Decyzja o wyborze odpowiednich końcówek dysz opryskiwacza, czy to potrójnych, czy podwójnych, jest kluczowa dla efektywności i precyzji zabiegów. Wiele zależy od specyfiki upraw, warunków pogodowych oraz rodzaju stosowanych środków ochrony roślin. Należy pamiętać, że każdy typ końcówki dysz opryskiwacza ma swoje optymalne warunki pracy, a świadomość rolników w tym zakresie wciąż wymaga edukacji, czego przykładem są akcje takie jak „Grunt to bezpieczeństwo” firmy Bayer, podczas której wiele szkół rolniczych otrzymało testery pracy dysz.
Wielkość kropli, ciśnienie i rodzaj dyszy - kluczowe parametry
Wszystko w oprysku rozgrywa się tak naprawdę o wielkość kropli użytej do oprysku, ciśnienie robocze i rodzaje dysz opryskiwacza. Odpowiedni dobór tych parametrów gwarantuje wysoką skuteczność działania środka i minimalizuje znoszenie cieczy roboczej.
Wpływ wielkości kropli na pokrycie i penetrację
- Drobne krople lepiej kryją powierzchnie odjazdowe roślin.
- Grube krople mocniej atakują powierzchnie najazdowe.
- Co do penetracji w głąb łanu, zdecydowanie lepiej zachowują się krople duże.
Jeśli celem jest pokrycie górnych powierzchni w wysokiej pszenicy, a także dotarcie w niskie partie łanu, powinno się stosować oprysk grubszymi kroplami i z większym wydatkiem cieczy. Do ochrony samego kłosa i górnych liści dobre rezultaty da mniejsza kropla, co pozwoli zredukować ilość cieczy roboczej.
Znaczenie ciśnienia roboczego
Należy wiedzieć, pod jakim ciśnieniem ciecz robocza powinna być wypryskiwana. Uniwersalne, niebieskie końcówki z wachlarzem 110 stopni, mogą wykonać dobrze każdą kategorię oprysku, pod warunkiem zastosowania odpowiedniego ciśnienia. Przy ciśnieniu 10 barów taka uniwersalna końcówka może zamienić ciecz roboczą w mgiełkę. Wielu rolników uważa, że to dobrze, że taki oprysk dotrze wszędzie i pokryje chronione rośliny, jednak nie zawsze jest to optymalne rozwiązanie.
Dysze eżektorowe i pomocniczy strumień powietrza (PSP)
W przypadku eżektorowych końcówek dysz sytuacja jest odwrotna. Opryskiwacze zaopatrzone w pomocniczy strumień powietrza (PSP) pozwalają zmniejszyć dawkę cieczy roboczej do 100 l/ha, gwarantując wysoką skuteczność działania środka i zapobiegając znoszeniu cieczy. Niestety, większość rolników może jedynie pomarzyć o opryskiwaczach z PSP.
Typy rozpylaczy i ich zastosowanie
Na rynku dostępnych jest bardzo dużo wariantów rozpylaczy. Dobrze dobrane dysze antyznoszeniowe, eżektorowe czy zwykłe to gwarancja dokładnej i równomiernej aplikacji środka chemicznego. Rodzaj końcówek zależy raczej od tego, co uprawiamy, a nie od ilości hektarów.
Podstawowe modele rozpylaczy
Generalnie stosuje się zasadę, że podstawowe dwa modele rozpylaczy zabezpieczają 99% potrzeb w zakresie stosowania środków ochrony roślin:
- Dysza dwustrumieniowa: sprawdzi się w większości zabiegów fungicydowych i chwastobójczych.
- Dysza jednostrumieniowa: lepsza dla bardzo wysokich upraw.
Coraz częściej zastępuje się dysze wirowe dyszami płaskostrumieniowymi. Należy jednak pamiętać o jednej rzeczy, a mianowicie o ustawieniu szczeliny - powinna być około 7 stopni przesunięta w stosunku do sąsiednich rozpylaczy, aby poszczególne wachlarze nie zderzały się w pionie, a uzupełniały, zachodząc mniej więcej na 1/3 podstawy strumienia.
