Współczesne rolnictwo i ogrodnictwo stawiają coraz większe wymagania w zakresie precyzji i skuteczności zabiegów ochrony roślin. Jednym z kluczowych wyzwań są zmienne warunki pogodowe, w szczególności wiatr, który utrudnia równomierne rozprowadzenie cieczy użytkowej. Odpowiedzią na te problemy są opryskiwacze z pomocniczym strumieniem powietrza, które stanowią innowacyjne rozwiązanie w ochronie upraw. Tematyka ta była szeroko omawiana m.in. podczas webinarium WiOM i PROFI „Jak trafić z cieczą użytkową do każdego zakamarka rośliny. Opryskiwacze z pomocniczym strumieniem powietrza”, gdzie dr Artur Jakubek i Wojciech Bury przedstawili ich zalety i dostępne na rynku rozwiązania.
Zasada działania i kluczowe korzyści
Mechanizm rozpylania wspomaganego powietrzem
Cechą wyróżniającą opryskiwacz z pomocniczym strumieniem powietrza jest to, że ciecz opryskująca porywana jest przez silny strumień powietrza i wtłaczana w całą objętość roślin. Dzięki temu, że nośnikiem cieczy jest wydmuchiwane z dużą siłą powietrze, sadzonki są opryskiwane zarówno od góry, jak również od dołu (spodnia część liści). Przepływające powietrze porywa kropelki cieczy, dodatkowo je rozpyla i nanosi na opryskiwane rośliny ze wszystkich stron. Ten mechanizm zapewnia dokładny oprysk i znaczną oszczędność cieczy roboczej.
Każda końcówka opryskująca składa się ze specjalnie wyprofilowanej dyszy powietrznej i zamocowanych na niej dwóch dysz, z których każda posiada inny wydatek cieczy. Dla upraw młodych, niezagęszczonych należy stosować dyszę o mniejszym wydatku, natomiast dla upraw gęstych dyszę o większym wydatku cieczy. Dysze te posiadają specjalną konstrukcję zabezpieczającą przed samoczynnym kropelkowaniem, na przykład po wyłączeniu zasilania.
Zalety stosowania w praktyce rolniczej
Dr Artur Jakubek zwrócił uwagę, że pomocniczy strumień powietrza umożliwia oprysk nawet przy większym wietrze, dzięki czemu rolnicy mają więcej czasu na wykonanie zabiegu. Prędkość robocza i wydajność opryskiwacza są większe, co przekłada się na szybsze pokrycie większego areału na jednym zbiorniku. Poza tym skuteczność opryskiwania jest wyższa, a penetracja upraw lepsza. Mniejsze jest też zużycie środków ochrony roślin i wody, co ma pozytywny wpływ zarówno ekonomiczny, jak i ekologiczny.
Rolnicy zgodnie twierdzą, że w przypadku oprysku najważniejsze są dla nich: wydajność, skuteczność, uniezależnienie się od warunków pogodowych, a także aspekt ekologiczny. Wszystkie te założenia spełnia rękaw powietrzny - zwany również dodatkowym lub pomocniczym strumieniem powietrza. Opryskiwacz ogrodowy, wyposażony w taką technologię, staje się niezwykle praktycznym narzędziem, które znacznie zwiększa skuteczność zabiegów ochronnych i pielęgnacyjnych, pomagając roślinom rosnąć zdrowo, obficie kwitnąć i dawać dobre plony.
Rozwiązania dla wietrznej pogody
Jednym z głównych problemów przy przeprowadzaniu zabiegu oprysku są nieodpowiednie warunki pogodowe, w tym przede wszystkim wiatr. Najbardziej widoczny, a zarazem praktycznie nie dający się wyeliminować standardowym opryskiwaczem, jest wpływ bocznego wiatru. Rozwiązaniem jest opryskiwacz z asymetryczną regulacją strumienia powietrza. Dzięki zastosowaniu dwóch przeciwbieżnych wirników z technologią asymetrycznej regulacji strumienia, można dostosować ilość powietrza korygującą wpływ wiatru, a tym samym zredukować do minimum spowodowany nim efekt znoszenia. Innowacyjna w światowej skali grupa opryskiwaczy sadowniczych wykorzystuje asymetryczną regulację wydajności strumienia powietrza zdalnie z miejsca operatora.
