Opryskiwacz sadowniczy jest podstawową maszyną do ochrony sadów i jagodników. Jest to urządzenie używane w sadownictwie do rozpylania środków ochrony roślin, nawozów i innych substancji na drzewa owocowe. Dzięki opryskiwaczom można skutecznie chronić sad przed szkodnikami, chorobami i chwastami, jednocześnie zwiększając jakość i ilość zbiorów. Opryskiwacz sadowniczy zawieszany jest nowoczesną maszyną, wykorzystywaną do wykonywania precyzyjnych zabiegów ochrony roślin w sadach i jagodnikach.
Kluczowe aspekty wyboru opryskiwacza sadowniczego
Dobierając opryskiwacz sadowniczy, należy zwrócić uwagę na kilka podstawowych zagadnień, które mogą wpływać na późniejszą eksploatację. Na rynku dostępne są różne typy opryskiwaczy sadowniczych, które różnią się głównie sposobem zastosowania i mechanicznymi parametrami. Ważne jest, aby wybrać odpowiednie urządzenie, zależnie od skali sadu i indywidualnych potrzeb.
Pojemność i rodzaj opryskiwacza
Według wyliczeń Instytutu Budownictwa Mechanizacji i Elektryfikacji Rolnictwa, opryskiwacze zawieszane o pojemności do 400 litrów są dostosowane do gospodarstw sadowniczych o powierzchni nieprzekraczającej 2-3 ha. Natomiast opryskiwaczy przyczepianych powinno się używać w gospodarstwach o powierzchni upraw powyżej 4 ha. W praktyce sadownicy rzadko wybierają opryskiwacze zawieszane, preferując urządzenia przyczepiane o większych pojemnościach. W Polsce dominują kilkuhektarowe gospodarstwa sadownicze, stąd najczęściej spotyka się opryskiwacze przyczepiane o pojemności zbiornika około 1000 litrów. Można jednak zauważyć dążenie do zwiększenia wydajności, co w gospodarstwach z produkcją sadowniczą wiąże się między innymi ze zwiększaniem pojemności opryskiwaczy.
Warto zwrócić uwagę, że większość producentów korzysta z podzespołów renomowanych firm, co pozwala nabywcom dobrać sprzęt do własnych potrzeb i oczekiwań.
Przystawki wentylatorowe: Serce opryskiwacza wysokiego masztu
Podstawowym parametrem wpływającym na jakość pracy jest rodzaj przystawki. Znaczna pojemność zbiornika oraz duża wydajność wentylatora stwarza możliwość stosowania opryskiwaczy na różnych plantacjach, nawet w wieloletnich sadach, gdzie wymagana jest duża dawka oprysku na jednostkę powierzchni.
Ewolucja potrzeb i przystawki kolumnowe
Dotychczas dominowała okrągła przystawka wentylatorowa z tradycyjnym ciągiem powietrza. Tego typu przystawki są dostosowane do wykonywania zabiegów w sadach tradycyjnych i cechują się dużą wydajnością wentylatora, co umożliwia opryskiwanie drzew wysoko prowadzonych. Obecnie bardzo szybko zmienia się wygląd polskich sadów. Dążenie do maksymalizacji zysków i ograniczenia kosztów powoduje, że sadownicy inwestują w nowoczesne nasadzenia na podkładkach karłowych lub półkarłowych. W takich sadach zastosowanie znajduje przystawka kolumnowa, która cechuje się większą precyzją aplikacji i oszczędnością cieczy roboczej. Opryskiwacze mogą być wyposażone w przystawkę tradycyjną (niską - wyposażenie standard) lub kolumnową (wysoka - wyposażenie opcjonalne).
