Współczesne rolnictwo, ogrodnictwo i sadownictwo wymagają precyzyjnych i efektywnych rozwiązań w zakresie ochrony roślin. Kluczowym elementem w tych procesach jest odpowiedni opryskiwacz sadowniczy, a także jego komponenty i profesjonalna obsługa. W regionie Kalisza funkcjonują firmy i inicjatywy wspierające użytkowników opryskiwaczy w efektywnym i zgodnym z przepisami prowadzeniu upraw.
Komponenty i Dostawcy Opryskiwaczy w Kaliszu
Firma Metalgum s.c., powstała w 1978 roku i mająca siedzibę w Kaliszu, w województwie wielkopolskim, dostarcza na rynek niezawodny rozdzielacz do opryskiwacza sadowniczego, a także polowego w różnych wariantach. To akcesorium umożliwia płynne sterowanie przepływem cieczy roboczej z pompy do poszczególnych sekcji belki opryskowej. Przede wszystkim pozwala na równomierny oprysk za pomocą środków ochrony roślin czy płynnych nawozów.
Kompleksowa Obsługa i Serwis Opryskiwaczy w Okolicach Kalisza
W regionie Kalisza i okolicach dostępne są usługi specjalizujące się w całościowej obsłudze opryskiwaczy wykorzystywanych w branży rolniczej, ogrodniczej, sadowniczej i pokrewnych. Firmy oferujące takie wsparcie regularnie śledzą nowinki branżowe i technologiczne, aplikując najlepsze rozwiązania w swojej pracy. Pomoc obejmuje nie tylko doradztwo techniczne w zakresie konstrukcji, użytkowania i parametrów pracy opryskiwaczy, ale jest również nastawiona na optymalizację kosztów ponoszonych przez Klientów oraz zachowanie całego systemu w najlepszym stanie przez wiele lat.
Aktualne Przepisy Dotyczące Dokumentacji Zabiegów Ochrony Roślin
W ostatnich latach, zwłaszcza w 2025 roku, wiele organizacji rolniczych, w tym szczególnie Krajowa Rada Izb Rolniczych jako samorząd rolniczy, intensywnie zabiegało w krajowych i unijnych organach administracyjnych o odroczenie na kilka lub kilkanaście lat wprowadzenia obowiązku dokumentowania zabiegów ochrony roślin w formie elektronicznej. Przyznać trzeba, że również polskie Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi stało po stronie rolników walcząc w Komisji Europejskiej o stopniowe wprowadzenie tego sposobu dokumentacji zabiegów, rozłożonego w czasie nawet do 2035 roku. Dotychczas rolnicy mieli obowiązek prowadzenia takiej dokumentacji w dowolnej formie, papierowej lub elektronicznej, byle zawarte były w niej wszystkie wymagane prawem informacje. Starania te przyniosły pewien efekt korzystny dla rolników.
Polska uzyskała zgodę na przesunięcie terminu obowiązku prowadzenia wyłącznie w formie elektronicznej ewidencji zabiegów o jeden rok. A więc w 2026 roku profesjonalni użytkownicy środków ochrony roślin mogą prowadzić dokumentację wykonanych nimi zabiegów ochronnych w takiej formie jak dotychczas. „W 2026 r. dokumentacja prowadzona przez producentów rolnych oraz innych profesjonalnych użytkowników środków ochrony roślin, musi zawierać:
- nazwę aplikowanego środka ochrony roślin,
- czas zastosowania i zastosowaną dawkę,
- obszar i uprawy, na których zastosowano środek ochrony roślin,
- wskazanie sposobu realizacji wymagań integrowanej ochrony roślin poprzez podanie, co najmniej przyczyny wykonania zabiegu środkiem ochrony roślin.
Dopiero od 1 stycznia 2027 roku dokumentacja „papierowa” (która ostatecznie będzie musiała zostać przeniesiona do formatu elektronicznego) jak i docelowa dokumentacja elektroniczna musi być zgodna z wymaganiami rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2023/564(3)”. Te wymogi są określone przez Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r. oraz ustawę o środkach ochrony roślin z dnia 8 marca 2013 r., a także Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2023/564 z dnia 10 marca 2023 r. w odniesieniu do treści i formatu dokumentacji.
Film instruktażowy | Produkcja filmów
System Zbiórki Opakowań po Środkach Ochrony Roślin: Odpowiedzialność i Ekologia
System zbiórki opakowań po środkach ochrony roślin działa w Polsce nieprzerwanie od 2004 roku, czyli już ponad 21 lat, a więc jeszcze zanim w obiegu publicznym zaczęły funkcjonować takie pojęcia jak rozszerzona odpowiedzialność producenta czy gospodarka o obiegu zamkniętym. Twórcą i właścicielem Systemu Zbiórki Opakowań po środkach ochrony roślin jest Polskie Stowarzyszenie Ochrony Roślin (PSOR). Stowarzyszenie wzięło odpowiedzialność za odpady powstałe po wprowadzanych na rynek produktach służących do ochrony roślin i nadzoruje jego prawidłowe funkcjonowanie. Wszyscy użytkownicy środków ochrony roślin, a więc farmerzy, rolnicy, ogrodnicy, działkowcy, w tym hobbyści, mają prawny obowiązek zwrotu opakowań po tych produktach do punktów sprzedaży.