Rozpylacze antyznoszeniowe i eżektorowe
Pojęcie rozpylaczy antyznoszeniowych przypisane było do starszych modeli, które miały wstępną kryzę pozwalającą na dwukrotne rozprężanie cieczy, co eliminowało drobne krople. W tej chwili doskonalszym systemem są rozpylacze eżektorowe, które napowietrzają krople poprzez kanały boczne i dzięki temu kropla rozpręża się dwa razy na wylocie.
Oprysk kontaktowy a systemiczny
Przy opryskach ważna jest też wiedza o właściwościach preparatów. Środki kontaktowe powinny być naniesione jak najbardziej równomiernie i na możliwie całą powierzchnię, co wymaga użycia większej ilości wody.
Dobór dysz do roślin i warunków pogodowych
- Rośliny niskie, wschodzące: można chronić rozpylaczami standardowymi LU (płaskostrumieniowe) drobnokroplistymi, pod warunkiem, że prędkość wiatru nie przekracza 1,5 m/s.
- Rośliny większe, zwierające rzędy: powinny być opryskiwane rozpylaczami eżektorowymi dwustrumieniowymi IDKT i większą kroplą (zapewnia dobrą penetrację i naniesienie), również w warunkach optymalnej pogody.
Kolory dysz i ich zastosowanie
Dysze w opryskiwaczach występują w różnych kolorach, a każdy kolor odpowiada określonej przepustowości i rozmiarowi kropli:
| Kolor dyszy | Średnica otworu | Charakterystyka kropli / przepustowości | Typowe zastosowanie |
|---|---|---|---|
| Niebieskie | 0,4-0,5 mm (zwykle większe niż zielone i czerwone) | Najmniejszy strumień opryskiwacza, wytwarzają małe krople | Uniwersalne (przy odpowiednim ciśnieniu) |
| Czerwone | 0,2-0,3 mm | Średnia przepustowość i średni rozmiar kropli | Równomierne pokrycie powierzchni |
| Żółte | 0,4-0,5 mm | Duża przepustowość i większy rozmiar kropli | Szybsze i bardziej skuteczne pokrycie powierzchni |
| Zielone | 0,2-0,3 mm | Bardziej wrażliwe na zmiany ciśnienia | Brak specyficznego zastosowania, ogólne |
| Szare | 0,15-0,3 mm (małe krople) | Mała przepustowość | Aplikacja herbicydów |
| Białe | Stosunkowo małe krople | Niskie wymagania co do rozmiaru kropli | Aplikacja insektycydów, fungicydów i innych środków |
| Fioletowe | Specjalistyczne | Specjalistyczne | Opryskiwanie cebuli lub innych roślin warzywnych |
Dobór dyszy i koloru jest uzależniony od konkretnych potrzeb i wymagań aplikacji, a zatem wymaga indywidualnego podejścia.
Montaż i kompatybilność końcówek
Większość końcówek dysz można dopasować do prawie każdego opryskiwacza, w tym do starszych typów czy modeli niestandardowych. Najczęstszym problemem może być montaż. Ważne jest, aby każda szczelina była przesunięta o około 7 stopni, żeby wachlarze nie zderzały się, a uzupełniały, zachodząc mniej więcej na 1/3 podstawy strumienia. Do tego celu nadaje się klucz widlasty 8 i 10.
Doświadczenia rolników i wybór głowic
Wielu rolników zastanawia się nad zmianą głowic rozpylaczy na wielopozycyjne, np. potrójne. Nierzadko cena markowych rozwiązań, takich jak Arag, bywa zaporowa, co skłania do poszukiwania alternatyw. Opinie o produktach krajowych są podzielone - na przykład recenzje o głowicach Biardzkich często wskazują na ich niską jakość.
Producent Agroplast, oferujący głowice typu APO-100/G08/P PRO, jest postrzegany jako potencjalna alternatywa, ze względu na deklarowaną wytrzymałość i lepsze uszczelnienia. Rolnicy często pytają o opinie na temat dysz eżektorowych czy filtrów głównych tej firmy, rozważając, czy warto inwestować w polskie produkty, czy lepiej dołożyć do droższych, markowych rozwiązań.
tags: #opryskiwacz #potrojne #koncowki #czy #podwojne