Rodzaje przystawek i systemy przepływu powietrza
Wysokość przystawki kolumnowej można dobrać do rodzaju plantacji - wysoka do sadów, niska do jagodników. Przystawki wentylatorowe okrągłe i kolumnowe występują w wersjach z tradycyjnym oraz z odwróconym ciągiem powietrza. Ten system przepływu strumienia powietrza charakteryzuje się większą penetracją rzędu drzew przez ciecz roboczą, co przekłada na zwiększenie dokładności oprysku. Wyżej przedstawione rodzaje przystawek są najczęściej wybierane przez sadowników. Oprócz nich dostępne są jeszcze między innymi przystawki z kierowanym strumieniem powietrza, turbinowe oraz wyposażone w kilka wentylatorów. W ofercie producentów opryskiwaczy można spotkać także maszyny dostosowane do opryskiwania dwóch lub trzech rzędów jednocześnie.
Ważne parametry techniczne i wyposażenie
Wydajność pompy i systemy sterowania
Niemniej ważnym parametrem opryskiwaczy jest wydajność pompy. Ten element decyduje o możliwości uzyskania odpowiedniego ciśnienia cieczy roboczej i jakości mieszania w zbiorniku. Warto również przemyśleć wyposażenie opryskiwacza w zawory sterowane elektrycznie lub w komputer sterujący pracą, gdyż takie rozwiązanie ewidentnie poprawi komfort pracy. Konkretny opryskiwacz z beczką 1500 l i deflektorem 3m, użytkowany sześć lat, charakteryzuje się brakiem awarii, bardzo lekką pracą oraz praktycznie bezobsługową pompą tłokową, wymagającą jedynie wymiany oleju. Posiada bardzo dobry wałek na uwrociach, wentylator ze sprzęgłem odśrodkowym, co jest bardzo dobre przy starcie, a także mieszadło mechaniczne i rozwadniacz hydrauliczny.
Inne istotne cechy konstrukcyjne
Przy wyborze opryskiwacza dobrze jest zwrócić uwagę na jego kształt. Wentylator dwubiegowy, nawet na drugim biegu, nie stawia aż tak dużego oporu dla ciągnika jak np. w tifonie. W praktyce opryskiwacz 2000 l pracuje z ciągnikiem NH T4050 98KM, ale podpięty pod 75KM również bez problemu daje radę. Myślę, że z beczką 1500l spokojnie sobie poradzi. Konstrukcja opryskiwacza umożliwia jego łatwą obsługę i zapewnia dobrą kontrolę pracy podczas wykonywanych zabiegów. W kontekście wysokich drzew używano dysz Albuz ATR 80 pomarańczowych i eżektorowych żółtych, a na górę niebieskich.
Zaawansowane rozwiązania i doświadczenia użytkowników
Opryskiwacze Kubota XTA i technologia H3O
Opryskiwacze Kubota serii XTA to wydajne urządzenia, które zapewniają operatorowi maksymalny komfort pracy. Dzięki technologii H3O sterowanie pracą opryskiwacza XTA jest niezwykle proste i precyzyjne. Tablet z dedykowaną aplikacją łączy się bezprzewodowo z opryskiwaczem Kubota XTA i pozwala zaprogramować jego pracę z niezwykłą precyzją. Dzięki temu oprysk staje się o wiele łatwiejszy, a przede wszystkim bardziej ekonomiczny. Możliwe jest np.: ustawienie kąta łopatek wentylatora i wydatku powietrza. Użytkownik ma także możliwość ustawienia parametrów pracy opryskiwacza sadowniczego, wprowadzając między innymi dane dotyczące szerokości rzędów, średniej wysokości drzew lub krzewów, a również rodzaju upraw i prędkości pracy maszyny. Aplikacja pozwala na pracę w trybie auto lub manualnym. Nie bez znaczenia jest również zwiększenie bezpieczeństwa operatorów oraz ochrona środowiska. Po skończonym zabiegu użytkownik ma możliwość przeanalizowania całej wykonanej pracy w domu. Rozwiązania techniczne opryskiwaczy Kubota XTA oraz technologia H3O umożliwiają lepsze rozmieszczenie i przyleganie substancji czynnych na powierzchni roślin. Poprzez zwiększenie kontaktu substancji czynnych z roślinami, technologia H3O przyczynia się do bardziej efektywnej ochrony. W efekcie może to prowadzić do zwiększenia plonów oraz poprawy jakości owoców.
