Artykuł przedstawia ewolucję opryskiwaczy sadowniczych, od rozwiązań przedwojennych po nowoczesne innowacje, w tym najnowsze technologie firmy WULKAN. Omówione zostaną różne typy opryskiwaczy, ich zastosowania oraz kluczowe elementy konstrukcyjne, a także rozwój techniki sadowniczej na przestrzeni lat.
Historia i rozwój techniki sadowniczej
W XX wieku polskie sadownictwo, pomimo dostępności efektywnych preparatów ochrony roślin (wiele z nich jest skutecznie stosowanych do dziś), było zacofane względem innych krajów Europy, takich jak Niemcy, Włochy czy Francja. Model dochodowego sadu towarowego praktycznie nie istniał. Podstawę produkcji owoców stanowiły ekstensywne sady chłopskie i dworskie. Drzewa szczepione na silnie rosnących siewkach sadzono w dużym rozstawie i najczęściej były niepewne odmianowo.
Sadownictwo stanowiło tylko dodatek do innych kierunków produkcji rolniczej, dlatego też w międzyrzędziach uprawiano zboża lub ziemniaki, wysiewano zioła i warzywa, a także wypasano zwierzęta gospodarskie. Rzadko stosowano nawozy mineralne, zamiast nich zasilając drzewa obornikiem. W powszechnym użyciu były także nawozy sporządzane z suszonego kału ludzkiego, który mieszano z obornikiem czy pomiotem kurzym. Wiedza ogrodnicza była na niskim poziomie, a nasadzenia utrzymywano w niskiej kulturze. Wiele sadów wcale nie chroniono, zbierając to, co w danym sezonie wyrosło.
Konsumenci nie byli wybredni - szczególnie w miastach owoców było na tyle mało, że jabłka kosztowały nawet kilka razy drożej od kiełbasy. Dostęp do środków ochrony roślin oraz maszyn umożliwiających ich aplikację w sadach był w Polsce znacznie bardziej ograniczony niż na Zachodzie. Nie oznacza to jednak, że ochrona roślin nie rozwijała się na terenach polskich. W ślad za nią podążała technika sadownicza, bez której nie byłaby możliwa skuteczna aplikacja preparatów. Mieliśmy wiele własnych bądź importowanych rozwiązań, które wykorzystywali światli, zamożni ogrodnicy okresu przedwojennego. Wszystkim tym rozwiązaniom z okresu przedwojennego zawdzięczamy dzisiejszy rozwój techniki.
Opryskiwacze przedwojenne
Najtańszym i najprostszym rozwiązaniem były ręczne opryskiwacze przenośne. Wyrzucały ciecz roboczą pod ciśnieniem, co umożliwiała zamontowana w nich pompka. Opryskiwanie ogrodów z ich pomocą było bardzo czasochłonne, a rozpylacze należało kierować bezpośrednio na gałęzie. Aby dosięgnąć wyżej położonych gałęzi, konieczne było wspinanie się na drabinę.
Znacznie wydajniejszą pracę umożliwiały opryskiwacze plecakowe. Miały większą pojemność zbiorników - przeważnie do 20 l. Ciecz roboczą w zbiorniku należało co pewien czas wstrząsać, gdyż nie było tam mieszadła. Ze zbiornikiem opryskiwacza łączyła się giętkim wężykiem lanca, a dopływ cieczy do lancy regulował zawór. Taki opryskiwacz umożliwiał precyzyjne kierowanie cieczy roboczej w wybrane miejsce.
W wielkoobszarowych sadach najlepiej sprawdzały się rozwiązania jezdne. Wyposażone były w jedno bądź kilka kół, dzięki którym możliwe było ich ciągnięcie wzdłuż rzędów drzew. Maszyny te były opryskiwaczami motorowymi, napędzanymi silnikiem spalinowym. W mniejszych wytwarzano ciśnienie przy pomocy ręcznej pompki. Nie stosowano jednak wentylatorów, lecz długie lance wypryskujące ciecz pod ciśnieniem, dzięki którym było możliwe skierowanie strumienia aerozolu pod sam czubek wysokich koron drzew. Lancę obsługiwał pracownik.
Najprostsze rozwiązania z kołem jezdnym to opryskiwacze taczkowe, które były ciągnięte przez pracownika sadu. W większych gospodarstwach wykorzystywano opryskiwacze konne. To właśnie konie były najpowszechniejszą siłą pociągową.
Opylacze
Osobną grupę narzędzi i maszyn do aplikacji środków ochrony roślin stanowiły opylacze. W tamtych czasach proszek do rozpylania był popularną formą środków ochrony roślin. Najprostsze opylacze bazowały na dyszy (podobnie jak odymiacze pasieczne).