Budowa i wyposażenie nowoczesnych opryskiwaczy
Konstrukcja i zbiorniki
Belka opryskująca składa się zazwyczaj z trzech części: lewej, środkowej i prawej. Każda z tych części jest indywidualnie zasilana cieczą i w zależności od potrzeb może być indywidualnie załączana lub odłączana. Części lewa i prawa na czas transportu są składane ręcznie wzdłuż ciągnika, na którym zawieszony jest opryskiwacz.
Polietylenowy zbiornik składa się z trzech części: zbiornika na czystą wodę do mycia/płukania instalacji opryskiwacza po wykonanym zabiegu, zbiornika na czystą wodę do mycia rąk oraz zbiornika głównego o pojemności nominalnej 1000, 1500 lub 2000 litrów. Oświetlenie dające widoczne z daleka światło jest niezbędnym dodatkiem podczas przejazdów drogami i pracy w nocy.
Zaawansowane komponenty
Sercem maszyny wyposażonej w tę technologię jest specjalny wentylator generujący odpowiedni strumień powietrza, który następnie tłoczony jest równomiernie do rękawa na szerokości całej belki. Zapotrzebowanie mocy ciągnika jest uzależnione od parametrów pracy, wydajności wentylatora i ciśnienia roboczego.
Rama główna jest mocowana na trzypunktowym układzie zawieszenia ciągnika. Rama pomocnicza wraz z belką są przestawne w pionie tak, by uzyskać odpowiednią wysokość nad opryskiwanymi roślinami, zbiornika cieczy roboczej i wentylatora powietrza wraz z przewodami. Na belce mocowane są deflektory powietrza, wewnątrz których znajdują się dysze rozpylające ciecz.
Przykłady i systemy dostępne na rynku
Opryskiwacze polowe i sadownicze
Ofertę opryskiwaczy polowych i sadowniczych z pomocniczym strumieniem powietrza przedstawił Wojciech Bury, właściciel firmy Bury Maszyny Rolnicze. W ofercie firmy Bury dostępne są opryskiwacze polowe przyczepiane PELIKAN 1000 - 6000 l o szerokości roboczej 12-36 metrów z rękawem powietrznym 12-24 metrów. Firma posiada również specjalistyczny opryskiwacz PELIKAN MULTISYSTEM 1000 - 2000 l, przeznaczony do wykonywania zabiegów ochrony roślin w gospodarstwach zajmujących się specjalistycznymi uprawami. Rękaw pomocniczy można zamontować do większości opryskiwaczy z belką polową.
Dr Jakubek przytoczył kilka przykładów opryskiwaczy wyposażonych w tę technologię. Jednym z nich jest zawieszany opryskiwacz do truskawek SP-1500-1 firmy ZHU Agro z systemem wleczonym, który umożliwia unikanie przeszkód. Jest wyposażony w komputer Arag Bravo 300 S, dzięki czemu mamy kontrolę nad dawką. Kolejny opryskiwacz tej firmy to SZ-400-1 do truskawek ze zbiornikiem 600 l, wyposażony w 10 dyfuzorów rozmieszczonych na belce polowej.
Z kolei Octopus marki Krukowiak ma dwie przystawki, m.in. SAD/T do upraw rzędowych. Wyposażone są w wentylator o średnicy 470 mm, który zasila 10 dyfuzorów.
ALBUZ kalibracja opryskiwacza polowego
Zaawansowane systemy powietrzne
- Hardi Twin Force to rękaw powietrzny na całej szerokości belki, stosowany w opryskiwaczach samobieżnych Alpha Evo (zbiornik 4200-5100 l) oraz w opryskiwaczach zaczepianych Commander (belka 18-36 m, zbiornik 3300-7000 l).
