Pług jako narzędzie do głęboszowania i zwalczania podeszwy płużnej

Stosowanie ciężkich ciągników oraz maszyn rolniczych na polach, a także coroczne oranie na tej samej głębokości prowadzi nieuchronnie do ugniatania gleby i tworzenia się tzw. podeszwy płużnej. Jest to nieprzepuszczalna warstwa podłoża, która charakteryzuje się kiepską przewietrznością i utrudnionym wsiąkaniem wody w głębsze warstwy gleby. W wyniku tego procesu gleba o niewłaściwej strukturze uniemożliwia prawidłowy rozwój korzeni, co bezpośrednio przekłada się na obniżenie jakości i liczby plonów.

Czym jest podeszwa płużna i jak jej zapobiegać?

Podeszwa płużna powstaje na skutek wieloletniej orki na tę samą głębokość oraz ugniatania dna bruzdy przez koła ciągnika i płóz pługa. W podeszwie płużnej zatrzymują się części spławialne i pyłowe, które zwiększają jej zagęszczenie. Zagęszczenie wpływa niekorzystnie na stosunki powietrzno-wodne, zatykając kapilary i zmniejszając ilość dostępnej wody.

Aby przeciwdziałać jej powstawaniu, zaleca się:

• Orkę na różną głębokość.
• Stosowanie ciągników poruszających się wyłącznie po caliźnie.
• Stosowanie ogumienia o większej powierzchni styku, co zmniejsza stopień nacisku.
• Unikanie pracy w warunkach zbyt dużej wilgotności gleby.
• Regularne wykonywanie głęboszowania (co 4-5 lat).

Głęboszowanie: technika i narzędzia

Głęboszowanie polega na przeciąganiu w glebie dłut pracujących na głębokości 40-60 cm. Zabieg ten wykonuje się w celu skruszenia twardej warstwy gleby i regulacji stosunków powietrzno-wodnych. Umożliwia to roślinom wykorzystanie składników pokarmowych wymytych do podglebia.

Głębosz, nazywany też pługiem dłutowym, to narzędzie o stosunkowo prostej konstrukcji. Zazwyczaj posiada ramę strzałkową z uchwytami, do których mocowane są zęby zakończone dłutami (redlicami skrawającymi jednoostrzowymi), niekiedy zaopatrzonymi w skrzydełka. Zęby pługa dłutowego mogą być proste lub zagięte do przodu - te pierwsze kruszą glebę równomiernie na całej głębokości i nie wyciągają kamieni do warstwy ornej.

Pług z pogłębiaczem jako alternatywa

W walce z podeszwą płużną pomocne mogą być również specjalnie przystosowane pługi. Pługi mogą być wyposażone w elementy umożliwiające zmniejszanie podeszwy płużnej:

• Dłuta na lemieszach: sprawiają, że wąski pasek skiby jest orany głębiej.
• Pogłębiacze: wcinają się w glebę poniżej głębokości orki, ale nie przewracają gleby.

Pług dwuodkładnicowy z pogłębiaczem (np. typu LPz-OTL) przeznaczony jest do wykonywania kompleksowego przygotowania gleby. Podstawową zaletą jest tu niezależna praca pługa i pogłębiacza. Pogłębiacz zintegrowany z pługiem zawsze porusza się w środku bruzdy, zachowując w miarę równą głębokość spulchniania oraz tworząc optymalne warunki do gromadzenia wilgoci w okresie jesienno-zimowym.

Wybór metody uprawy

Głęboszowanie nie należy do ulubionych zabiegów agrotechnicznych rolników, ponieważ jest dość energochłonne, a na efekty trzeba poczekać. Alternatywą są nowoczesne pługi obracalne, które oferują zaawansowane systemy regulacji szerokości roboczej oraz możliwość pracy zarówno w bruździe, jak i poza nią. Wybór odpowiedniego narzędzia - czy to dedykowanego głębosza, czy pługa z pogłębiaczem - powinien być podyktowany warunkami glebowymi, twardością podłoża oraz modelem posiadanego ciągnika.

tags: #poglebiacz #pluga #jako #glebosz