Pompa hydrauliczna to kluczowy element wyposażenia każdego ciągnika rolniczego, w tym modeli Iseki. Zapewnia ona pracę takich podzespołów jak podnośnik trójpunktowego układu zawieszenia (TUZ), ładowacza czołowego (TUR) - jeśli jest zainstalowany, a także daje możliwość korzystania z hydrauliki zewnętrznej, np. do kiprowania przyczep. Hydraulika siłowa jest konieczna do pracy z maszynami takimi jak pług czy brona, które wymagają regularnego podnoszenia i opuszczania w trakcie pracy, co realizuje siłownik TUZ-a.
Rodzaje pomp hydraulicznych - pompa zębata
W większości traktorów ciśnienie w układzie zapewnia pompa hydrauliczna zębata. Jest to rodzaj pompy wyporowej rotacyjnej, w której korpusie znajdują się dwa koła zębate, możliwie jak najciaśniej osadzone w korpusie. Koła te napędzane są przez silnik spalinowy traktora, którego obroty przenoszone są na wałek pompy hydraulicznej. Pompy zębate są bardzo trwałe, dzięki prostej zasadzie działania i minimalnej ilości współpracujących ze sobą elementów.
Można je znaleźć niemal we wszystkich markach i modelach ciągników, w tym krajowych Ursusach C-330, C-360 czy C-385, a także wciąż popularnych w Polsce Władimircach T-25 czy czeskich Zetorach. Wykazują się też dużym stopniem uniwersalności, np. do Ursusa C-360 można zamontować zarówno pompę zwykłą, jak i wzmocnioną, o większym wydatku. Pompa hydrauliczna zębata to urządzenie odpowiedzialne za pracę tylnego podnośnika, dodatkowego osprzętu obsługiwanego hydraulicznie, a w nowoczesnych ciągnikach również za wspomaganie kierownicy.
Kierunek obrotów pompy hydraulicznej - kluczowy aspekt
Jedną z cech charakterystycznych pomp zębatych jest z góry ustalony kierunek obrotów. Działanie pompy hydraulicznej zębatej jest w ogromnej mierze zależne od obracania się w odpowiednim kierunku. Większość traktorów posiada pompy, które wymagają obrotów w lewą stronę. Tak jest w większości Ursusów, Zetorów, Władimirców, jak również zachodnich ciągników. Zdarzają się jednak traktory, głównie zagraniczne, których pompy pracują z obrotami w prawą stronę.
Identyfikacja kierunku obrotów jest absolutnie kluczowa dla poprawnego działania urządzenia, każda pompa musi być sprawdzona przed założeniem. Nieprawidłowy kierunek obrotów zwykle nie powoduje zniszczenia mechanizmu, jednak o jakiejkolwiek pracy układu można wtedy zapomnieć, ponieważ pompa będzie tłoczyć olej w przeciwnym kierunku do zasadniczego.
Jak sprawdzić kierunek obrotów?
Najprostszym i najpewniejszym sposobem identyfikacji kierunku obrotów nowej pompy jest odnalezienie na obudowie strzałki, która go wskazuje. Można ją odnaleźć, spoglądając na obudowę od strony wałka. Niestety, w przypadku pompy używanej, dopiero zdemontowanej z ciągnika, oznaczenia te mogą być już nieczytelne.
Aby ustalić kierunek obrotów pompy, należy ustawić urządzenie w taki sposób, by wałek był skierowany na przeciw nas (do klatki piersiowej). Następnie obracamy pompę kołnierzem centrującym (zawierającym wałek) do góry. Identyfikujemy na obudowie dwa otwory, do których podłącza się węże od instalacji. Otwór ssący pompy hydraulicznej zębatej jest w bardzo wielu przypadkach większy od otworu tłoczącego pompy hydraulicznej.
- Prawy kierunek obrotów: Jeżeli z lewej strony pompy hydraulicznej znajduje się otwór ssący (większy), a z prawej strony otwór tłoczący (mniejszy), to wałek pompy obraca się zgodnie z ruchem wskazówek zegara.
- Lewy kierunek obrotów: Kierunek lewy w pompie hydraulicznej występuje wtedy, jeżeli z prawej strony pompy jest otwór ssący, a z lewej strony pompy otwór tłoczący. Wałek napędowy obraca się przeciwnie do ruchu wskazówek zegara.
Podczas demontażu starej pompy możemy wyjątkowo spotkać się z sytuacją, gdy oba otwory będą identycznej średnicy, a na obudowie nie da się odnaleźć strzałki. Wtedy nie pozostaje nic innego, jak samodzielnie zidentyfikować otwory ssące i tłoczne, poprzez obserwację, w jaki sposób urządzenie było zainstalowane w ciągniku.
Awaria pompy hydraulicznej i jej oznaki
Pompa hydrauliczna, działając w oparciu o układ hydrauliczny ciągnika, zasilana jest przez układ napędowy (np. wał korbowy). Olej hydrauliczny tłoczony do pompy trafia na zawór regulacyjny wysokiego ciśnienia, gdzie nadmiar wraca do skrzyni biegów, a następnie trafia do głównego rozdzielacza. Pierwsze oznaki awarii pompy hydraulicznej to zbyt szybko opadający podnośnik lub problemy ze sterowaniem przyczepką. W takich sytuacjach wymiana pompy jest konieczna.