Taka forma aplikacji preparatów chemicznych była szczególnie groźna dla pracowników sadu, gdyż wyrzucane w powietrze pyły osiadały w ich drogach oddechowych. Zabiegi wykonywano zatem w specjalnych kombinezonach, które chroniły przed wdychaniem trującego proszku. Niektóre substancje, na przykład trucizny przeciwko gryzoniom czy szkodnikom glebowym, aplikowano wprost do gleby.
Nowoczesne opryskiwacze sadownicze WULKAN
Opryskiwacze WULKAN to seria przyczepianych opryskiwaczy sadowniczych, charakteryzujących się wysoką jakością wykonania oraz najnowocześniejszymi rozwiązaniami, pozwalającymi spełnić wysokie wymagania najbardziej wymagających użytkowników.
Projekt firmy WULKAN polegał na wdrożeniu w działalności gospodarczej wyników prac badawczo-rozwojowych (B+R) prowadzonych samodzielnie przez Wnioskodawcę (część specjalistycznych badań laboratoryjnych oraz prac rozwojowych prowadzonych w sadzie doświadczalnym zlecono Instytutowi Ogrodnictwa w Skierniewicach). Celem było zaoferowanie na rynku docelowym o zasięgu międzynarodowym znacząco ulepszonego produktu, w postaci innowacyjnych opryskiwaczy sadowniczych.
W wyniku zrealizowanego projektu uruchomiona została produkcja zasadniczo ulepszonego wyrobu (innowacja produktowa) z punktu widzenia rynku docelowego - opryskiwacza nowej generacji, który dla odbiorcy ostatecznego stanowi produkt o nowych, unikalnych własnościach funkcjonalno-użytkowych, tzw. „absolutną nowość”. Bezpośredni wynik projektu zaowocował zaoferowaniem na rynku znacząco ulepszonych opryskiwaczy, podniesieniem jakości oferty produktowej i poziomu wykonawczego firmy.
Projekt pozwoli firmie wnioskodawcy na wdrożenie przełomowych dla branży rozwiązań technologicznych w postaci znacząco ulepszonych opryskiwaczy, które mają szanse na sukces na rynkach międzynarodowych, a dla wnioskodawcy mogą pełnić rolę „gwiazdy”.
Kluczowe innowacje i cechy opryskiwaczy WULKAN
Wszystkie opryskiwacze WULKAN w standardzie wyposażone są w wytrzymałą ocynkowaną ramę, zaczep na TUZ ciągnika, mosiężne podwójne oprawy rozpylaczy oraz dwubiegową przekładnię 2+N. Dzięki zastosowaniu wysokiej jakości, gruntownie przebadanych przystawek oraz innowacyjnych prowadnic powietrza, każdy opryskiwacz gwarantuje maksymalną równomierność oprysku, niezależnie od wybranego typu przystawki.
1. Uformowanie obudowy wentylatora i wydajność powietrza
- Rozwiązanie polega na takim uformowaniu obudowy wentylatora, by przepływ powietrza wymuszony przez wentylator był jak najbardziej płynny.
- Uzyskaliśmy znaczne zwiększenie wydajności powietrza, przy równoczesnym zmniejszeniu zapotrzebowania na moc.
- Wszystkie zastosowane rozwiązania pozwalają na bezpieczne opryskiwanie zmniejszonymi dawkami preparatu bez pogorszenia ich skuteczności.
2. Typy przystawek i ich zastosowanie
- Przystawka T: Zaprojektowana z myślą o sadach wymagających precyzyjnego i ukierunkowanego oprysku. Jej konstrukcja umożliwia zastosowanie dwóch typów dysz - w strumieniu powietrza oraz poza strumieniem powietrza - co pozwala optymalnie dopasować rozpylanie do charakterystyki upraw. Atutem dysz poza strumieniem powietrza jest możliwość regulacji dysz w pionie (góra-dół), co znacząco zwiększa elastyczność i skuteczność oprysku w różnych warunkach sadowniczych.
- Maszyna przeznaczona głównie do sadu o zróżnicowanym nasadzeniu (wiśnia, czereśnia i jabłoń). Maksymalny wydatek powietrza do 120 tys. m³/godz.
- Przeznaczony do sadów szpalerowych prowadzonych do wysokości 4,5 m. Maksymalny wydatek powietrza do 100 tys. m³/godz.
- Maszyna przeznaczona głównie do sadów szpalerowych prowadzonych do wysokości 3,3-4,0 m. Maksymalny wydatek powietrza do 90 tys. m³/godz.
- Maszyna przeznaczona głównie do krzewów jagodowych (jagoda, borówka i agrest). Maksymalny wydatek powietrza do 80 tys. m³/godz.
