Współczesne rolnictwo wymaga precyzji w zabiegach ochrony roślin, a kluczową rolę w tym procesie odgrywa sprawny i prawidłowo wyregulowany opryskiwacz. Coraz częściej opryskiwacze rolnicze posiadają na wyposażeniu rozdzielacz z zaworem stałociśnieniowym. Jest to urządzenie, które umożliwia utrzymanie nastawionego wcześniej ciśnienia na stałym poziomie niezależnie od liczby wyłączanych sekcji. Dzięki tej funkcji nie wzrasta ciśnienie na rozpylaczach w pracującej sekcji opryskiwacza w sytuacji wyłączenia jednej lub więcej sekcji, np. na uwrociu. Rozdzielacze z zaworem stałociśnieniowym są coraz tańsze i stanowią standard w nowoczesnym sprzęcie.
Prawidłowa Regulacja Zaworu Stałociśnieniowego
Można zauważyć, iż prawidłowe wyregulowanie tego typu zaworu sprawia użytkownikom trudności. Często wynikają one z niezaznajomienia się z instrukcją obsługi lub wręcz lekceważenia jej zapisów. Rolnicy uważają, że zawór nie działa prawidłowo lub że nie da się go wyregulować. Głównymi błędami podczas takich nastaw jest regulacja wszystkich sekcji jednocześnie lub też regulacja sekcji pracujących, a nie, jak powinno być prawidłowo, tych zamkniętych. Taka regulacja nic nie daje i nie przynosi oczekiwanych efektów.
Przygotowanie do Regulacji
Aby zawór działał prawidłowo i nie było zmian ciśnienia w układzie w momencie wyłączania poszczególnych sekcji, należy przeprowadzić prawidłową regulację. Opryskiwacz powinien być połączony z ciągnikiem i napełniony czystą wodą. Włączamy opryskiwanie na wszystkich sekcjach. Mieszadło powinno pracować, natomiast rozwadniacz powinien być wyłączony. Obroty ciągnika i ciśnienie nastawiamy takie, jak podczas zabiegu opryskiwania.
Procedura Regulacji Poszczególnych Sekcji
Należy wyregulować każdą sekcję oddzielnie po przełączeniu jej w pozycję „zamkniętą” - nigdy odwrotnie. Następnie zamykamy pierwszą sekcję i obserwujemy manometr. Jeżeli ciśnienie zmieniło się, należy je doprowadzić do wartości poprzedniej, kręcąc małym pokrętłem na tej sekcji, którą wyłączyliśmy. Kręcąc w lewo zmniejszamy, w prawo zwiększamy ciśnienie. Należy to robić niewielkimi ruchami, ponieważ często w tańszych zaworach gwint na pokrętle ma duży skok i przekręcając nawet o niewielki kąt, następuje znaczna zmiana ciśnienia, co utrudnia regulację.
Po wyregulowaniu kilkakrotnie włączamy i wyłączamy daną sekcję, sprawdzamy, czy pomimo manipulowania przełącznikiem ciśnienie pozostaje na niezmienionym poziomie. W razie potrzeby można doregulować. Gdy wyregulujemy pierwszą sekcję, należy przeprowadzić regulacje na kolejnych w ten sam sposób. Oczywiście robimy to pojedynczo, regulując pokrętłami tych sekcji, które zamykamy.
Specyfika Regulacji Tańszych Zaworów
W najtańszych, najprostszych zaworach nie należy oczekiwać precyzyjnej regulacji, jednak wyregulowanie tego zaworu jest możliwe. Należy zaakceptować pewną odchyłkę, która wynika z konstrukcji tego zaworu.
Czym się różni rozdzielacz stałociśnieniowy od kompensacyjnego?
