Elektrozawory z pralki w opryskiwaczu: budowa, przeróbka i schematy podłączeń

Wykorzystanie elektrozaworów z pralki do sterowania przepływem cieczy w opryskiwaczu to pomysł, który pozwala na automatyzację pracy i zwiększenie komfortu użytkowania maszyny. W niniejszej artykule omówimy budowę elektrozaworu, możliwości jego adaptacji z zasilania 230V na 12V DC, a także przedstawimy schematy podłączeń dla wielosekcyjnych opryskiwaczy.

Budowa i działanie elektrozaworu z pralki

Elektrozawór z pralki, niezależnie od jego przeznaczenia, posiada w sobie uzwojenie, które po podaniu napięcia tworzy pole magnetyczne. To pole magnetyczne przyciąga metalowy bolec, otwierając lub zamykając przepływ wody. Elektrozawór powinien bez problemu wytrzymać ciśnienie występujące w opryskiwaczu. Warto jednak pamiętać, że oryginalne elektrozawory z pralek są często przeznaczone do pracy pod napięciem 230V.

Jak wymienić elektrozawór (w pralce) - procedura demontażu

Poniższa instrukcja opisuje proces demontażu elektrozaworu z pralki, co może być przydatne w przypadku pozyskiwania części do adaptacji.

1. Odkręć dwie śruby 8mm na tylnej części pokrywy pralki i przesuń ją do tyłu, aby ją zwolnić.
2. Odkręć i zdejmij wąż doprowadzający. UWAGA: Woda musi być wyłączona, upewnij się, że masz coś do złapania ewentualnej pozostałej wody w wężu. Wymień uszczelkę w wężu doprowadzającym na dostarczoną z zaworem.
3. Odłącz wąż skraplacza od dozownika detergentu.
4. Ostrożnie odłącz złącza przewodów od zaworu wlotowego. Uważaj, aby nie uszkodzić złącz przewodów.
5. Odkręć dwa śruby Torx 10 z tyłu zaworu wlotowego i pociągnij zawór do środka pralki, aby go uwolnić.
6. Używając szczypiec, ścisnij i zdejmij opaski zaciskowe mocujące węże do korpusu zaworu. UWAGA: Upewnij się, że opaski zaciskowe są proste i dobrze zamocowane podczas ponownego montażu.
7. Ostrożnie oddziel wewnętrzne węże napełniające od korpusu zaworu, aby uwolnić zawór elektryczny.

Adaptacja elektrozaworu z 230V na 12V DC

Przerobienie elektrozaworu z 230V na 12V prądu stałego (DC) jest kluczowe, aby mógł być on używany w opryskiwaczu, gdzie typowym zasilaniem jest akumulator 12V. Istnieją dwie główne metody adaptacji:

1. Przewijanie cewki

Taki elektrozawór posiada uzwojenie, dzięki któremu może odcinać dopływ wody. Przewinięcie cewki drutem miedzianym jest możliwe, ale nie jest to prosta sprawa. Należy nawijać drut raz koło razu aż do wypełnienia całej cewki. Aby to działało na 12V, trzeba przewinąć cewkę drutem miedzianym o odpowiedniej grubości. Przykładowo, próba nawinięcia około 150 cm drutu 0.5mm na rurkę, w której chodzi metalowy bolec, pokazała, że pole magnetyczne było za słabe, aby wciągnąć bolec i ścisnąć sprężynę. Zwiększenie ilości zwojów drutu powinno zwiększyć pole magnetyczne. Dla napięcia stałego prąd zależy tylko od rezystancji drutu, natomiast dla zmiennego dochodzi jeszcze impedancja L.

Jak obliczyć parametry cewki dla 12V DC

Aby w przybliżeniu określić ilość zwojów dla prądu stałego, można zastosować następujące kroki:

1. Zasil cewkę ze źródła napięcia stałego, stopniowo zwiększając jego wartość, dopóki cewka nie "złapie" (nie załączy się), a następnie zmierz prąd. Prawdopodobnie będzie to ponad 100V.
2. Mierząc dostępne "okno" do nawinięcia, można określić, ile zwojów o jakiej średnicy się zmieści i jaką ten drut mniej więcej będzie miał długość (z dużym przybliżeniem).
3. Na podstawie długości i średnicy drutu można z tabeli określić jego rezystancję.

Użytkownicy sugerują, że ilość zwojów powinna wynosić około 750 dla 12V DC.

2. Wymiana cewki

Znacznie prostszym rozwiązaniem jest wymiana cewki elektrozaworu na taką, która jest fabrycznie przystosowana do napięcia 12V. Można spróbować odkręcić elektrozawór i udać się z nim do sklepu z częściami do urządzeń AGD. Tam powinni dopasować odpowiednią cewkę. Koszt takiej cewki nie powinien przekroczyć 20 zł. Inną opcją jest poszukanie cewek od zaworów otwierania drzwi w autobusach, które są dostępne w napięciach 12V lub 24V, a ich średnica może pasować.