- Przystawka Standard: Uniwersalne i ekonomiczne rozwiązanie, które doskonale sprawdza się w gospodarstwach korzystających z ciągników o mniejszej mocy. Dzięki kompaktowej konstrukcji i prostej obsłudze zapewnia równomierne pokrycie roślin cieczą roboczą przy zachowaniu wysokiej wydajności oprysku.
- Przystawka o średnicy 910 mm przeznaczona jest do wyższych drzew, takich jak śliwy czy czereśnie, gdzie wymagana jest większa siła strumienia powietrza.
- Przystawka BF GDC: Zaprojektowana z myślą o specjalistycznych uprawach krzewów jagodowych. Dzięki nowoczesnej konstrukcji zapewnia równomierne pokrycie cieczą roboczą zarówno w górnych, jak i dolnych partiach roślin, co znacząco zwiększa skuteczność zabiegów ochronnych i minimalizuje straty cieczy. Sercem systemu jest główny wentylator, wspierany przez pomocnicze rury PSP, które można regulować w pełni indywidualnie - punktowo, niezależnie dla lewej i prawej strony. Umożliwia to precyzyjne dopasowanie wysokości, szerokości oraz kąta oprysku do specyfiki danej plantacji.
- Przystawka turbinowa - wielogardzielowa, z ośmioma, dziesięcioma lub dwunastoma dyfuzorami. Przeznaczona do wykonywania precyzyjnych zabiegów ochrony krzewów jagodowych, wiśni oraz intensywnych sadów. Maksymalny wydatek powietrza do 24 tys. m³/godz.
- Wulkan wersja Twin System, dwurzędowy - wielogardzielowy: Przeznaczony dla producentów kultur jagodowych takich jak porzeczki, borówki, agrest i inne. Turbina o wydajności 26.000 m³/godz. Rozwiązanie takie poza zwiększeniem wydajności opryskiwacza powoduje znaczną redukcję znoszenia cieczy użytkowej, ponieważ krzew jest opryskiwany z dwóch stron jednocześnie, a strumienie powietrza ścierają się w jego środku. Powoduje to dodatkowe zawirowania i dużo lepsze pokrycie.
- Przystawka DP: Nowoczesna kolumna opryskowa, zaprojektowana z myślą o sadach o gęstych i wysokich nasadzeniach. Dzięki pionowej konstrukcji oraz odpowiedniemu układowi wentylacji kolumna zapewnia głęboką penetrację korony, umożliwiając równomierne pokrycie liści i owoców od dołu aż po górne partie drzew.
3. Pompy
Opryskiwacze WULKAN wykorzystują solidne i niezawodne pompy:
- Typ: Membranowa (3 membrany): Maksymalne ciśnienie: 40 bar. Wydajność: ok. 50 l/min. Solidna i niezawodna pompa o zwartej konstrukcji, idealna do mniejszych i średnich opryskiwaczy.
- Typ: Membranowa (3 membrany): Maksymalne ciśnienie: 40 bar. Wydajność: ok. 70 l/min. Wytrzymała i kompaktowa pompa o solidnej konstrukcji, idealna do średnich opryskiwaczy.
4. Sterowanie
- Proste i niezawodne sterowanie opryskiwaczem z poziomu kabiny ciągnika.
- Elektrozawory najwyższej jakości w wersji mosiężnej, wyjątkowo trwałe i odporne na korozję.
- Zaawansowane sterowanie w standardzie Rolnictwo 4.0 z bezprzewodową komunikacją.
- Nowoczesne elektrozawory o lekkiej konstrukcji z tworzyw technicznych, cenione za niezawodność i łatwość obsługi. Idealne rozwiązanie do codziennej pracy w gospodarstwie.
- Kompaktowy i prosty w obsłudze komputer opryskiwacza.
- Zaawansowane sterowanie w standardzie Rolnictwo 4.0. System zgodny z normą ISOBUS, współpracujący z terminalami ciągnika.
5. Dodatkowe elementy i technologie
- Mieszadło: Wykonane ze stali nierdzewnej gwarantuje trwałość, odporność na korozję i łatwość czyszczenia.
- System filtracji: Chroni instalację opryskiwacza przed zanieczyszczeniami, zapewniając stały przepływ cieczy i precyzyjną pracę rozpylaczy.
- Sensory: Sensory do wykrywania drzew automatycznie identyfikują obecność roślin w rzędzie i sterują sekcjami opryskiwacza.
- Wentylatory z prowadnicami powietrza: Kierują strumień powietrza i cieczy bezpośrednio na rośliny, ograniczając unoszenie i znoszenie oprysku poza chroniony obszar.
- System elektrostatycznego oprysku: Pozwala na elektryzowanie kropel cieczy roboczej, dzięki czemu przyciągają się one do rośliny i dokładnie pokrywają jej powierzchnię.
Przedstawione dane techniczne mają charakter informacyjny.
tags: #opryskiwacze #sadownicze #publikacje