Samojezdne opryskiwacze sadownicze
W gospodarstwie sadowniczym Cezarego Rokickiego z województwa łódzkiego pracuje używany, ponad 15-letni opryskiwacz samojezdny marki Kubota. Maszyna sprowadzona z Japonii, wyposażona jest w silnik o mocy 46 KM, napęd na obie osie (obie skrętne), elektrozawory, kamerę cofania, klimatyzację, rozbudowaną elektronikę, możliwość niezależnego sterowania wentylatorem, pompą oraz opryskiem lewej i prawej strony, a także składane lusterka. Komfort pracy jest bardzo wysoki, a w ciągu pół roku użytkowania nie odnotowano żadnych usterek. Koszt sprowadzenia takiego opryskiwacza Kubota wyniósł około 60 tys. zł brutto, co jest znacznie mniej niż nowy zaczepiany opryskiwacz Husar (110 tys. zł). Transport kontenerowy z Japonii to wydatek rzędu 2000 dolarów, do tego cło niecałe 2 procent wartości maszyny oraz pozostałe koszty logistyczne i opłaty.
Nowy komputer do opryskiwacza sadowniczego HUSAR
Przykłady i opinie dotyczące specjalistycznych konstrukcji
Niektórzy użytkownicy wyrażają wątpliwości co do urządzeń z napędem hydraulicznym, wskazując, że wymaga on pompy o odpowiednim wydatku, a spora część energii (zużytego paliwa) przetwarzana jest na ciepło, co może skutkować marną wydajnością powietrza. Podobną konstrukcję (wąskie szczeliny wylotowe) ma opryskiwacz KWH z przystawką "kasetową". Lepszym rozwiązaniem może być dobra kolumna z jednym lub dwoma wentylatorami. Warto rozważyć kilka modeli takich producentów jak: Lochmann, Wanner, Mitterer 81 VV, Steiner, Tifone Torre. Ciekawe wydają się też rozwiązania z przeciwbieżnymi wentylatorami, np. Ślęza Duet, Agrola Power, czy Ideal Rhone. Godne uwagi są również konstrukcje z 2 wentylatorami jeden nad drugim, np. Dominiak.
Opryskiwacze z systemem Triplefan, choć wydajne, mogą być nieefektywne w nowoczesnych sadach karłowych, ponieważ rozprzestrzeniają oprysk zbyt szeroko. Jak zauważa jeden z użytkowników: "W Triplefana bym się nie pchał, chyba że chcesz pryskać jakieś stare jabłonie albo czereśnie w bardzo dużym rozstawie. W przeciwnym wypadku wydasz kupę forsy na coś co Twój oprysk w górnych partiach wytransportuje daleko poza zasięg koron w każdą stronę, dzięki czemu skutecznie pokryjesz również trawę w międzyrzędziach zamiast zmaksymalizować pokrycie drzew." Jeśli masz stary sad, wysoko prowadzone drzewa lub szerokie korony, warto rozważyć zakup takiego opryskiwacza. Natomiast dla nowoczesnego sadu karłowego może to być strata pieniędzy. Nowy kosztuje około 90 000 zł brutto, a cena zależy od dobranych opcji i pojemności beczki.
Konstrukcja opryskiwaczy Kubota (zarówno 1500 l z 1998 roku, jak i 2000 l z 2014 roku) zapewnia podobną dokładność oprysku, mimo różnic w wieku. Ważne jest, że oba mają tę samą pompę. Zapotrzebowanie na moc szacuje się na minimum 50 KM. Możliwość konfiguracji nowego opryskiwacza pozwala dostosować go do indywidualnych potrzeb i możliwości finansowych.
tags: #opryskiwacz #sadowniczy #wysoki #maszt