Maszyny rolnicze potrafią przyciągać wzrok od pierwszego wejrzenia, a nie musi to być od razu potężny, wielki ciągnik. Czasem wystarczy dobrze zaprojektowany pług. Po naszej redakcyjnej wizycie na targach EIMA International 2024 w Bolonii ciągle jesteśmy pod wrażeniem wystawianego tam sprzętu. Tegoroczną edycję targów zdominowały włoskie firmy, które wśród ponad 1750 wystawców pokazały to, z czego tak naprawdę składa się rolnictwo. Nie były to wyłącznie wielkie korporacje, choć i tych nie brakowało, ale także małe i średnie przedsiębiorstwa. Jednym z takich włoskich wystawców była firma Falc, której siedziba znajduje się niedaleko Bolonii. Jest to poważny gracz w dziedzinie produkcji maszyn do uprawy gleby.
Falc Bobland 2500: Niszczyciel gleby
Jedną z wielu maszyn produkowanych przez firmę Falc jest pług obrotowy Bobland 2500. Pod tą nazwą kryje się maszyna zdolna do intensywnej obróbki gleby. Zęby pługa są wyprofilowane po łuku, na kształt staropolskiej szabli, co zwiększa ich długość roboczą. Stabilność maszyny jest widoczna w jej konstrukcji: spawy są bardzo mocne, a pozostałe elementy są gęsto skręcane wzmocnionymi śrubami. Falc Bobland 2500 to solidna konstrukcja o masie prawie 1,7 tony.
15 noży wiruje wokół osi, tnąc glebę na głębokość nawet 35 cm. Pług obrotowy Falc Bobland 2500 został specjalnie zaprojektowany do prawidłowej obróbki gleby pod uprawę warzyw, zarówno na otwartym polu, jak i w szklarniach czy tunelach. Dzięki swojej konstrukcji maszyna nadaje się do wszystkich gleb o średniej strukturze, lekkich lub piaszczystych.
Każdy nóż zakończony jest masywną gęsiostopką. Falc Bobland 2500 zapewnia rodzaj uprawy, która pozostawia glebę miękką i spulchnioną. Ponadto, dzięki doskonałemu drenażowi, eliminuje zwarte i gładkie podglebie, które jest szkodliwe i powoduje zastoje wody, co w konsekwencji prowadzi do uduszenia korzeni roślin.
Regulacja pługa: Klucz do efektywnej orki
Pojawia się pytanie, ile koni mechanicznych musi mieć ciągnik, aby sprawnie napędzić taką maszynę? Różne źródła podają różne informacje dotyczące regulacji pługa, co może wprowadzać w zakłopotanie. Zrozumienie tych zagadnień jest kluczowe dla optymalnego wykorzystania maszyny.
Regulacja szerokości pierwszej skiby
Do czego właściwie służy i czym jest regulacja szerokości pierwszej skiby? Według informacji z czasopisma Agromechanika, dostosowuje się ją do rozstawu tylnych kół ciągnika. Z kolei w RPT podaje się, że regulacji pierwszej skiby dokonuje się w drugim przejeździe, a pierwszy korpus powinien nieco nadkładać, aby wyrównać powierzchnię z poprzednim przejazdem. Ma to związek ze ściąganiem pługa lub wpływa na równomierną szerokość pozostałych skib.
W starszych pługach zagonowych ramowych zawieszanych mamy w stojaku oś wykorbioną, która służy do regulacji pierwszej skiby oraz punktu pociągowego. W pługach obracalnych jednobelkowych ustawienia te dokonuje się razem lub oddzielnie śrubą rzymską albo siłownikiem. Jednak za pomocą osi wykorbionej nie zmienia się rzeczywistej szerokości tylko pierwszej skiby, ale wszystkich jednocześnie, modyfikując kąt natarcia lemieszy. Inne źródła podają, że zmiana tej szerokości powinna być następstwem zmiany głębokości orki, aby zachować jednakowy stosunek szerokości do głębokości korpusu. Im głębiej, tym szerzej i na odwrót. Na zimę lepiej zostawić glebę w ostrej skibie (wysztorcowaną), czyli głęboko i wąsko.
Regulacja szerokości roboczej pługa
Zupełnie innym zagadnieniem jest regulacja szerokości roboczej pługa, która w starszych pługach nie występuje. Może być mechaniczna skokowa lub hydrauliczna płynna. Co ciekawe, zmiana tej szerokości nie zmienia kąta natarcia lemiesza, co wynika z zasady czworoboku przegubowego. Jeszcze innym zagadnieniem jest zmiana szerokości orki poprzez odejmowanie i dokładanie korpusów. Belka w takim przypadku musi mieć budowę kołnierzową lub teleskopową, aby po odjęciu od tyłu korpusu nie wystawała "pusta" belka.