Schemat podłączenia elektrozaworów w opryskiwaczu

Użytkownik, który posiada opryskiwacz Pilmet z 6 sekcjami oprysku, potrzebował schematu podłączenia elektrozaworów tak, aby każda z sekcji mogła być wyłączana przełącznikiem z osobna, a dodatkowy siódmy przełącznik wyłączał wszystkie naraz. Skrzynka jest metalowa, gdzie są podłączone wszystkie przełączniki wraz z instalacją. W momencie podłączenia pod akumulator wszystkie diody się świeciły, a po podłączeniu elektrozaworów i kilkukrotnym przełączeniu, diody na niektórych przełącznikach zgasły.

Problem z przepalaniem diod i zabezpieczenia

Przyczyną przepalania się podświetlenia w przełącznikach może być samoindukcja, która występuje w momencie wyłączenia cewki elektrozaworu. Cewka, będąca elementem indukcyjnym, po odłączeniu zasilania generuje krótkotrwałe, wysokie napięcie wsteczne, które może uszkodzić wrażliwe elementy, takie jak diody podświetlające w przełącznikach.

Rozwiązanie: diody prostownicze

Aby zabezpieczyć układ, należy zastosować diody prostownicze (np. 1N5408 o zakresie maksymalnym 3A i 1000V). Dioda powinna być podłączona równolegle do cewki elektrozaworu, w kierunku zaporowym względem normalnego przepływu prądu, czyli katodą do plusa zasilania i anodą do minusa (masy). Taki układ nazywany jest diodą gaszącą lub flyback-diodą.

Schemat podłączenia diody gaszącej

Diodę należy wmontować równolegle do cewki. Jeśli cewka elektrozaworu jest zasilana z plusa poprzez przełącznik, a masa jest stała, to anoda diody powinna być podłączona do końcówki cewki idącej do masy, a katoda do końcówki cewki idącej do przełącznika (czyli do plusa, gdy przełącznik jest włączony). Gdy prąd zostanie odcięty przez przełącznik, napięcie samoindukcji będzie miało polaryzację odwrotną, a dioda pozwoli na zamknięcie obwodu dla tego prądu, rozpraszając energię cewki i chroniąc inne elementy.

W przypadku 7 elektrozaworów, należy zastosować 7 diod.

Bezpiecznik w układzie

Zastosowanie bezpiecznika w układzie zasilania jest absolutnie konieczne, aby chronić instalację przed zwarciem i przeciążeniem. Wartość bezpiecznika należy dobrać do sumarycznego prądu pobieranego przez wszystkie elektrozawory włączone jednocześnie, z pewnym zapasem. Zapewne bezpiecznik taki, jak na akumulatorze ciągnika (np. 75 Ah), jest zbyt duży. Lepiej zastosować bezpiecznik o mniejszej wartości, np. kilka lub kilkanaście amper, w zależności od mocy cewek.

Problemy z układem hydraulicznym w opryskiwaczu Hardi

Dyskusje na forum poruszały również problemy z funkcjonowaniem układu hydraulicznego w opryskiwaczu Hardi, szczególnie dotyczące elektrozaworów i ich wpływu na działanie systemu. Użytkownicy zauważyli, że elektrozawory czasami się zawieszają, co uniemożliwia prawidłowe działanie hydrauliki. Zawór sterujący kierunkiem przepływu (4/2) bez napięcia łączy wszystkie kanały, co prowadzi do pracy na przelew.

Diagnostyka i rozwiązania

• Sprawdzenie zasilania: Kluczowe jest sprawdzenie, czy zawór otrzymuje napięcie podczas uruchamiania funkcji. Jeżeli cewka nie załączy, mimo podania prądu, oznacza to, że nie może ruszyć tłoczkiem.
• Ręczne przestawienie: W przypadku "zawieszenia" zaworu, można spróbować przestawić go ręcznie, aby sprawdzić, czy hydraulika zacznie działać.
• Uszczelki i olej: Możliwe jest, że uszczelki w elektrozaworach pęcznieją pod wpływem chemii, co prowadzi do zacinania się. Inną przyczyną może być brudny olej lub mechaniczne uszkodzenie wewnątrz zaworu. W takim przypadku zaleca się demontaż, czyszczenie i ewentualną wymianę uszczelek.
• Filtry: Instalacja filtra ciśnieniowego na zasilaniu rozdzielacza może poprawić jakość filtrowania oleju, co jest szczególnie ważne w starszych modelach ciągników.
• Zabezpieczenia: Ważne jest, że w niektórych opryskiwaczach istnieją zabezpieczenia, np. ósma cewka, która działa na zasadzie sygnału i otwiera przepływ prądu dopiero po osiągnięciu maksymalnego poziomu podniesienia, zapobiegając rozłożeniu belki w niewłaściwej pozycji.

Rozkładanie i składanie lancy

Problemy z asymetrycznym rozkładaniem lancy (np. prawa strona otwiera się szybciej od lewej) oraz samoczynnym uruchamianiem siłownika poziomowania belki mogą świadczyć o problemach z zaworami sterującymi. Należy dokładnie sprawdzić każdy elektrozawór odpowiadający za poszczególne funkcje.

tags: #opryskiwacz #z #elektrozawory #od #pralki #do