rozwiązania

Opryskiwacze to jedne z kluczowych maszyn w nowoczesnym gospodarstwie - wykorzystywane przy ochronie roślin, regulacji wzrostu, nawożeniu czy desykacji. Od ich sprawności i precyzji zależy jakość plonów, a co za tym idzie - opłacalność produkcji. Kapanie cieczy z dysz opryskiwacza polowego po jego wyłączeniu lub notoryczne zapychanie się rozpylaczy to powszechne problemy, które mogą prowadzić do nierównomiernego pokrycia roślin i strat ekonomicznych. Zrozumienie przyczyn tych problemów i wdrożenie odpowiednich rozwiązań jest kluczowe dla efektywnej pracy.

Rozpoznanie problemu: kapanie i zapychanie dysz

Często wystarczy kontrola wzrokowa, aby stwierdzić nieprawidłowe działanie rozpylacza. Jeśli rozpylacz „leje” lub wydostający się strumień ma nieregularny kształt, a przede wszystkim, gdy kapie z niego ciecz po zamknięciu dopływu, najprawdopodobniej dysza jest zapchana lub uszkodzona. Problem z zatykaniem dysz może pojawiać się wielokrotnie w ciągu dnia, wymagając ciągłego czyszczenia.

Główne przyczyny problemów z dyszami

Problemy z kapanymi i zapychającymi się dyszami w opryskiwaczach polowych często mają swoje źródło w kilku obszarach:

Zanieczyszczenia w układzie cieczowym

• Korozja elementów metalowych: Częstą przyczyną jest łuk stalowy ocynkowany, który zaczął rdzewieć od środka. Odrywająca się rdza może zapychać końcówki. Podobnie dzieje się z kolankami i złączkami.
• Osady z produktów: Dysze mogą się zapychać najbardziej po pryskaniu "siarą" (np. zawiesiną siarki) lub po zabiegu miedzianem. Pozostałości środków ochrony roślin, szczególnie tych słabo rozpuszczalnych, osadzają się w przewodach i rozpylaczach.
• Niedostateczne płukanie: Jeśli opryskiwacz nie został dokładnie opłukany po skończonym zabiegu, pozostałości chemiczne zasychają, tworząc zatory.
• Syfy w zbiorniku: Zanieczyszczenia gromadzące się na dnie zbiornika mogą być zasysane do układu cieczowego, prowadząc do zapychania filtrów i dysz.

Problemy z filtracją

• Niewłaściwa gęstość siatki filtrów: Filtry założone przed łukami lub sekcjami mogą przepuszczać zanieczyszczenia, jeśli mają zbyt rzadką siatkę (np. niewystarczający "mesh" wkładu). Mesh 80 jest dosyć gęsty i często zalecany.
• Zatykanie sitek przy rozpylaczach: Wielu użytkowników doświadcza problemów z sitkami na każdym rozpylaczu, które szybko się zapychają. Sitka przy końcówkach w niektórych opryskiwaczach mają gęściejszą siatkę niż filtry główne, co w połączeniu z ich małą powierzchnią prowadzi do częstego zapychania.
• Brak odpowiedniej filtracji: Brak skutecznych filtrów przed pompą lub na sekcjach może sprawić, że zanieczyszczenia dotrą bezpośrednio do dysz.

Skuteczne rozwiązania i konserwacja

Aby wyeliminować problemy z kapaniem i zapychanymi dyszami, należy wdrożyć kompleksowe działania obejmujące poprawę filtracji, dokładne czyszczenie i regularną konserwację.

Prawidłowa filtracja

• Filtry przed pompą i sekcyjne: Konieczne jest posiadanie dobrego, dużego filtra przed pompą (np. polskiego filtra z spustem mieszanym) oraz sprawnych filtrów sekcyjnych (np. Arag lub TeeJet). Należy je kontrolować i regularnie czyścić, zwłaszcza przy stosowaniu mieszanek z nawozami.
• Usunięcie sitek z rozpylaczy: Wielu doświadczonych użytkowników sugeruje usunięcie sitek bezpośrednio przy rozpylaczach, gdyż często powodują one więcej problemów niż korzyści. Praktyka pokazuje, że opryskiwacze bez tych sitek rzadziej mają zapchane rozpylacze, co świadczy o tym, że filtry główne i sekcyjne są wystarczające.
• Wybór odpowiedniego "meshu": Należy zwrócić uwagę na gęstość siatki filtrów. Mesh 80 jest zazwyczaj odpowiedni.