Obecnie funkcjonujący w Polsce system zbiórki jest dobrze zorganizowany i kompleksowo funkcjonujący. W pełni realizuje w Polsce założenia dotyczące ochrony środowiska określone w zapisach gospodarki o obiegu zamkniętym i rozszerzonej odpowiedzialności producenta. Udział w systemie jest bezpłatny dla użytkowników środków ochrony roślin i właścicieli punktów ich sprzedaży. Koszty funkcjonowania systemu zbiórki ponoszą firmy wprowadzające na rynek środki ochrony roślin, czyli ich producenci i importerzy, którzy realizują w ten sposób założenia rozszerzonej odpowiedzialności producenta.
Zasady Przygotowania Opakowań do Oddania
W ramach Systemu PSOR można oddać opakowania po środkach ochrony roślin przez cały rok, jeśli są właściwie przygotowane do odbioru. Bardzo ważne jest, aby pamiętać o obowiązujących zasadach przygotowania takich opakowań do oddania do punktu sprzedaży:
- Opakowania powinny być opróżnione z resztek środków, czyste poprzez trzykrotne wypłukanie wodą (a popłuczyny winno się wlać do zbiornika opryskiwacza).
- Nie powinny być pogniecione.
- Opakowania plastykowe muszą być suche i zakręcone.
Etykiety - instrukcje środków ochrony roślin zawierają zapisy, jak należy postępować z opakowaniem danego środka. Opakowania po środkach niebezpiecznych należy bezwzględnie zwrócić do punktu sprzedaży środków ochrony roślin. Natomiast opakowania po pozostałych środkach, można po ich trzykrotnym wypłukaniu, potraktować jak odpad komunalny, chociaż zaleca się również zwrócić je do punktu sprzedaży. Zabronione jest wykorzystywanie opróżnionych opakowań po środkach ochrony roślin do innych celów. Najlepiej przynieść je do punktu sprzedaży, w którym zakupiono produkty ochrony roślin. Nie jest to jednak warunek bezwzględny, gdyż rolnik, ogrodnik zwracając opakowania nie ma konieczności okazywania paragonu ani faktury, a sprzedawca ma prawny obowiązek przyjąć wszystkie opakowania, jeżeli są właściwie przygotowane.
Sukces Systemu Zbiórki i Recykling
Według dostępnych danych publikowanych przez Stowarzyszenie, system zbiórki w 2024 roku osiągnął poziom 88% opakowań wprowadzonych na rynek, wraz z produktami ochrony roślin. Jest to najlepszy wynik w historii działania tego systemu. Zebrano wtedy prawie 2,7 tys. ton opakowań po środkach ochrony roślin. Podstawą sukcesu jest łatwość obsługi systemu i zaangażowanie wszystkich uczestników łańcucha odpowiedzialności, a więc rolników, punktów sprzedaży, operatora logistycznego oraz producentów i importerów środków ochrony roślin. Ten sukces potwierdza, że dbałość o środowisko w rolnictwie, a konkretnie w produkcji roślinnej jest możliwa i skuteczna.
Z każdym rokiem funkcjonowania systemu rolnicy coraz chętniej korzystają z możliwości oddawania pustych opakowań w punktach sprzedaży środków ochrony roślin. Zebrane w punktach sprzedaży opakowania są odbierane przez operatora logistycznego PSOR, którym jest firma Remondis i po dokonaniu przeglądu, segregacji trafiają do recyklingu lub odzysku energetycznego, czyli do ciepłowni lub spalarni mających specjalne filtry i inne zabezpieczenia techniczne chroniące środowisko naturalne przed skażeniem. Zakłady recyklingu i spalarnie muszą posiadać odpowiednie decyzje organów administracji ochrony środowiska zezwalające na taką działalność. Natomiast materiały uzyskane w procesie recyklingu wykorzystywane są do produkcji wyrobów niezwiązanych bezpośrednio z żywnością, paszami lub ludźmi.
