Zagrożenie chwastami w uprawach polowych, a w szczególności ziemniaków, jest znaczące i wymaga skutecznych działań pielęgnacyjnych. Rośliny okopowe, takie jak ziemniaki, charakteryzują się powolnym tempem rozwoju w początkowym okresie, co stwarza doskonałe warunki do wzrostu chwastów i pogorszenia właściwości fizycznych gleby. Pielniko-obsypnik stanowi kluczowe narzędzie w walce z zachwaszczeniem, umożliwiając zarówno mechaniczne zwalczanie niepożądanych roślin, jak i formowanie redlin.
Zagrożenie chwastami w uprawie ziemniaka
Duże zagrożenie chwastów dla upraw ziemniaka wynika z powolnego tempa rozwoju rośliny w początkowym okresie. Okres od posadzenia do wschodów, a potem do zwarcia rzędów jest wyjątkowo długi (45-60 dni), w którym brak jest konkurencji ze strony rośliny uprawnej. Stwarza to doskonałe warunki do rozwoju chwastów i pogorszenia właściwości fizycznych gleby.
Największe zagrożenie plantacji ziemniaków chwastami występuje na początku i na samym końcu wegetacji. Jeżeli zniszczymy je dobrze na początku wegetacji, to po zwarciu międzyrzędzi łęciny ziemniaków nie dadzą chwastom już szans. W każdej uprawie chwasty konkurują o wodę i składniki pokarmowe i zabierają je roślinie uprawnej. W przypadku ziemniaków, bardziej niż w innych uprawach, utrudniają także zbiór plonów i są powodem znacznie większych uszkodzeń bulw oraz ich wad wewnętrznych i zewnętrznych. W ziemniakach możemy spotkać około 100 gatunków chwastów krótkotrwałych i kilka gatunków wieloletnich.
Najczęściej występujące gatunki chwastów
- Chwasty dwuliścienne: komosa biała, rdest powojowaty, szarłat szorstki, powój polny, tobołki polne, dymnica pospolita, jasnota purpurowa, gwiazdnica pospolita, przetacznik polny, fiołek polny, tasznik pospolity, sporek polny, rzodkiew świrzepa i gorczyca polna.
- Chwasty jednoliścienne: perz właściwy, chwastnica jednostronna, włośnica zielona, palusznik krwawy, tomka oścista, wyczyniec polny i wiechlina roczna.
Metody zwalczania chwastów na plantacjach ziemniaków
Generalnie niszczenie chwastów na plantacjach ziemniaków może być prowadzone trzema metodami: mechaniczną, mechaniczno-chemiczną oraz chemiczną.
Mechaniczne odchwaszczanie
Ziemniaki, poza warzywami, są właściwie jedyną uprawą polową, w której z przeważającą ilością chwastów można sobie poradzić zabiegami mechanicznymi. Jest to metoda polecana i ekologiczna. Metoda mechaniczna polega na wielokrotnym bronowaniu i użyciu opielacza do zwarcia rzędów. Te dwa narzędzia są niezbędne, ponieważ brona chwastownik nie likwiduje chwastów w redlinach, a to zadanie może zrealizować opielacz.
Metody mechaniczne niszczenia chwastów są skuteczne, gdy są zachowane optymalne terminy ich stosowania, czyli niszczenie chwastów w fazie siewek, i dopisuje pogoda. Chwasty należy niszczyć mechanicznie w początkowej fazie ich rozwoju. Jeśli chwasty niszczymy w fazie siewek, to mamy szansę zlikwidować je nawet w 95-98%. W początkach wschodów niszczymy już tylko 75-86% chwastów. W pełni wschodów liczba zniszczonych chwastów spada do 45-60%. Na przykład, przetaczniki, rdesty i ostrożeń polny mechanicznie można zniszczyć w 50 do 70%. Natomiast takie chwasty jak tasznik pospolity, gwiazdnica pospolita, gorczyca polna, tobołki polne, komosa biała i jasnota purpurowa mogą być zniszczone zabiegami mechanicznymi nawet w 70-80%.
Lepsze efekty mechanicznego odchwaszczania chwastów uzyskuje się w warunkach umiarkowanie suchej wiosny. Mokra wiosna nie sprzyja mechanicznemu odchwaszczaniu ziemniaków. Oczywiście można dyskutować nad ekonomicznym uzasadnieniem takiego podejścia, gdyż każdy wjazd pielnika to wydatek na paliwo, a także dodatkowe zagęszczenie gleby. Warto jednak pamiętać, że odchwaszczanie ziemniaków tylko zabiegami mechanicznymi wpływa niekorzystnie na jakość bulw - powoduje ich deformację, zazielenienie, pojawienie się parcha zwykłego, a także rizoktoniozy.
Mechaniczno-chemiczne odchwaszczanie
Bardziej popularną w praktyce jest metoda mechaniczno-chemiczna. Polega ona na mechanicznym niszczeniu chwastów od posadzenia do wschodów ziemniaka, a następnie tuż przed wschodami stosuje się herbicyd, powtarzając chemiczną ochronę już po wschodach.
