Współczesne rolnictwo, w szczególności uprawa truskawek, stawia coraz większe wymagania w zakresie ochrony roślin. Najważniejszym z nich, wynikającym z integrowanej ochrony upraw, jest minimalizacja zużycia środków ochrony roślin (ŚOR) poprzez ich ukierunkowane stosowanie, przy minimalnych stratach i wynikających z tego skutkach ubocznych. Producenci opryskiwaczy rzędowych odpowiadają na te potrzeby, oferując plantatorom precyzyjne narzędzia do skutecznej ochrony, redukując nakłady finansowe oraz zwiększając bezpieczeństwo operatora i środowiska.
Zróżnicowanie systemów uprawy truskawek, w zależności od przyjętego kierunku produkcji, wymaga stosowania odmiennych technik ochrony.Zdjęcie porównawcze różnych typów opryskiwaczy rzędowych
Opryskiwacze dla Różnych Systemów Uprawy Truskawek
Plantacje Mateczne
Ze względu na specyfikę plantacji matecznych, na których rośliny przez znaczną część okresu wegetacji tworzą zwarty łan, stosowanie tradycyjnych opryskiwaczy polowych o równomiernym rozkładzie cieczy użytkowej jest wciąż w pełni uzasadnione. Należy zwrócić uwagę na dobór rozpylaczy montowanych na belce polowej. Poza równomiernym rozkładem cieczy powinny one gwarantować dobrą penetrację roślin. Dlatego zalecane jest stosowanie rozpylaczy płaskostrumieniowych, generujących krople średnie lub grube. Posiadają one odpowiednią energię, aby rozprowadzić ciecz równomiernie na całej wysokości roślin i skutecznie chronić je przed chorobami i szkodnikami.
Opryskiwacze polowe z pomocniczym strumieniem powietrza (PSP), popularnie zwane „rękawowymi”, zdecydowanie poprawiają penetrację gęstego i zwartego łanu roślin matecznych. Strumień powietrza w formie kurtyny, emitowany za rzędem rozpylaczy, przechwytuje drobne krople, nadając im dużą energię, oraz rozchyla rośliny truskawek i odwraca ich liście, umożliwiając bardzo dobrą penetrację roślin oraz równomierne naniesienie cieczy na górne i dolne powierzchnie liści. Przejmując kontrolę nad kroplami, strumień powietrza zapobiega ich znoszeniu przez wiatr, umożliwiając przeprowadzenie skutecznych i bezpiecznych zabiegów także w trudnych warunkach pogodowych, gdy prędkość wiatru przekracza 2 m/s. Należy przypomnieć, że dopuszczalna granica prędkości wiatru, przy której można stosować środki ochrony roślin przy użyciu opryskiwacza, wynosi 4 m/s. Dawki cieczy stosowane przy użyciu opryskiwaczy PSP można ograniczyć nawet do 250 l/ha, jedynie zwalczanie przędziorka chmielowca i roztocza wymaga stosowania dwukrotnie wyższej dawki cieczy.
Plantacje Owocujące (Uprawy Rzędowe)
W odróżnieniu od produkcji szkółkarskiej, owocujące plantacje truskawek, czy to w układzie pojedynczych lub podwójnych rzędów, czy na podniesionych zagonach, w polu lub pod osłonami, mają zawsze charakter upraw rzędowych. Opryskiwanie takich plantacji przy użyciu klasycznych opryskiwaczy polowych nie spełnia kryterium racjonalności i bezpieczeństwa stosowania środków ochrony roślin. Zgodnie z zasadą ukierunkowanego ich stosowania i zracjonalizowania ochrony, a tym samym minimalizacji kosztów produkcji, na tego rodzaju plantacjach wskazane jest stosowanie opryskiwaczy rzędowych.