- Damman Dual-Air-System, znajdujący zastosowanie zarówno w samojezdnych opryskiwaczach Damman-trac DT, jak i przyczepianych, charakteryzuje się zastosowaniem dwóch kurtyn powietrznych - przed i za strumieniem cieczy.
- W systemie HighTechAir Plus marki Agrifac powietrze miesza się z cieczą i zwiększa pęd, zmniejszając wycieki po wyłączeniu oprysku, co daje mniejsze znoszenie i lepsze docieranie do dolnych partii roślin.
- System AirFlow Plus Agrifac to nietypowy rękaw - na belce rozmieszczone są co 3 metry wentylatory z napędem hydraulicznym, co pozwala regulować kąt strumienia cieczy i powietrza.
W rodzinie opryskiwaczy Agrola Prime wdrożono rozwiązania uzyskane w wyniku badań w ramach projektu dofinansowanego z Funduszy Europejskich: „Innowacyjny opryskiwacz dwuwentylatorowy z asymetryczną regulacją strumienia powietrza”.
Zastosowanie w uprawach specjalistycznych i inteligentnym rolnictwie
Opryskiwacze z pomocniczym strumieniem powietrza są szczególnie cenne w uprawach specjalistycznych. Na przykład Janusz Krakowiak, prowadzący 20-hektarową plantację truskawek pod folią, pod włókniną i w gruncie, zdecydował się na zakup takiej maszyny w ubiegłym roku. Część plantatorów truskawki decyduje się na takie rozwiązanie, doceniając jego skuteczność w precyzyjnym pokrywaniu roślin.
Dzięki dokładnemu pokryciu całej rośliny - zarówno górnej, jak i dolnej strony liści - technologia ta jest idealna do zastosowań, takich jak zwalczanie szkodników i chorób grzybowych, nawożenie dolistne (dostarczanie składników odżywczych bezpośrednio przez liście) czy delikatne zraszanie roślin.
Nowoczesne opryskiwacze są dostępne również w wersji zaliczanej do klasy 75% redukcji znoszenia oraz w wersji spełniającej kryteria „Rolnictwa 4.0” (rolnictwa czwartej generacji / rolnictwa cyfrowego / inteligentnego rolnictwa), co podkreśla ich zaawansowany charakter i zgodność z trendami w precyzyjnym rolnictwie.
Wyzwania i aspekty ekonomiczne
Wady i obawy
Zdecydowanie największą wadą rękawa powietrznego jest jego dość wysoka cena. W zależności od szerokości roboczej belki koszt takiego rozwiązania zaczyna się od około 40 tys. zł w przypadku polskich producentów. Część z farmerów za wadę uważa również skomplikowanie takiej maszyny - w myśl zasady, że im więcej opcji dodatkowych, tym większa szansa, że któraś z nich się zepsuje. Koszt dodatkowego wyposażenia, jakim jest pomocniczy strumień powietrza, często sięga kilkudziesięciu procent ceny całego opryskiwacza.
Możliwe rozwiązania
Jednak, jak pokazuje praktyka, na polach widujemy coraz więcej tego typu maszyn, co świadczy o rosnącym uznaniu dla ich efektywności. Ciekawym rozwiązaniem dla mniejszych gospodarstw, pragnących skorzystać z zalet tej technologii, może być zakup używanej maszyny wyposażonej w dodatkowy strumień powietrza. Ważne jest, aby pamiętać, że niektóre elementy opisane lub pokazane na zdjęciach są wyposażeniem opcjonalnym oferowanym za dodatkową opłatą, a producent zastrzega sobie prawo do wprowadzania zmian związanych z ciągłym doskonaleniem konstrukcji i wycofaniem poszczególnych modeli z produkcji.
tags: #opryskiwacz #strumieniem #powietrza