Rozrzutniki Obornika 3-Osiowe: Wysoka Wydajność i Stabilność w Rolnictwie

Rozrzutniki obornika to niezwykle praktyczne maszyny rolnicze, które znacząco ułatwiają i zwiększają wydajność pracy w gospodarstwie. Ich podstawowym zadaniem, jak sama nazwa wskazuje, jest dystrybucja nawozu naturalnego, czyli obornika, na polach uprawnych. Obecnie maszyny te są najczęściej ciągnięte przez ciągniki, choć w przeszłości wykorzystywano do tego celu konie. Na rynku dostępne są różnorodne modele, od niewielkich po bardzo duże konstrukcje, w tym rozrzutniki 3-osiowe, zdolne pomieścić i rozrzucić bardzo duże ilości nawozu.

Charakterystyka Rozrzutników 3-Osiowych i Wieloosiowych

Rozrzutniki obornika, szczególnie te o dużej ładowności, charakteryzują się solidną konstrukcją, która musi sprostać wymagającym warunkom pracy i transportu znacznych ilości materiału. Obciążenia i przebiegi tych maszyn często przekraczają standardowe wartości dla przyczep.

Solidna Podstawa: Układ jezdny

Jednym z kluczowych elementów rozrzutników obornika jest układ jezdny. Joskin oferuje szeroki wybór, w tym układy z pojedynczą osią oraz 2- i 3-osiowe podwozia (Ferti-Cap, Ferti-Space) o ładownościach przekraczających 20 ton. Układ tandemowy, a tym bardziej 3-osiowy, ma przewagę nad pojedynczą osią z dużymi kołami, ponieważ dzięki mniejszej średnicy kół mieści się pod skrzynią ładunkową, nie ograniczając jej szerokości. Jest to istotne przy wykorzystaniu rozrzutnika do celów innych niż nawożenie organiczne. Dodatkowo, układy wieloosiowe zapewniają wyższą stabilność jazdy, często są resorowane, co zwiększa komfort i bezpieczeństwo transportu. Większość rozrzutników ma oko dyszla zamontowane na dolnym zaczepie ciągnika, ale niektórzy producenci dopuszczają wybór między zaczepem górnym a dolnym.

Przestrzeń do Wykorzystania: Skrzynie ładunkowe

Skrzynie ładunkowe rozrzutników wieloosiowych charakteryzują się dużym zróżnicowaniem pod względem zastosowanych materiałów i konstrukcji. Trwałość maszyny zależy od jakości stali i grubości blachy. Producenci oferują skrzynie wykonane z blachy o grubości od 4 mm do 8 mm, zapewniające odpowiednią trwałość. Skrzynie skorupowe zyskują na popularności ze względu na zwiększoną wytrzymałość i szczelność, przydatną przy przewożeniu materiałów sypkich i wilgotnych.

W dużych rozrzutnikach, takich jak Joskin Ferti-SPACE2, skrzynia ładunkowa ma trapezowy kształt. Ponadto wyprofilowane ściany mają zapobiec osadzaniu się na nich materiału. Taka sylwetka zwiększa pojemność i sztywność skrzyni, a jednocześnie wymaga mniejszej liczby wzmocnień czy spoin, dzięki czemu maszyna ma mniejszą masę własną. Prześwit pod nadwoziem jest optymalizowany w celu obniżenia środka ciężkości, ale jednocześnie zapewniona jest przestrzeń na koła niezbędna do jazdy w nierównym terenie.

Wewnątrz Skrzyni: Przenośnik i Zabezpieczenia

Kluczowym elementem wyposażenia skrzyni ładunkowej jest przenośnik łańcuchowy, zazwyczaj w dwóch rzędach, sterowany hydraulicznie. Jego zadaniem jest przesuwanie obornika w kierunku zespołu rozrzucającego. Standardem jest napęd hydrauliczny, umożliwiający bezstopniową regulację prędkości. Alternatywnie, obornik może być przesuwany przez ściankę cofającą się wraz z podłogą skrzyni.

Ważne jest zabezpieczenie przewożonego materiału. Do tego celu służą zasuwy i osłony adaptera, które zazwyczaj są dostępne za dopłatą:

• Zasuwy (ściana grodziowa): Płyta wsuwana między walce adaptera a skrzynię ładunkową, zabezpieczająca adapter przed naporem nawozu podczas transportu i uruchamiania walców. Zapobiega to przeciążeniom mechanizmu napędu. W przypadku braku zasuwy, przy pełnym załadowaniu, może dojść do zadziałania mechanizmów przeciwprzeciążeniowych lub przyspieszonego zużycia sprzęgła. Zasuwa chroni również przed gubieniem materiału podczas transportu.
• Osłony adaptera: Zapobiegają gubieniu resztek obornika z adaptera i chronią osoby postronne przed kontaktem z zębami adaptera. Zasuwa, wysunięta do góry podczas pracy, chroni ciągnik przed odpryskami obornika.

Do Każdego Zastosowania: Adapter Rozrzutu

Adapter rozrzutu jest kluczowym elementem wpływającym na jakość pracy i wydajność rozrzutnika. Wyróżniamy dwie główne kategorie adapterów:

• Adaptery poziome: Podstawowe rozwiązanie to adapter z dwoma poziomymi walcami. W maszynach średniej wielkości, walce te często współpracują z tarczami rozrzucającymi. Walce rozluźniają nawóz i podają go na tarcze. Takie zespoły dozowania pozwalają na rozrzucanie nie tylko obornika, ale także wapna, kompostu czy pozostałości z biogazowni. Wymagają one obornika niezbyt słomiastego.
• Adaptery pionowe: Mogą posiadać dwa lub cztery walce. W rozrzutnikach Joskin Ferti-CAP walce z nożami mają średnicę 108 cm. Adapter czterowalcowy sprawdzi się przy szerokopasmowym rozrzucaniu każdego rodzaju obornika, natomiast dwuwalcowy jest bardziej uniwersalny i nadaje się do rozrzucania kompostu, torfu, a nawet wapna.