Pojawiają się pytania o regulację podłużną szerokości orki oraz o pożądaną możliwość regulacji szerokości orki, co sugeruje istnienie co najmniej trzech rodzajów regulacji szerokości orki.
Regulacja głębokości w nowszych pługach obrotowych
W nowszych pługach obrotowych regulacja głębokości orki często odbywa się za pomocą kółka kopiującego lub regulacji siłowej. Regulacja siłowa lub pozycyjna wyklucza użycie kółka kopiującego. Jeśli chcemy pracować za pomocą regulacji kopiującej (kółka), należy ustawić podnośnik na dociążenie (regulację ciśnieniową), czyli podnoszenie pod mocno zmniejszonym ciśnieniem, tak aby nie było możliwe podniesienie pługa od ziemi. Wówczas tracimy dociążenie tylnej osi masą pługa.
Jeszcze inną regulacją w nowszych pługach jest przesuwanie wzdłużne pługa, aby wychylić pierwszy korpus poza rozstaw kół ciągnika, co powoduje, że oba koła jadą po zaoranej ziemi. Celem jest poziomowanie, choć jest to zagadnienie zrozumiałe. Ważne jest uporządkowanie i wyjaśnienie, kiedy, w jakich pługach (z wyjątkiem przyczepianych) i w jaki sposób oraz po co stosuje się poszczególne regulacje, głównie w pługach zawieszanych zagonowych (starego typu bez regulacji szerokości).
Parametry i wyposażenie pługów od wiodących producentów
Parametry poszczególnych modeli w bogatej ofercie producentów pługów decydują o warunkach, w jakich można stosować narzędzie. Kluczowe parametry to przekrój ramy, prześwit pod nią oraz rozstawienie korpusów. Nieocenioną cechą ramy jest możliwość jej przedłużenia. W przypadku 4-skibowców może to być rama 4+ lub 3+1. Pierwsza pozwala na dołączenie dodatkowego korpusu i zwiększenie wydajności przy zakupie większego ciągnika. Druga, poprzez odłączenie ostatniego korpusu, może być przydatna w specyficznych sytuacjach.
Agro-Masz
W ofercie Agro-Maszu znajdują się 3 modele pługów obrotowych z 4 korpusami. Wszystkie mają taki sam prześwit - 76 cm. Najlżejszy model POL ma ramę 120 x 120 mm, z korpusami rozstawionymi co 85 cm. Pozostałe modele mają ramę z profilu 140 x 140 mm. W modelu PO z zabezpieczeniem zrywalnym można wybrać rozstaw korpusów 85 lub 100 cm, a w pozostałych pługach dostępna jest tylko większa wartość. Pługi POL i PO mają 4-pozycyjną regulację szerokości, natomiast w modelu POV odbywa się ona bezstopniowo z wykorzystaniem siłownika hydraulicznego, z zakresem regulacji od 20 do 50 cm. Standardowe zabezpieczenie we wszystkich modelach stanowią bezpieczniki zrywalne. W pługu POV i PO dostępne jest także zabezpieczenie resorowe, a w modelu PO również hydrauliczne.
Kverneland
Najmniejsza seria Kvernelanda, oznaczona symbolem 150, ma ramę o przekroju kwadratu 150 x 150 mm. Rama wykonana jest z jednego kawałka stali i poddana obróbce cieplnej „heat treated”. Korpusy również są wzmocnione - przez 12 godzin poddawane są procesowi nawęglania, co zapewnia twardą, odporną na ścieranie powierzchnię zewnętrzną i elastyczny rdzeń. Szerokość roboczą korpusów można regulować 4-stopniowo w zakresie od 35 do 50 cm. Odległość między korpusami wynosi 85 lub 100 cm. Prześwit pod ramą uzależniony jest od rodzaju zabezpieczenia i wynosi 70, 75 lub 80 cm.