Przykłady Rozwiązań Opryskiwaczy Rzędowych (bez PSP)
-
Belki typu Fragaria: Są to najprostsze i powszechnie znane rozwiązania, przeznaczone do ochrony plantacji o układzie pojedynczych rzędów. Wyposażone są w ramki, z których każda opryskuje jeden rząd przy użyciu trzech, czterech lub nawet pięciu rozpylaczy. Dzięki temu rośliny opryskiwane są z góry i z boków, zapewniając ich dobrą penetrację i równomierność naniesienia środków ochrony. Stosowane dawki cieczy wynoszą od 400 do 600 l/ha. Ramki Fragaria wyposaża się w rozpylacze płaskostrumieniowe, przy czym te, które działają z boku, powinny mieć wąski kąt rozpylania (60-80°), aby ograniczyć nanoszenie środków ochrony roślin na glebę, a działające od góry powinny zachować szeroki kąt strumienia cieczy (110-120°). Krople z bocznych rozpylaczy mają dużą energię i dobrze penetrują rośliny oraz efektywnie nanoszą ciecz na dolne powierzchnie liści, co zapewnia skuteczne zwalczanie przędziorka chmielowca oraz dobrą ochronę przed szarą pleśnią i antraknozą. Rozpylacze górne zapewniają dobre pokrycie liści wierzchołkowych, pozwalając na skuteczne zwalczanie roztocza truskawkowego oraz dobrą ochronę przed mączniakiem prawdziwym truskawki i białą plamistością liści truskawki.
-
Opryskiwacze typu multi-tunel: Zagraniczni producenci oferują opryskiwacze rzędowe, w których ramki zastąpione są mini-tunelami. Montowane są w nich zarówno rozpylacze płaskostrumieniowe, jak i drobnokropliste rozpylacze wirowe, ponieważ osłona skutecznie ogranicza znoszenie drobnych kropel.
Opryskiwacze Rzędowe z PSP dla Plantacji Owocujących
Na plantacjach rzędowych oraz prowadzonych w formie zagonów najlepsze efekty uzyskuje się przy użyciu opryskiwaczy rzędowych PSP, wyposażonych w ustawne wyloty powietrza w formie dyfuzorów z rozpylaczami. Duża swoboda w ustawieniu dyfuzorów pozwala na precyzyjne dopasowanie zakresu opryskiwania i kierunku działania strumienia powietrza w zależności od rozstawy rzędów, szerokości zagonów oraz wielkości i zagęszczenia roślin truskawek. Ukierunkowanie emisji cieczy użytkowej pozwala na racjonalne wykorzystanie środków ochrony roślin, bez niepożądanego opryskiwania gleby między rzędami lub zagonami roślin. Dawki cieczy można obniżyć do 200-300 l/ha (przy zwalczaniu przędziorka chmielowca i roztocza - 500 l/ha) także podczas wietrznych warunków pogodowych.
Plantacje Tunelowe i Szklarniowe (Uprawa na Stołach)
Produkcja truskawek w tunelach lub szklarniach, na wysokich zagonach lub na stołach, stawia technice ochrony szczególne wymagania. Opracowano dla tych technologii specjalistyczne opryskiwacze, współpracujące z małymi ciągnikami, mieszczącymi się w wąskich alejkach upraw pod osłonami. Przykładem jest grupa przyczepianych opryskiwaczy z pomocniczym strumieniem powietrza (PSP) Agrola Aeris T, przeznaczona do wykonywania zabiegów ŚOR w uprawie truskawek na stołach pod osłonami. Opryskiwacze Agrola 1000 Aeris T A6D zostały wyposażone w belki podnoszone i składane/rozkładane hydraulicznie oraz możliwość ręcznej regulacji rozstawu dyfuzorów. Dostępne są również w wersji spełniającej kryteria „Rolnictwa 4.0”.
Budowa i Funkcjonalność Opryskiwaczy Rzędowych z PSP
Przystawka Wentylatorowa (PSP)
Sercem opryskiwaczy rzędowych z PSP jest przystawka wentylatorowa. Wyposażona jest w wentylator obustronnego ciągu powietrza z wirnikiem promieniowym o średnicy 550 mm i przekładnię 2-biegową (2+N). W zależności od modelu, przystawka może posiadać sześć, osiem lub dziesięć rękawów powietrznych zakończonych dyfuzorami z dwoma głowicami wielorozpylaczowymi (2-rozpylaczowymi). Niektóre modele oferują obrotowe, mosiężne oprawy rozpylaczy. Wydajność powietrza może osiągać do 13 000 m³/h dla opryskiwaczy przyczepianych i do 11 000 m³/h dla zawieszanych.