Wymagania Mocy Ciągnika dla Rozrzutników 3-Osiowych

Rozrzutniki o dużej ładowności, szczególnie te 3-osiowe przekraczające 20 ton, wymagają do współpracy bardzo mocnych ciągników. Chociaż w przypadku modeli 10-12 ton minimalne zapotrzebowanie mocy wynosi co najmniej 100-130 KM, to dla większych, wieloosiowych maszyn, potrzebne są jednostki o znacznie większej mocy, często przekraczającej 150-200 KM, w zależności od warunków panujących na polu i specyfiki transportowanego materiału.

Wszechstronność Zastosowań i Wyposażenie Opcjonalne

Choć podstawowym zastosowaniem rozrzutników obornika jest nawożenie pól, ich funkcjonalność jest szersza. Mogą być z powodzeniem wykorzystywane do dystrybucji kompostu, świeżej masy roślinnej czy torfu. Niektóre modele rozrzutników obornika znajdują zastosowanie również poza tradycyjnym rolnictwem, np. w leśnictwie do nawożenia młodych drzewek czy w budownictwie do transportu specyficznych materiałów. Część rolników wykorzystuje również rozrzutniki jako zwykłe przyczepy, demontując adapter i montując w jego miejsce burtę, co zwiększa ich uniwersalność.

Przy wyborze rozrzutnika obornika warto zwrócić uwagę na dokładną specyfikację, ponieważ wiele elementów znajduje się na listach wyposażenia dodatkowego. Warto dopłacić za:

• Zasuwa (ściana grodziowa): Oddziela adapter od przestrzeni ładunkowej, chroniąc przed przeciążeniem i stratami materiału.
• Osłona lamp tylnych: Zamykana, gdy otwarta jest zasuwa, chroni lampy przed zabrudzeniem.
• Koła inne niż standardowe: Zwykle szersze, co poprawia właściwości jezdne i zmniejsza ugniatanie gleby, ale są znacznie droższe.
• Błotniki: Często nie są w wyposażeniu standardowym.

Joskin Ferti-SPACE2 8014 - Przykład Rozwiązania dla Najbardziej Wymagających

Najnowszy rozrzutnik obornika Joskin Ferti-SPACE2 8014, prezentowany m.in. na targach Agro Show 2023, stanowi doskonały przykład nowoczesnej maszyny o dużej ładowności, która może być wyposażona w 2- lub 3-osiowe podwozie. Model ten wyróżnia nowo zaprojektowana skrzynia ładunkowa o pojemności podstawowej 28 m³, liczonej do gilotyny. Pojemność tę można zwiększyć poprzez jej podniesienie, przekraczając 30 m³.

W celu ułatwienia pracy przenośników podłogowych rozrzutnika, skrzynia ładunkowa ma trapezowy kształt. Wyprofilowane ściany mają zapobiec osadzaniu się na nich materiału. Taka sylwetka zwiększa pojemność i sztywność skrzyni, a jednocześnie wymaga mniejszej liczby wzmocnień czy spoin, co przekłada się na mniejszą masę własną maszyny. Prześwit pod nadwoziem jest zoptymalizowany w celu obniżenia środka ciężkości, zapewniając jednocześnie przestrzeń na koła niezbędną do jazdy w nierównym terenie.

Opcjonalnym wyposażeniem rozrzutnika obornika Ferti-SPACE2 jest nadstawka sterowana hydraulicznie o wysokości 50 cm. Jej zakończenie listwą łagodzi kontakt z rozrzutnikiem osprzętu ładowarek podczas załadunku. Aby zapewnić prawidłowe dozowanie, maszyna jest wyposażona w zupełnie nową tylną klapę, której położenie można w każdej chwili sprawdzić na ekranie w kabinie. Ułatwiono również dostęp do tylnych podzespołów, co usprawnia konserwację.

Ferti-SPACE2 8014 może być wyposażony w adapter z dwoma wałkami ustawionymi pionowo lub w wersji Horizon z trzema zamontowanymi poziomo. Obsługa maszyny odbywa się z firmowego terminala lub z poziomu wyświetlacza ciągnika zagregowanego z maszyną, co jest możliwe dzięki systemowi ISOBUS. Ten system, będący zaawansowanym narzędziem Rolnictwa 4.0, umożliwia zmienne dawkowanie nawozów z uwzględnieniem przestrzennej zmienności gleby, dwukierunkową wymianę danych w czasie rzeczywistym, monitorowanie i kontrolę dawki, automatyczne wyłączanie taśmy oraz dostosowanie pracy do prędkości maszyny. Posiada certyfikat zgodności AEF.

Podsumowanie: Wybór i Korzyści Rozrzutników 3-Osiowych

Bogaty wybór rozwiązań i modeli na polskim rynku pozwala na dopasowanie maszyny do potrzeb każdego gospodarstwa. Przy wyborze należy wziąć pod uwagę wielkość maszyny, dopasowaną do posiadanych ciągników, oraz sposób jej wykorzystania, który decyduje o wyborze rodzaju skrzyni ładunkowej i adaptera. Rozrzutniki 3-osiowe oferują niezrównaną pojemność i stabilność, co jest kluczowe dla dużych gospodarstw i intensywnych prac polowych, przyczyniając się do usprawnienia pracy, poprawy jakości gleby i plonów oraz zwiększenia efektywności pracy w zrównoważonym rolnictwie.

tags: #rozrzutnik #obornika #3 #osiowy