Ochrona roślin uprawnych przed chorobami, szkodnikami i chwastami jest kluczowa dla uzyskania wysokich plonów. Jedną z najbardziej efektywnych metod jest precyzyjne opryskiwanie odpowiednimi środkami chemicznymi. Współczesne rolnictwo intensywne w praktyce nie obędzie się bez herbicydów, insektycydów, fungicydów czy regulatorów wzrostu. Jednakże, nieprawidłowe przeprowadzanie oprysków stanowi zagrożenie zarówno dla ludzi, jak i dla środowiska, dlatego kluczowe jest wykorzystanie nowoczesnych systemów sterowania, które zapewniają precyzję i minimalizują ryzyko.
W pracach polowych w Polsce najczęściej stosuje się opryskiwacze ciągnikowe - zawieszane, przyczepiane lub nabudowane na ciągnikach.
Przygotowanie opryskiwacza do pracy
Przed rozpoczęciem pracy z opryskiwaczem konieczne jest jego odpowiednie przygotowanie i wyregulowanie. Na samym początku należy upewnić się, czy przy urządzeniu nie występują żadne usterki i czy nic nie przecieka. W tym celu zbiornik opryskiwacza napełnia się do połowy czystą wodą i uruchamia maszynę przy ciśnieniu 0,5-0,7 MPa. Dzięki temu można w bezpieczny sposób sprawdzić, czy nigdzie nie występują wycieki oraz czy mieszadło i zawór rozdzielczy pracują prawidłowo. W przypadku uszkodzenia którejkolwiek części należy ją wymienić.
Podczas kalibracji opryskiwacza trzeba uwzględnić aktualne warunki pogodowe i dostosować ciśnienie do prędkości jazdy. Dodatkowo należy dobrać odpowiednie rozpylacze i zapoznać się ze sposobem używania danego preparatu. Preparaty różnią się od siebie, dlatego bezwzględnie trzeba stosować się do zaleceń zawartych na etykiecie każdego środka chemicznego. Przygotowanie cieczy użytkowej powinno odbywać się ze szczególną ostrożnością i w odpowiednim miejscu. Opryskiwacze są wyposażone w rozwadniacze, w których należy sporządzić ciecz. Napełnianie zbiornika opryskiwacza najbezpieczniej wykonać na twardym, nieprzepuszczalnym podłożu.
Precyzja oprysku i unikanie błędów
Kluczowe podczas opryskiwania roślin jest zwrócenie uwagi, aby na polu nie występowały tzw. omijaki (nieopryskane fragmenty) lub dwukrotne opryski. Aby tego uniknąć, najlepiej skorzystać z odbiornika D-GPS, który zapewnia precyzyjne wykonanie zabiegu. Inne metody prowadzenia opryskiwacza to wykorzystanie znaczników pianowych lub stosowanie ścieżek technologicznych. Ważne jest również sprawdzenie pogody - oprysków nie należy wykonywać przed spodziewanym deszczem, który mógłby zmyć środek chemiczny z roślin.
Nowoczesne systemy sterowania opryskiwaczem
Złożoność kształtu opryskiwanych powierzchni, często znacznie odbiegających od prostokąta, wymaga zaawansowanych rozwiązań. Szczególnie przy dużych szerokościach roboczych, aby uniknąć podwójnego oprysku, konieczne jest sukcesywne wyłączanie dysz dochodzących do krawędzi pola.
System Agrifac EcoTronicPlus
Najnowsze aplikacje do obsługi samojezdnych opryskiwaczy, takie jak EcoTronicPlus marki Agrifac, znacznie ułatwiają sterowanie. System ten to przede wszystkim oprogramowanie do kontroli pracy opryskiwacza z poziomu kabiny. Za pomocą dużego dotykowego monitora, zamontowanego na prawym słupku w kabinie, operator może uzyskać informacje o parametrach maszyny w trakcie oprysku. Najważniejsze dane, takie jak rzeczywisty przepływ płynu, prezentowane są w czytelnej formie graficznej.
- Na terminalu reguluje się prędkość roboczą, ustala zestaw czynnych rozpylaczy czy aktywne sekcje belki.
- Jedną z funkcji oprogramowania jest aktywacja czyszczenia dysz.
- Przesuwając palcem po ekranie, można uruchamiać i zatrzymywać pracę pomp cieczowych, co jest przydatne, gdy operator znajduje się poza kabiną.
- Możliwe jest zdalne zarządzanie opryskiwaczem poprzez wybieranie pracy poszczególnych sekcji na belce opryskowej, a nawet indywidualnych dysz.
- Napełnianie zbiornika przebiega automatycznie po podaniu liczby litrów potrzebnych do kolejnego oprysku, co pozwala operatorowi zająć się przygotowaniem środków chemicznych.
Automatyczne sterowanie sekcjami i rola GPS
W celu optymalizacji pracy opryskiwacz na początku pracy objeżdża uwrocia, opryskując je. Mapa przejazdu jest zapisywana w pamięci komputera ze współrzędnymi geograficznymi podawanymi przez system GPS. Następnie, podczas przejazdów roboczych, dysze lub całe sekcje belki są automatycznie wyłączane przy pomocy systemu GPS w chwili, kiedy zbliżają się do powierzchni już opryskanej. Pozwala to na unikanie podwójnego oprysku, zwłaszcza na uwrociach i obszarach o nieregularnych kształtach.
Rola piktogramów i ergonomia sterowania
Istotne operacje podczas oprysku wykonuje się za pomocą wygodnego joysticka, dzięki czemu operator nie musi odrywać wzroku od toru jazdy, na przykład na uwrociu. W nowoczesnych opryskiwaczach kluczową rolę odgrywają piktogramy i ergonomia sterowania, które mają na celu maksymalne ułatwienie pracy.
Przykładem jest funkcja sekwencyjnego włączania sekcji opryskiwacza od lewej do prawej strony. Odpowiedni przycisk na joysticku (często oznaczony piktogramem belki z dyszami i strzałką skierowaną w prawo) odpowiada za to działanie. W praktyce, gdy wjeżdża się w klin pola lub zawęża szerokość roboczą przy granicy, nie trzeba klikać każdej sekcji osobno na terminalu. Wystarczy naciskać przycisk, a sterownik po kolei dołącza sekcje w odpowiedniej kolejności.
Jest to zgodne z dobrymi praktykami ergonomii sterowania w maszynach rolniczych: operacje często używane (jak sekwencyjne włączanie sekcji) przenosi się na joystick pod kciuk lub palec wskazujący, aby operator mógł skupić się na polu, a nie na ekranie. W nowocześniejszych zestawach z Section Control i ISOBUS ta funkcja współpracuje z automatycznym wyłączaniem sekcji na uwrociach i klinach, natomiast ręczne sterowanie przyciskiem jest używane głównie do korekt lub pracy awaryjnej, gdy system automatyczny jest wyłączony.
tags: #piktogram #opryskiwacz #sterowanie