Wersja B ma śruby ścinane, a wersja S zabezpieczenie resorowe typu non-stop. Pługi serii 150 występują również w wersji z regulowaną hydraulicznie szerokością roboczą - Variomat. Dostępne są także ich odpowiedniki z solidniejszą obrotnicą „200”, oznaczone symbolami ES/LS. Z taką samą głowicą dostępne są pługi serii ED z zabezpieczeniem resorowym i LD z bezpiecznikiem śrubowym, przeznaczone na gleby ciężkie. W wersji z regulowaną hydraulicznie szerokością pracy noszą oznaczenie EG/LB. Standardowo zbudowane są na ramie o profilu 100 x 200 mm, ale dostępne są także w wersji HD z głowicą „300” i ramą 120 x 200 mm.
System Vibromat, działający w połączeniu z kołkami ścinanymi, stanowi pierwszą linię ochrony przed nadmiernymi obciążeniami i zużyciem pługa. Najciekawszym pługiem w ofercie Kvernelanda jest model 2500 i-Plough, posiadający innowacyjne rozwiązania. Rama o wymiarach 120 x 200 mm zapewnia prześwit 80 cm i głowicę „280”. Korpusy rozstawione co 100 lub 85 cm mogą pracować z szerokością od 30 do 60 cm. Zmiana parametrów odbywa się z kabiny ciągnika za pomocą terminala Isobus lub komputera IsoMatch Tellus. System sterowania umożliwia automatyczną kalibrację ustawienia pługa do różnych rozstawów kół ciągnika oraz utrzymywanie prostej bruzdy z wykorzystaniem sygnału RTK-GPS. Pług ma również ciekawe rozwiązanie transportowe z dzieloną wieżyczką i skrętną belką zaczepową, które przekształcają go w narzędzie półzawieszane. Zmiana trybu z roboczego w transportowy również odbywa się z kabiny ciągnika. Opcjonalnie zamiast koła transportowego można zamontować gąsienicę.
Kuhn
Kuhn oferuje pługi z ramą o kwadratowym przekroju z bokami równymi: 100, 120 i 150 mm. Dla każdej z nich prześwit wynosi odpowiednio: 70, 75 i 80 cm. Wielkość ramy wiąże się z dopuszczalną mocą ciągnika (np. od 120 do 140 KM) i możliwością montażu różnego rodzaju zabezpieczeń korpusów. Standardem jest zabezpieczenie korpusów na śrubę ścinaną, umieszczoną równolegle do płaszczyzny pracy korpusów. Pługi Kuhna mogą być wyposażone również w zabezpieczenie hydrauliczne, którego wartość siły wyzwalającej można regulować w przedziale 600-1300 kg. Dzięki systemowi Maxibar siła ta może być zwiększona nawet do 2500 kg. Dostępny jest także system Varibar, umożliwiający zmianę siły wyzwalającej z kabiny ciągnika.
Lemken
W ofercie Lemkena znajdują się trzy serie pługów obracalnych dostępnych w wersji 4-skibowej. Seria EurOpal oferuje pługi o zróżnicowanych wielkościach ramy, od profilu 110 x 110 x 8 mm do 160 x 160 x 10 mm dla najcięższych warunków. Odpowiednikiem pługów EurOpal z hydrauliczną, bezstopniową regulacją szerokości roboczej są pługi VariOpal. W modelach VariOpal 5 i 6 można ustawić szerokość skiby od 22 cm do ponad 50 cm. Pługi Juwel oparte są na ramie o profilu 140 x 140 x 10 mm, z korpusami rozstawionymi co 90 lub 100 cm, a prześwit pod ramą wynosi 80 cm. Pozwalają na regulację szerokości skiby w zakresie od 30-35 do 45-60 cm, manualnie 4-stopniowo lub hydraulicznie. Pługi Juwel występują również ze sterowaniem w pełni elektrohydraulicznym z wykorzystaniem terminala Isobus oraz systemu TurnControl Pro i Pro Guide.
Podstawowe zabezpieczenie korpusów stanowi podwójny bezpiecznik ścinany. Za dodatkową opłatą można go zastąpić amortyzatorami sprężynowymi działającymi w systemie tandem lub systemem hydraulicznym.
Överum
Oferta pługów Överum obejmuje 13 modeli 4-skibowych, dostępnych w wersjach różniących się rozstawem korpusów i wysokością ramy. Sześć modeli różni się sposobem zabezpieczenia - zamiast kołków ścinanych zastosowano amortyzatory hydrauliczne, które pozwalają na regulację siły wyzwalającej. W serii Vari Flex szerokość robocza jest regulowana hydraulicznie, natomiast w Xcelsior proces ten odbywa się ręcznie. W większości modeli serii Xcelsior regulacja jest trójstopniowa, jedynie w najcięższym modelu EX dostępnych jest sześć szerokości. W pługu Xcelsior, w modelach z korpusami rozstawionymi co 90 cm, możliwe jest uzyskanie szerokości 35, 40 i 45 cm. Wersje z większym o 10 cm rozstawem korpusów oferują o 5 cm większe wartości, a w modelach EX można ustawić szerokość nawet na 55 cm.
