Pompa wtryskowa w ciągnikach i maszynach z silnikiem Perkins – kompleksowy przewodnik

Silniki Perkinsa, szczególnie te starszego typu, wyposażone w rozdzielaczowe pompy wtryskowe, mogą generować różnorodne problemy eksploatacyjne. Zrozumienie ich budowy, zasad działania oraz typowych usterek jest kluczowe dla prawidłowej diagnostyki i naprawy. Artykuł ten ma na celu przedstawienie kompleksowych informacji dotyczących pomp wtryskowych w silnikach Perkins, bazując na doświadczeniach użytkowników i mechaników.

Typy pomp wtryskowych Perkins

W silnikach Perkins stosowane są różne typy pomp wtryskowych, w zależności od modelu i rocznika. Wśród nich wyróżnić można:

• Pompy rozdzielaczowe: Często spotykane w starszych modelach ciągników, np. w Perkinsach 3-cylindrowych (3P) oraz 4-cylindrowych. Przykładem jest pompa DPA.
• Pompy tłoczkowe: Występowały w niektórych wersjach silników, np. w wózkach widłowych GPW czy w starszych Perkinsach 3P.
• Pompy rzędowe: Znajdują zastosowanie w 4-litrowych, 4-cylindrowych silnikach Perkinsa.
• Pompy Delphi/Lucas: Powszechne w nowszych jednostkach, np. Perkins 1004-40TW, 1104, a także w systemach Common Rail, takich jak Delphi DP310.
• Pompy ZEXEL kasetowe: Montowane w silnikach Perkins serii 100, np. 104-22.
• Pompy Bosch rotacyjne: Występują w Perkinsach z elektronicznym sterowaniem.

Smarowanie pompy wtryskowej Perkins 3P

W przypadku pompy wtryskowej tłoczkowej w Perkinsie 3P pojawia się często pytanie o sposób smarowania. Użytkownicy zastanawiają się, czy należy dolewać do niej olej, czy jest ona smarowana paliwem (ropą). Jest to kluczowa kwestia dla zapewnienia długiej żywotności pompy.

Częste problemy i ich przyczyny

Użytkownicy silników Perkins zgłaszają szereg problemów związanych z pompami wtryskowymi. Poniżej przedstawiono najczęściej występujące usterki i ich możliwe przyczyny:

1. Problemy z zasilaniem paliwem

• Niedokładne filtrowanie paliwa: Główna przyczyna niedomagań pompy i wtryskiwaczy.
• Brak paliwa we wtryskach: Pompka zasilająca podaje paliwo przed pompę wtryskową, lecz paliwo zatrzymuje się w niej i nie dociera do wtryskiwaczy. Może to być spowodowane zapowietrzeniem lub usterką samej pompy.
• Charczenie pompki zasilającej: Głośna praca pompki zasilającej po przekręceniu kluczyka stacyjki może wskazywać na jej zużycie lub zapchany filtr paliwa.
• Pompka zasilająca przepuszcza paliwo: Uszkodzenie przeponowej pompki paliwa lub wycieki z pompy wtryskowej po osi napędowej mogą prowadzić do przedostawania się ropy do oleju silnikowego.

2. Problemy z rozruchem i pracą silnika

• Ciężkie odpalanie na zimnym silniku: Często winna jest pompa wtryskowa, zwłaszcza w silnikach Perkins z pompą rozdzielaczową Delphi.
• Silnik gaśnie po krótkim czasie lub na wolnych obrotach: Może to wskazywać na zapowietrzanie się pompy wtryskowej, uszkodzoną pompkę zasilającą lub problemy z odpowietrzaniem.
• Silnik pracuje tylko na wysokich obrotach: Problem z pompą wtryskową (np. po remoncie), gdzie cięgno od gazu jest wykręcone na maksimum, a silnik nadal pracuje na zbyt wysokich obrotach.
• Silnik pracuje tylko na kręceniu rozrusznikiem: Ładowarka Cat 906 z silnikiem Perkinsa, problem z gaśnięciem po puszczeniu kluczyka z rozruchu, może być spowodowany automatem na pompie wtryskowej (duża cewka z 3 przewodami).
• Biało-szary dym z niebieskawą poświatą i ciężkie wchodzenie na obroty: Może świadczyć o spalaniu oleju silnikowego (tłok, cylinder, pierścienie) lub, co często zdarza się w Perkinsach, o źle ustawionym kącie wtrysku lub lejących wtryskiwaczach.
• Problem z uruchomieniem silnika po regeneracji pompy wtryskowej: Jeśli ciągnik nie chce odpalić, a paliwo dociera, może to być kwestia odpowietrzenia lub nieprawidłowej kolejności podłączenia przewodów (kolejność zapłonu w Perkinsie to 1, 2, 4, 3).

3. Wycieki paliwa

• Wyciek paliwa z pompy Delphi: Problem z przeciekiem w konkretnym miejscu pompy Perkins Delphi wymaga uszczelnienia.
• Cieknące paliwo z sekcji wtryskującej: W kasetowych pompach ZEXEL (np. w Perkinsie 104-22) może to oznaczać konieczność wymiany pierścienia uszczelniającego.
• Wyciek ropy z dziurki pod śrubą: Często obserwowany problem, który zmniejsza się po rozgrzaniu silnika.