Chemiczne odchwaszczanie
Można też zwalczać chwasty tylko chemicznie, stosując tzw. metodę chemiczną - uproszczoną, używając herbicydów dostosowanych do spektrum występujących na plantacji chwastów. Przy chemicznym niszczeniu chwastów profilator redlin należy zastosować tuż po posadzeniu ziemniaków. Herbicydy w ziemniakach możemy stosować bezpośrednio po wysadzeniu sadzeniaków, przed wschodami ziemniaków i w terminie po wschodach.
Działanie metrybuzyny
Metrybuzyna jest substancją czynną pobieraną głównie poprzez korzenie, w mniejszym stopniu przez liście chwastów. Skutecznie działa na chwasty od fazy kiełkowania do fazy 2-4 liści. Substancja skutecznie eliminuje z chwastów jednoliściennych włośnice i życice. Z chwastów dwuliściennych wrażliwymi na metrybuzynę są:
- chaber bławatek,
- dymnica pospolita,
- fiołek polny,
- gorczyca polna,
- gwiazdnica pospolita,
- jasnota purpurowa,
- jasnota różowa,
- maruna bezwonna,
- pokrzywa żegawka,
- poziewnik szorstki,
- przetaczniki bluszczykowy,
- rumian polny,
- rumianek pospolity,
- rzodkiew świrzepa,
- szarłat szorstki,
- tasznik pospolity,
- tobołki polne,
- żółtlica drobnokwiatowa.
Wrażliwość odmian ziemniaków na metrybuzynę
Niestety, na metrybuzynę wrażliwe są niektóre odmiany ziemniaków. W licznych publikacjach dr. inż. Janusza Urbanowicza, zajmującego się badaniami nad wrażliwością odmian ziemniaka na metrybuzynę, wynika, że odmianą jadalną niewrażliwą na tę substancję jest Satina.
- Odmiany o niskiej wrażliwości: Altesse, Ametyst, Anuschka, Bellarosa, Bryza, Cecile, Courage, Dali, Etiuda, Etola, Ewelina, Folva, Lord, Markies, Mazur, Orlena, Salinero i Syrena.
- Odmiany o średniej wrażliwości: Almera, Aruba, Asterix, Augusta, Belinda, Bellaprima, Berber, Bila, Bogatka, Carrera, Colette, Cyprian, Denar, Ditta, Elfe, Fianna, Gawin, Gracja, Gustaw, Gwiazda, Honorata, Hubal, Ignacy, Ingrid, Jelly, Jurek, Justa, Jutrzenka, Lady Claire, Legenda, Malaga, Michalina, Miłek, Mondeo, Nandina, Oberon, Omega, Owacja, Red Fantasy, Red Sonia, Rumba, Roxana, Sagitta, Tajfun, i Zorba.
- Odmiany o podwyższonej wrażliwości: Anabelle, Arielle, Bohun, Cekin, Eurostar, Innovator, Irga, Irys, Miriam, Rosalind, Sante, Stasia, Tetyda, Vineta i Zenia.
- Odmiany bardzo wrażliwe: Fresco, Krasa i Viviana.
Pielniko-obsypnik (typu POT 16, POC 22, POP 28): Wielofunkcyjne narzędzie pielęgnacyjne
Pielniko-obsypnik ciągnikowy to wielofunkcyjne urządzenie pielęgnacyjne do upraw roślin, odgrywające kluczową rolę w mechanicznym zwalczaniu chwastów i formowaniu redlin. Pielnik-obsypnik typu POT 16, POC 22 i POP 28 jest narzędziem przeznaczonym do prac pielęgnacyjnych przy obsypywaniu redlin ziemniaków, a po wymianie korpusów obsypników na gęsie stopki, może pracować jako pielnik do upraw międzyrzędowych przy spulchnianiu gleby i niszczeniu chwastów.
Sadzarka do ziemniaków
Przeznaczenie i funkcje
Pielniko-obsypnik może być wykorzystywany przy zabiegach:
- odchwaszczania,
- spulchniania międzyrzędzi,
- obredlania rzędów roślin.
Jest odpowiedni dla szerokiej gamy upraw, takich jak ziemniaki, pomidory, kukurydza, buraki, fasola, sałata, truskawki, słonecznik, tytoń, a także drzewka owocowe o wysokości uprawy do 60 cm, opcjonalnie 80 cm.
Budowa i możliwości regulacji
Pielniko-obsypnik jest przystosowany do zawieszania na trzypunktowym układzie zawieszenia (TUZ) ciągnika. Składa się z samodzielnych sekcji montowanych na belce poprzecznej. Rozstaw między sekcjami regulowany jest płynnie w zakresie od 20 cm do 90 cm, opcjonalnie do 300 cm. Maszyna dostosowana jest do różnych wymogów co do twardości gleby, a głębokość pracy zależna jest od warunków panujących w uprawie. Maszyna ta jest dostępna w wersjach 2-7 sekcyjnych.
Dodatkowe opcje: dozowniki nawozu
Pielniko-obsypnik wyposażony w dozowniki nawozu znacząco podnosi walory użytkowe maszyny. Daje to możliwość jednoczesnego odchwaszczania i nawożenia upraw, co optymalizuje czas pracy i redukuje liczbę przejazdów maszyn po polu.