Opryskiwanie to jedna z najważniejszych metod ochrony roślin przed chorobami i szkodnikami, a także sposób na zwiększenie plonów i zminimalizowanie strat. Zabieg ten polega na podawaniu środków chemicznych z zastosowaniem odpowiednich urządzeń, którymi najczęściej są opryskiwacze rolnicze. Są to maszyny przystosowane do sprawnego i wydajnego opryskiwania, gwarantujące efektywne wykonywanie czynności związanych z ochroną i nawożeniem roślin uprawianych na polach. Stosuje się je przy uprawie zbóż, ziemniaków, buraków itp.
W rolnictwie wykorzystuje się zaawansowane opryskiwacze, które mogą pełnić również dodatkowe funkcje, takie jak rozprowadzanie nawozów czy podlewanie. Konkretny model warto wybrać w oparciu o zapotrzebowanie, biorąc pod uwagę powierzchnię do opryskiwania, rodzaj upraw oraz możliwości finansowe.
Rodzaje i budowa opryskiwaczy rolniczych
Wśród tego typu maszyn wyróżniamy opryskiwacze ciągnikowe (zawieszane, przyczepiane), a także opryskiwacze samojezdne. Dostępne są modele, które różnią się m.in. pojemnością zbiorników czy szerokością belki roboczej.
Budowa podstawowa
Opryskiwacze rolnicze są urządzeniami hydraulicznymi, działającymi za sprawą płynu tłoczonego ze zbiornika przy użyciu pompy do rozpylacza lub grupy rozpylaczy. Pod względem konstrukcji niektóre części do opryskiwaczy są wspólne i obowiązkowe dla każdego modelu. Należą do nich:
- Zbiornik: płyn (wodę, nawóz, pestycyd) umieszczamy w zbiorniku opryskiwacza. Zbiornik (o pojemności od 300 do 6000 litrów) pod pokrywą ma sito wlewowe, przez które wlewa się środek chemiczny przeznaczony do rozpylania. W koszu wlewowym z kolei znajduje się rozcieńczalnik służący do przygotowania cieczy roboczej. Powinien być szczelny, tak aby nie dochodziło do wycieku cieczy, ale równocześnie nie może dochodzić do powstawania podciśnienia. Odpowiednie rozszczelnienie występuje zwykle w pokrywie wlewu. Zbiornik powinien posiadać widoczny i czytelny wskaźnik poziomu cieczy oraz sprawny zawór spustowy (zawór spustowy może także występować na filtrze ssawnym).
- Pompa: podzespół opryskiwacza, który tłoczy ciecz. Większość pomp smarowanych jest olejem, a sprawdzeniu podlega poziom oleju (na bagnecie lub na skali przeźroczystego zbiorniczka) oraz jego barwa. Można także spotkać pompy z łożyskami smarowanymi smarem stałym ze suchą skrzynią korbową (Hardi).
- Mieszadło: istotny element opryskiwacza, znajdujący się w zbiorniku. Odpowiada za mieszanie koncentratu nawozu z wodą oraz innymi substancjami, a także przeciwdziała rozwarstwianiu się cieczy lub osadzaniu się jej na dnie zbiornika. Mieszadło powinno powodować widoczny efekt mieszania cieczy roboczej w zbiorniku wypełnionym w 1/2 pojemności przy pracujących wszystkich rozpylaczach, przy nominalnych obrotach. Mieszadło hydrauliczne powinno być umieszczone w pobliżu dna zbiornika, zaleca się konstrukcje wykorzystujące efekt eżektorowy. Jakość mieszania cieczy roboczej ma zasadniczy wpływ na efektywność zabiegu.
- Filtry: oczyszczają ciecz przepływającą przez pompę i zawór rozdzielaczy, zatrzymując drobne zanieczyszczenia, dzięki czemu sekcje rozpylaczy pracują prawidłowo podczas oprysku. Składają się z kilku wkładów filtracyjnych, z których każdy następny ma gęstszy układ oczek niż poprzedni. Wielkość oczek filtrów po stronie tłocznej powinna uwzględniać rozmiar i typ rozpylaczy.
- Zawór sterująco-rozdzielający: utrzymuje stałe ciśnienie robocze, a tym samym stały przepływ cieczy z pompy do rozpylaczy. W jego skład wchodzą: zawór regulacyjny, zawór główny (przelewowy), zawory sekcyjne i zawory kompensacyjne.
- Manometr: wskazuje ciśnienie cieczy użytkowej. Powinien być widoczny z miejsca operatora, średnica powinna wynosić co najmniej 63 mm (dla manometrów analogowych połączonych z zaworem sterującym lub umieszczonych w kabinie ciągnika), a w przypadku połączenia lub umieszczenia w inny sposób nawet 100 mm.
- Belka opryskowa z rozpylaczami: lekki, ale sztywny element, na którym montowane są zawiasowo sekcje rozpylające. Rozpylacze pozwalają uzyskać różnej wielkości krople i różnego rodzaju opryski. Układ zawieszenia i samopoziomowania belki powinien zapewniać: równoległe położenie belki względem opryskiwanej powierzchni oraz regulację wysokości położenia rozpylaczy.