Dokładne czyszczenie i płukanie układu

Słabe płukanie po skończonym zabiegu jest jednym z głównych problemów. Aby temu zaradzić:

• Czyszczenie zbiornika, węży i dysz: Dokładnie wypłucz zbiornik, węże i dysze. Można to zrobić, przepuszczając przez układ dużą ilość wody. Warto też rozważyć wyczyszczenie zbiornika z osadów za pomocą myjki ciśnieniowej (Karcher) lub nawet odkurzacza do usuwania "syfów".
• Użycie środków czyszczących:
  • Ocet: Zwykły ocet doskonale sprawdza się do mycia układu. Można wlać około 200 litrów wody i 5 butelek octu do zbiornika, a następnie wypryskać tę mieszankę. Lepsze efekty daje ocet w połączeniu z ciepłą wodą.
  • Płyn do naczyń (np. Ludwik): Przepuszczenie wody z płynem do naczyń przez zbiornik, węże i dysze może pomóc w usunięciu zaschniętych osadów.
• Płukanie pod ciśnieniem: W przypadku zatkanych łuków, można nalać wody, wymontować dysze i, jeśli opryskiwacz ma obrotowe głowice, zamknąć wszystkie oprócz górnych. Następnie przepuścić sporą ilość wody przez łuki z dużym ciśnieniem, a dopiero potem otwierać kolejne dysze od góry, nie wyłączając cieczy.
• Wymiana zużytych elementów: Jeśli problemem jest korozja łuków, kolanek lub złączek, należy je wymienić na nowe, wykonane z materiałów odpornych na rdzewienie. Wymiana starych, zużytych węży również może pomóc.

Konserwacja pompy i mieszadła

• Kontrola stanu pompy: Większość pomp jest smarowana olejem. Należy ocenić jego poziom (na bagnecie lub wzierniku) oraz kolor i konsystencję. Rzadki olej przypominający kawę z mlekiem może świadczyć o uszkodzeniu membrany tłocznej, którą trzeba wymienić. Olej należy wymieniać zgodnie z interwałem i klasą lepkości.
• Sprawdzenie ciśnienia w pompach "suchych": W pompach „suchych” (np. Hardi, niektóre Annovi Reverberi) należy sprawdzić ciśnienie powietrza (zazwyczaj 0,3-0,6 ciśnienia roboczego).
• Drożność mieszadła: Mieszadło musi być dobre i pracować cały czas podczas zabiegu, tworząc silny strumień. Należy sprawdzić jego drożność oraz drożność zaworu przelewowego.

Inne kluczowe aspekty eksploatacji

• Kalibracja opryskiwacza: Przynajmniej raz w sezonie, najlepiej przed rozpoczęciem prac, należy przeprowadzić kalibrację. Pozwala to upewnić się, że ciecz robocza zostanie wykorzystana w 100%.
• Dobór i kontrola rozpylaczy: Wszystkie rozpylacze używane przy danym oprysku muszą być tego samego typu i rozmiaru oraz ustawione pod tym samym kątem. Należy dobierać je do rodzaju zabiegu, fazy wzrostu rośliny i warunków pogodowych. Zapchane dysze należy czyścić miękką szczotką, nigdy ostrymi przedmiotami. Warto sprawdzić, czy działają zawory przeciwkroplowe.
• Stabilność i szczelność układu cieczowego: Podczas pracy należy kontrolować manometr i zawory sterujące. Po uruchomieniu zaworów odcinających zawór kompensacyjny powinien natychmiast wyrównać ciśnienie.
• Przygotowanie do stosowania RSM: Przy stosowaniu nawozu RSM, należy wymienić rozpylacze płaskostrumieniowe na końcówki rozlewowe lub stosować węże rozlewowe. Warto pamiętać, że RSM jest znacznie cięższy od wody, co ma znaczenie dla transportu i obciążenia konstrukcji opryskiwacza.
• Uwzględnianie warunków atmosferycznych: Temperatura powietrza, prędkość wiatru i wilgotność powietrza mają ogromny wpływ na skuteczność zabiegów. Optymalna temperatura to 12-22 stopni, wilgotność około 80%, a wiatr nie powinien przekraczać 3 m/s.

Przygotowanie opryskiwacza do sezonu i zimowego przestoju

Dokładne przygotowanie opryskiwacza do przestoju zimowego ma najważniejszy wpływ na jego stan techniczny przed przystąpieniem do pierwszych zabiegów, podobnie jak regularne czyszczenie po każdym użyciu.

• Czyszczenie po każdym zabiegu: Po wykonaniu danego zabiegu zawsze należy spuścić ciecz roboczą i wykonać kilkukrotne płukanie obiegu. To zapewni czystość układu cieczowego, dzięki czemu pozostałości danej cieczy nie zaszkodzą kolejnej, opryskiwanej uprawie.
• Przygotowanie do zimowego przestoju:
  1. Należy opróżnić zbiornik i układ cieczowy z zimowego płynu niezamarzającego (jeśli był zastosowany).
  2. Dokładnie wypłukać układ wodą.
  3. Założyć filtry oraz pozakręcać wszystkie spusty i króćce.
  4. Nalać do zbiornika czystej wody.
  5. Rozłożyć belkę i włączyć układ pod ciśnieniem roboczym.
  6. Najważniejszą czynnością jest dokładne usunięcie cieczy roboczej lub wody po płukaniu z pompy i całej armatury opryskiwacza.
  7. Przedmuchanie układu, spuszczenie wody z pompy i filtrów może nie wystarczyć, bowiem nawet niewielkie ilości wody mogą zalegać w różnych zakamarkach, a po zamarznięciu stwarzać niebezpieczeństwo rozsadzenia elementów.

tags: #opryskiwacz #polowy #po #zamknieciu #kapie #z