System Pompujący i Zbiorniki
Opryskiwacze wyposażone są w wysokociśnieniowe pompy membranowo-tłokowe produkcji renomowanej, włoskiej firmy Annovi&Reverberi. Model BHA130 (stosowany m.in. w modelach przyczepianych Aeris T i Aeris H) oferuje maksymalną wydajność 127 l/min i maksymalne ciśnienie 50 bar (maksymalne robocze 20 bar), zapewniając pełen zakres ciśnień i wydajności cieczy potrzebnych do zabiegów ochrony roślin i prawidłowego mieszania cieczy w zbiorniku. W przypadku opryskiwaczy zawieszanych (np. Aeris H), stosuje się pompę Annovi Reverberi AR 1203.
Polietylenowy zbiornik opryskiwacza składa się z trzech brył: zbiornika głównego (o pojemności nominalnej 1000 lub 1500 litrów dla modeli przyczepianych, oraz 400 lub 600 litrów dla modeli zawieszanych), zbiornika na czystą wodę do mycia/płukania instalacji oraz zbiornika na czystą wodę do mycia rąk.
Belka Polowa i Jej Regulacja
Belka polowa z PSP jest projektowana z myślą o precyzji i elastyczności. Może mieć szerokość roboczą od 5,7-6,7m (np. Agrola Aeris T) do około 7,5m (np. Agrola Aeris H). Belki te są rozkładane i składane hydraulicznie, niezależnie stronami, oraz podnoszone hydraulicznie w szerokim zakresie (np. od 1,45m do 2,25m dla Aeris T, od 0,5m do 1,3m dla Aeris H). Belka jest stabilizowana mechanicznie z hydrauliczną korektą przechyłu, a w niektórych modelach, jak belka polowa typu „H-A”, wyposażona w układ poziomowania. Rozstaw dyfuzorów Pomocniczego Strumienia Powietrza jest regulowany ręcznie w zależności od potrzeb, np. od środka tunelu 0,85-0,95m; 1,0-1,2m; 1,0-1,2m (dla Aeris T), lub umożliwiając oprysk do 10 rzędów w rozstawie max 0,8m (z użyciem jednego dyfuzora na rząd) lub 5 rzędów w rozstawie max 1,5m (z użyciem dwóch dyfuzorów na rząd) dla Aeris H.
System Sterowania i Bezpieczeństwo
W zależności od potrzeb klientów oferowane są różne opcje wyposażenia zaworu sterującego. Systemy Arag, na przykład, obejmują zespół elektrozaworów (od 2 do 6 sekcji roboczych, zawór główny, zawór regulacji ciśnienia) z zaworem proporcjonalnociśnieniowym, kompensacją ciśnienia i pulpitem sterowniczym. Dla prostszych rozwiązań proponowany jest zawór elektromagnetyczny z zdalnie wyłączanymi sekcjami (2 sekcje) i pulpitem włącz/wyłącz.
Rama i zaczep: Specjalnie zaprojektowana z wysokiej jakości stali konstrukcyjnej, zabezpieczona przed agresywnym działaniem ŚOR i korozją poprzez malowanie proszkowe, stanowi solidną i trwałą podstawę maszyny. Dostępne są różne opcje zaczepów, w tym zaczep skrętny.
Instalacja świetlna: Oświetlenie dające widoczne z daleka światło jest niezbędnym dodatkiem podczas przejazdów drogami i pracy w nocy. Drogowa instalacja świetlna obejmuje tylne LED-owe lampy zespolone (światła pozycyjne, kierunkowe, stop) oraz trójkąt wyróżniający maszyny wolnobieżne.
Wał Przegubowo-Teleskopowy: Do napędu opryskiwaczy należy stosować wał przegubowo-teleskopowy posiadający znak CE i komplet osłon. Dostępne są wały homokinetyczne (szerokokątne), np. Bondioli&Pavesi 460Nm, L=1010mm, lub jednostronnie homokinetyczne (seria 4, 460Nm, długość 101mm).