Opryskiwacze John Deer serii R – System roztworu – Część 1 z 4
Zasada działania opryskiwacza
Silny strumień powietrza wytwarzany przez pompę roznosi rozpyloną ciecz na liście rośliny. Wywołuje przy tym ruch liści, dzięki czemu pokrywa je substancją chemiczną z każdej strony. Budowa opryskiwacza polowego pozwala na czerpanie płynu ze zbiornika dzięki działaniu różnicy ciśnień. Tłoczony jest on przez pompę do rozpylacza. Element ten odpowiada za rozbijanie kropli płynu do postaci mgiełki, co zapewnia równomierne rozprowadzanie i jest bezpieczniejsze nawet dla najdelikatniejszych roślin. Strumień może być kierowany również na glebę.
Znacznik pianowy: działanie i korzyści
Znacznik pianowy to urządzenie, które pozwala na zaznaczenie miejsca, w którym pracuje skrajna dysza opryskiwacza. Jest to duże ułatwienie, które eliminuje ryzyko powstawania omijaków (nieopryskanych fragmentów pola) i nakładek (podwójnego opryskania tych samych fragmentów).
Zasada działania znacznika pianowego
Znacznik pianowy to mało popularne, ale bardzo użyteczne rozwiązanie, które poprawia komfort wykonywania zabiegów opryskiwania. Proces montażu nie jest trudny i wymaga zainstalowania na opryskiwaczu:
- Zbiornika ciśnieniowego
- Sprężarki
Ponadto, na końcu belki polowej opryskiwacza należy zamocować znaczniki, a także do belki polowej przypiąć (najlepiej opaskami zaciskowymi) po 2 przewody do jednej dyszy. Środek pianotwórczy (mydło) jest wlewany do zbiornika, a następnie pod wpływem ciśnienia wytwarzanego przez sprężarkę, jest on spieniany i rozprowadzany w postaci gęstej warstwy piany na glebę. Znacznik można stosować w trybie ciągłym lub punktowo. Za pomocą zaworu można również regulować ilość piany, którą chcemy pozostawić na roślinach.

Koszty i wydajność
Za kompletny znacznik pianowy zapłacimy od 1,8 tys. zł do 2,7 tys. zł. Zakup środka pianotwórczego (mydła) to wydatek od 75 do 115 zł (za 5 kg). Droższy środek pozwala na dłuższe utrzymanie piany - nawet do 42 godzin.
Przygotowanie opryskiwacza do pracy i kalibracja
Przygotowanie opryskiwacza do pracy polega na sprawdzeniu jego sprawności technicznej oraz przeprowadzeniu kalibracji. Powinniśmy to robić przed każdym okresowym badaniem (nie rzadziej niż co 3 lata) w Stacji Kontroli Opryskiwaczy (S.K.O.) oraz najlepiej przed każdym sezonem, a w razie potrzeby na bieżąco.
Ocena stanu technicznego
Ogólną ocenę stanu technicznego opryskiwacza, a także kalibrację rozpoczynamy od sprawdzenia kompletności osłon elementów wirujących (wałki napędowe, przekładnie pasowe, wirnik wentylatora), a także jego umycia z zewnątrz i wewnątrz. Ocenie podlegają w pierwszym rzędzie:
- Kompletność i prawidłowość zabezpieczeń
- Pewność agregatowania z ciągnikiem
- Stan zużycia poszczególnych podzespołów
- Szczelność (brak wycieków)
- Smarowanie
- Tłumienie pulsacji
- Wydajność
Opryskiwacz agregatujemy z ciągnikiem, najlepiej z tym, z którym pracuje, wtedy możliwe będzie także przeprowadzenie kalibracji.
Sprawdzenie jakości dystrybucji cieczy
Dokładnego sprawdzenia równomierności naniesienia cieczy roboczej na opryskiwaną powierzchnię najlepiej dokonać przy użyciu profesjonalnego stołu rowkowego, najlepiej o długości rowków probierczych min. Jakość dystrybucji możemy także na własny użytek bardzo łatwo sprawdzić w dostateczny sposób, również zastępczą, dopuszczoną warunkowo metodą pomiaru wydatku jednostkowego. Pod pracującymi (na czystej wodzie) rozpylaczami umieszczamy naczynia pomiarowe i przy określonym ciśnieniu w ciągu jednej minuty mierzymy ilość wypryskanej cieczy. Wydatek jednostkowy rozpylacza w opryskiwaczu polowym nie powinien odbiegać od nominalnej, tabelarycznej wartości o więcej niż 10%.
Kalibracja
Mając pewność, że opryskiwacz jest sprawny, można i trzeba przystąpić do jego kalibracji, czyli regulacji na oczekiwane parametry robocze:
- Dawkę cieczy roboczej na hektar
- Odpowiednią kategorię kroplistości (wielkość kropel) adekwatną do mechanizmu działania środka ochrony roślin (kontaktowy, systemiczny) oraz możliwych do wystąpienia warunków atmosferycznych (prędkość wiatru, wilgotność względna powietrza oraz temperatura).
Nowoczesnym i wygodnym sposobem kalibracji jest skorzystanie z dostępnych w internecie aplikacji na smartfona, które błyskawicznie zaproponują w każdych warunkach optymalne parametry (wykalibrowane ciśnienie, wydatek jednostkowy, rozmiar i typ rozpylaczy) w stosunku do zadanej prędkości jazdy oraz wymaganej dawki cieczy roboczej na hektar.
tags: #opryskiwacz #znacznik #pianowy #jutube