Warto zauważyć, że recyklingowi zostało poddanych 92% masy opakowań (tj. prawie 2,5 tys. ton), czyli około 80% całej masy opakowań wprowadzonych na rynek. Osiągnięto tym samym w Polsce wymagany prawem poziom recyklingu określony w Rozporządzeniu Ministra Klimatu i Środowiska z 22 listopada 2023 r., który zakładał wskaźnik recyklingu opakowań na 2024 r. na poziomie 40%. Tak wysoki odsetek odzysku odpadów jest trudno osiągalny dla wielu innych branż. Branża środków ochrony roślin, dla której tworzywa sztuczne są niezbędnym materiałem do produkcji opakowań, skutecznie realizuje strategię wspierającą gospodarkę o obiegu zamkniętym. Celem, w całej Unii Europejskiej, było osiągnięcie do 2025 roku średniego poziomu zbiórki opakowań środków na poziomie 75% oraz utworzenie systemów zbiórki we wszystkich krajach członkowskich. Według informacji publikowanych przez CropLife Europe (Europejskie Stowarzyszenie Ochrony Roślin), w 2023 roku średni poziom zbiórki wyniósł już prawie 72%, a systemy zbiórki opakowań po środkach funkcjonowały w 24 z 27 krajów UE.
Sukces polskiego Systemu Zbiórki Opakowań po środkach ochrony roślin zawdzięczamy zaangażowaniu Polskiego Stowarzyszenia Ochrony Roślin, jego członkom i pracownikom. Stowarzyszenie od lat prowadzi ogólnopolską kampanię edukacyjną, której celem jest budowanie świadomości wśród rolników i właścicieli oraz personelu (pracowników - sprzedawców), punktów sprzedaży w zakresie właściwego postępowania z opakowaniami po środkach. Kampania prowadzona jest pod patronatem honorowym Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Stowarzyszenie współpracuje również z organizacjami branżowymi, mediami i instytucjami publicznymi odpowiedzialnymi za ochronę środowiska naturalnego oraz Państwową Inspekcją Ochrony Roślin i Nasiennictwa nadzorującą obrót handlowy i stosowanie środków ochrony roślin.
Wyzwania w Ochronie Roślin: Mniejsza Dostępność Środków i Konsekwencje
W trakcie konferencji „Narodowe Wyzwania w Rolnictwie”, zorganizowanej przez Redakcję magazynu Farmer i portal farmer.pl, zorganizowano panel dyskusyjny na temat sytuacji w zakresie środków ochrony roślin. Celem debaty była analiza obecnej sytuacji polskich rolników prowadzących chemiczną ochronę w produkcji roślinnej i wskazanie rozwiązań pozwalających uzyskiwać zadawalające efekty produkcyjne pomimo niekorzystnych zmian prawnych i zaopatrzenia w środki produkcji.
Jak zaznaczono, "Obecnie rolnik musi działać w dynamicznie zmieniającym się środowisku. Jako menadżer musi podejmować decyzje, które są ekonomicznie uzasadnione na podstawie analizy kosztów. Kluczowe jest utrzymanie i zwiększanie rentowności produkcji. Jednocześnie jednak spotyka się z bolączką, którą jest rosnąca presja regulacyjna. Propozycje legislacyjne nie zawsze są skorelowane z możliwościami producentów całego sektora, w tym rolników. Producenci rolni mając tę wiedzę i świadomość dlaczego regulacje prawne są ważne, mogą to wykorzystać jako szansę na zwiększenie siły ekonomicznej gospodarstwa.”
Zwrócono uwagę na kurczący się z roku na rok asortyment substancji czynnych środków ochrony roślin w Unii Europejskiej, a więc i w Polsce. Alarmującym jest fakt, że w ciągu ostatnich pięciu lat nie zatwierdzono ani jednej nowej substancji czynnej, przy jednoczesnym wycofaniu 104 (83 chemicznych i 21 biologicznych). Trend ten wynika z coraz bardziej restrykcyjnych przepisów prawa, skomplikowanych procedur oceny ryzyka oraz związanym z tym wzrostem kosztów rejestracji nowych środków.
Oznacza to dla rolników mniej narzędzi do skutecznej walki z chorobami, szkodnikami i chwastami, a więc coraz wyższe ryzyko uzyskania akceptowalnych plonów. Kurcząca się gama środków ochrony roślin powoduje ponadto dodatkowe konsekwencje w postaci braku możliwości właściwej rotacji stosowania środków, co przyspiesza powstawanie odporności agrofagów. Dodatkowo malejąca dostępność środków ochrony roślin prowadzi do rozwoju szarej strefy, co może stwarzać zagrożenia dla bezpieczeństwa zdrowia konsumentów żywności oraz środowiska naturalnego. Według danych Urzędu Unii Europejskiej ds. własności intelektualnej, 14% rynku środków ochrony roślin w Europie to podróbki. Przeprowadzone ostatnio przez PSOR badania wskazały, że tylko 44% rolników potrafi odróżnić oryginalne środki ochrony roślin od sfałszowanych. „Fundamentem zrównoważonego rolnictwa jest integrowana ochrona roślin, która łączy metody chemiczne, biologiczne i agrotechniczne.”
tags: #opryskiwacz #sadowniczy #kalisz