Opryskiwacze Rzędowe PSP w Erze Rolnictwa 4.0 i Technologii VRT
W 2025 roku producenci maszyn rolniczych intensyfikują wdrażanie technologii zmiennego dawkowania (VRT - Variable Rate Technology). Opryskiwacze rzędowe są dostępne również w wersji spełniającej kryteria „Rolnictwa 4.0” (rolnictwa czwartej generacji / rolnictwa cyfrowego / inteligentnego rolnictwa). W opryskiwaczach dedykowanych uprawom jagodowym coraz częściej stosuje się układy PWM (Pulse Width Modulation), co w połączeniu z automatycznym sterowaniem dawką poprawia skuteczność zabiegu i ogranicza zużycie środków ochrony. Nowoczesne rozpylacze umożliwiają dokładne pokrycie roślin przy minimalnym znoszeniu cieczy. Rozwój rolnictwa precyzyjnego wspierają programy unijne w ramach PS WPR 2023-2027.
Szacunki rynkowe wskazują, że wartość globalnego rynku VRT osiągnęła 20,1 miliarda dolarów w 2025 roku. Producenci opracowują rozwiązania przystosowane także do mniejszych gospodarstw i upraw specjalistycznych. Coraz więcej urządzeń umożliwia indywidualne sterowanie pracą każdej dyszy. Technologia PWM zapewnia jednolite pokrycie niezależnie od prędkości jazdy, a innowacyjne rozpylacze ograniczają straty cieczy i poprawiają efektywność oprysku.
Technologie VRT, wspierane przez sztuczną inteligencję, umożliwiają inteligentne dawkowanie nawozów, pestycydów i wody. Dane pozyskiwane z sensorów pozwalają optymalizować zasoby i ograniczać wpływ na środowisko. Rolnictwo precyzyjne odpowiada na wymagania zrównoważonej produkcji.
Przykładowe Parametry Techniczne Opryskiwaczy Rzędowych z PSP
Opryskiwacze przyczepiane z PSP (np. Agrola Aeris H i T)
Gama przyczepianych opryskiwaczy ze zbiornikami o pojemności nominalnej 1000 lub 1500 litrów i pomocniczym strumieniem powietrza (PSP) przeznaczona jest do wykonywania zabiegów ochrony roślin w uprawach rzędowych.
- Szerokość robocza: ~7,5m
- Wydajność powietrza: max. 13 000 m³/h
- Zapotrzebowanie mocy: 50-70 KM (Agrola 1000 Aeris H, Agrola 1500 Aeris H)
- Max. dopuszczalne obroty WOM: 540 obr./min
*- Zapotrzebowanie mocy uzależnione jest od parametrów pracy, wydajności wentylatora i ciśnienia roboczego. W terenie górzystym czy podmokłym może wystąpić potrzeba zastosowania ciągników o większej mocy.
Opryskiwacze zawieszane z PSP (np. Agrola Aeris H)
Gama zawieszanych opryskiwaczy ze zbiornikami o pojemności nominalnej 400 lub 600 litrów i pomocniczym strumieniem powietrza (PSP) przeznaczona jest do wykonywania zabiegów ochrony roślin w uprawach rzędowych.
- Szerokość robocza: ~7,5m
- Wydajność powietrza: max. 11 000 m³/h
- Zapotrzebowanie mocy: 40-55 KM
- Max. dopuszczalne obroty WOM: 540 obr./min
Poniżej przedstawiono przykładowe gabaryty i masę własną dla wybranych modeli zawieszanych:
| Model | Wysokość | Szerokość | Długość | Masa własna | Dopuszczalna masa całkowita |
|---|---|---|---|---|---|
| Agrola 400 Aeris H - A8D | 3,0m | 2,7m | 2,35m | 640kg | 1130kg |
| Agrola 400 Aeris H - A10D | 3,0m | 2,7m | 2,35m | 650kg | 1140kg |
| Agrola 600 Aeris H - A8D | 3,0m | 2,7m | 2,35m | 650kg | 1340kg |
| Agrola 600 Aeris H - A10D | 3,0m | 2,7m | 2,35m | 660kg | 1350kg |
*- Część z podanych wymiarów i parametrów może różnić się od rzeczywistych ze względu na typ użytego wyposażenia, np. typ zaworów itp.
Ważna informacja dla klientów: Niektóre elementy opisane lub pokazane na zdjęciach są wyposażeniem opcjonalnym oferowanym za dodatkową opłatą. Ponadto, producent zastrzega sobie prawo do wprowadzania zmian związanych z ciągłym doskonaleniem konstrukcji i wycofaniem poszczególnych modeli z produkcji.
tags: #opryskiwacz #rzedowy #z #psp