Obsługa i diagnostyka

1. Konserwacja wtryskiwaczy

Wtryskiwacze są szczególnie wrażliwe na jakość paliwa. Powinny być demontowane i sprawdzane w regularnych odstępach czasu, aby zapobiegać niedomaganiom, a nie jedynie reagować na ich wystąpienie. Nowe końcówki wtryskiwaczy powinny być ustawione na ciśnienie 290 atm.

2. Odpowietrzanie układu paliwowego

Odpowietrzenie jest kluczowe po każdej ingerencji w układ paliwowy. Proces ten obejmuje:

1. Sprawdzenie filtra paliwa.
2. Poluzowanie śruby odpowietrznika na pompie i pompowanie ręczne, aż paliwo zacznie lecieć bez powietrza.
3. Zakręcenie odpowietrznika na pompie.
4. Odkręcenie wszystkich przewodów zasilających przy wtryskiwaczach i kręcenie rozrusznikiem do momentu wycieku paliwa spod nakrętek.
5. Poluzowanie jednego z przewodów na wtryskiwaczu i kręcenie rozrusznikiem.
6. Jeśli silnik posiada świecę płomieniową, należy odłączyć złączkę przewodu zasilającego paliwem i nacisnąć dźwignię pompy zasilającej.

3. Ustawienie rozrządu i kąta wtrysku

Prawidłowe ustawienie rozrządu i początku wtrysku jest niezbędne dla optymalnej pracy silnika:

• Rozrząd: Pierwszy tłok w górnym martwym punkcie (GMP), zawory zamknięte. Na ostatnim cylindrze zawory powinny się mijać.
• Pompa wtryskowa Delphi bez klina (np. Perkins 1104): W przypadku pomp bez klina na wale (np. w Manitou 735 z pompą Delphi DP310), ustawienie fabryczne pompy jest trudne. Należy ustawić pierwszy tłok w GMP.
• Rotacyjne pompy Delphi-Lucas: Przed demontażem należy ustawić w pozycji "0" (GZP) i zablokować specjalną śrubą w korpusie pompy, gdyż nie posiadają systemu ustalającego położenie koła zębatego względem wałka pompy.
• Regulacja momentu wtrysku: W pompach rotacyjnych z pośrednim zabierakiem, regulacja możliwa jest na czterech śrubach i czterech "fasolkach" wywierconych w kole zębatym pompy. Duży piąty otwór służy do blokowania pompy w położeniu "0".
• Sprawdzanie zapłonu:
  1. Wykręcić rurkę wtryskową z pierwszego cylindra i ustawić ją otworem do góry.
  2. Obracać wałem korbowym, aż w rurce paliwo drgnie (początek wtrysku).
  3. Sprawdzić położenie tłoka pierwszego cylindra względem GMP (np. suwmiarką przez otwór wtryskiwacza).
  4. Dla większej precyzji można zastosować przezroczystą rurkę.

4. Różnice między silnikami Perkins AD3.152 UR a AD3.152

Silniki Perkins AD3.152 UR i Perkins AD3.152 mogą posiadać te same pompy wtryskowe, jednak różnią się kątami wtrysku i dawkami paliwa, co wpływa na ich charakterystykę pracy i moc. Podobnie jest z silnikami Perkins stosowanymi w c-360-3p (około 47 KM) i w Tarpanach (38 KM) - różnice wynikają z różnych ustawień pomp wtryskowych.

5. Identyfikacja pompy wtryskowej

W przypadku nieznanej pompy wtryskowej, np. z wózka widłowego, identyfikacja na podstawie numerów seryjnych lub zdjęć jest kluczowa. Silniki Perkins serii 1000, np. 1004-42, mogą mieć oznaczenia takie jak AR50673.

Inne kwestie

• Gwint nakrętki wałka napędu pompy wtryskowej: W Perkinsach gwint może być inny niż standardowy M12 x 1.5, co wskazuje na specjalne nakrętki calowe.
• Świeca płomieniowa: W silnikach Perkins, zwłaszcza w okresie zimowym, często montuje się świece płomieniowe, aby ułatwić rozruch. Ważne jest prawidłowe zasilanie jej paliwem.
• Pompa DPA i zawór zwrotny: Pompy DPA posiadają zawór zwrotny, który może znajdować się na przelewie lub w filtrze paliwa.
• Silnik Perkins 4-cylindrowy: Silniki Perkins 4-cylindrowe stosowane w MF, Ursusie i wózkach GPW mogą mieć te same jednostki, ale różnice w mocy i typie pompy (np. tłoczkowa w wózkach) oraz rurkach do wtryskiwaczy.
• Zastosowanie w maszynach: Silniki Perkinsa są powszechnie używane w ciągnikach (MF, Ursus), koparko-ładowarkach (MF, Ford 550, JCB 4CX), ładowarkach (Cat 906), kombajnach (Fortschritt, MF) oraz zamiatarkach (Volvo).

Wsparcie techniczne

W przypadku poważniejszych problemów z pompą wtryskową lub silnikiem Perkins, warto skonsultować się ze specjalistami. Dystrybutorzy Perkinsa, tacy jak BU Power, oferują fachową pomoc i serwis, co często okazuje się najlepszym rozwiązaniem, zwłaszcza gdy samodzielna diagnostyka i naprawa przekraczają możliwości użytkownika.

tags: #pompa #wtryskowa #ciagnik #perkins