Vari Flex oferuje płynną, hydrauliczną regulację o większym zakresie niż Xcelsior, wynoszącym od 30 do 50 cm w modelach CX i do 55 cm w pługach EX. W najlżejszych pługach BX obrót korpusów odbywa się pod ramą, co zmniejsza zapotrzebowanie na siłę udźwigu. Modele BX to zwarte narzędzia, umożliwiające pracę z mniejszymi ciągnikami. Pługi DX mają ramę w kształcie klina, zwężającą się ku tyłowi, co pozwala na zmniejszenie masy przy zachowaniu wytrzymałości. Najcięższe pługi Överum EX oparte są na ramie o przekroju 120 x 220 mm. Oba modele mają siłownik prostowania ramy pługa, co zmniejsza przeciążenia działające na ciągnik podczas obrotu korpusów. Mechanizm ten pozwala również na transport narzędzi w położeniu motylkowym. Koło podporowe może być zamontowane z tyłu lub z boku, przy czym pierwszy sposób zapewnia najlepsze przenoszenie obciążeń i sterowanie głębokością orki.
Unia Group
Producent z Grudziądza oferuje 6 modeli pługów obracalnych w wersji 4-skibowej. Najlżejszy model Ibis M ma ramę o przekroju 100 x 100 mm i grubości ścianki 8 mm. Korpusy są rozstawione co 85 cm, a prześwit pod ramą wynosi 70 cm. Standardowe wyposażenie obejmuje podwójny krój tarczowy, pojedyncze, amortyzowane koło podporowe oraz zabezpieczenie korpusów wykorzystujące śruby ścinane.
Ibis L oraz XM z ramą o profilu 120 x 120 x 8 mm występują w dwóch wersjach: podstawowej z korpusami rozstawionymi co 90 cm i wysokością ramy 75 cm, oraz wersji Plus z parametrami odpowiednio: 100 i 80 cm, co pozwala na swobodny przepływ resztek pożniwnych. Modele te mają dostępne trzy rodzaje zabezpieczeń przeciążeniowych: standardowe śruby ścinane, zabezpieczenie resorowe z 5 piórami lub amortyzatory hydrauliczne, pozwalające na zmianę siły wyzwalającej bezpiecznik w zależności od warunków pracy. Na najcięższe warunki przeznaczone są modele XXL z ramą o profilu 140 x 140 x 8 mm i trzema możliwościami zabezpieczenia korpusów, w tym resor wyposażony w 7 piór.
Szerokość pracy jest regulowana trzypunktowo i wynosi 32, 42 i 48 cm lub 40, 48 i 55 cm (w wersji Plus). Unia oferuje również pługi Vario z hydrauliczną regulacją szerokości roboczej w zakresie 35-50 cm. Ich standardowe wyposażenie obejmuje m.in. kroje tarczowe przy ostatniej parze korpusów oraz siłownik prostowania ramy.
Koja prezentacja pracy pług obrotowy i Case
Wybór optymalnego pługa
Duża liczba oferowanych na rynku pługów oraz elementów ich wyposażenia i związane z tym ceny mogą stanowić wyzwanie dla kupującego. Z drugiej strony, pozwalają one na wybór narzędzia jak najbardziej optymalnie skonfigurowanego na potrzeby danego gospodarstwa, choć i to może okazać się nie do końca trafne, gdyż nawet w obrębie jednego gospodarstwa gleby i warunki pracy bywają mocno zróżnicowane.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na ramę: jej wielkość i solidność wykonania, co pozwoli na bezpieczną pracę z ciągnikiem bez obawy o uszkodzenie w ciężkich warunkach, oraz możliwość doposażenia w dodatkowe elementy. Kolejnym krokiem powinien być wybór rodzaju zabezpieczenia i rodzaju korpusów. Należy również rozważyć zastosowanie elektronicznych układów sterujących, pozwalających m.in. na zarządzanie narzędziem z poziomu komputera kabinowego czy automatyczne prowadzenie równoległe z możliwością automatycznego dopasowania szerokości pracy korpusów. Wartość inwestycji w takie dodatki zależy od intensywności wykorzystania narzędzia.
tags: #plug #obrotowy #international #120