Kompleksowa Konserwacja Opryskiwacza dla Efektywnej Pracy
O sukcesie w ochronie roślin w dużym stopniu decyduje opryskiwacz oraz sposób jego przygotowania i użytkowania. Wszystkie czynności z zakresu obsługi technicznej i konserwacji opryskiwaczy trzeba wykonywać bardzo starannie, ponieważ wpływają one na ich sprawność i trwałość maszyny.
Przygotowanie Opryskiwacza do Sezonu i po Zimie
Czyszczenie i Zabezpieczenie na Zimę
Rozruch opryskiwacza po zimie zależy od stanu, w jakim pozostawiono maszynę na ten okres. Przed sezonem zimowym maszynę należy przepłukać płynem niezamarzającym, zdemontować wkłady filtrów, rozpylacze, manometr oraz wykręcić śruby spustowe w pompie. Najlepiej na okres zimy zalać pompę płynem niezamarzającym, np. płynem do spryskiwaczy samochodowych. W tym celu należy odkręcić przewód zasilający pompę w ciecz i odbierający ją pod ciśnieniem, do otworu wejściowego wlać płyn niezamarzający, a następnie obrócić parę razy wałkiem pompy, aby płyn wypchnął wodę.
Wszystkie elementy ruchome, które wymagają smarowania, warto nasmarować przed zimą. Świeżo uzupełniony smar usunie z tych miejsc wodę, która zapewne przyczyni się do korozji. Należy także sprawdzić stan osłon elementów ruchomych maszyny.
Uruchomienie po Okresie Zimowym
Wszystkie wcześniej usunięte elementy opryskiwacza należy zainstalować przed rozpoczęciem sezonu pracy.
Obsługa i Kontrola Pompy
Pompa to jeden z najważniejszych podzespołów roboczych maszyny, stanowi jego „serce”. Trzeba dbać o jej stan techniczny, robić regularne przeglądy i podstawowe naprawy.
Ciśnienie w Powietrzniku i Poziom Oleju
Należy okresowo sprawdzać szczelność pompy, poziom oleju oraz wysokość ciśnienia w powietrzniku (jeżeli jest), które powinno wynosić 1/3-2/3 ciśnienia roboczego. Gdy powietrze z powietrznika uchodzi, świadczy to o pękniętej membranie powietrznika lub uszkodzonym wentylu. Wówczas części te należy wymienić.
Głośna praca pompy to najczęściej wybicie łożysk lub uszkodzenie mimośrodu - również trzeba je wymienić. Przy obsłudze pompy opryskiwacza powinno się regularnie kontrolować stan oleju w zbiorniczku wyrównawczym i w razie potrzeby uzupełniać go olejem zalecanym przez producenta. Przed wymianą starego oleju należy uruchomić opryskiwacz na 2-3 minuty. Kontrolując poziom oleju (na wskaźniku bagnetowym) lub w zbiorniku zewnętrznym pompy, należy zwrócić uwagę na jego konsystencję i kolor.
W czasie eksploatacji nie należy przekraczać maksymalnego ciśnienia roboczego. Wartość ta jest na tabliczce znamionowej pompy lub w instrukcji obsługi. Podczas pierwszych kilkunastu godzin eksploatacji nowej pompy ciśnienie robocze nie może przekraczać 75 proc. ciśnienia maksymalnego, przewidzianego dla danego typu.
Wymiana Przepon i Zaworków
W pompie sprawdza się stan przepon tłocznych. Jeżeli są na nich powierzchniowe spękania czy wycieki oleju z cieczą roboczą, należy je wymienić. Podczas wymiany trzeba spuścić olej i wymontować głowice. Przykładową przyczyną spadku ciśnienia roboczego i wydajności pompy są uszkodzone zaworki tłoczne i ssawne. Należy sprawdzić sprężynki w zaworach pompy. Jeżeli ich już nie ma lub są skorodowane, trzeba założyć nowe.
Manometr i Jego Prawidłowe Działanie
Prawidłowe ciśnienie w komorze powietrznika jest kluczowe, ponieważ jego zbyt niska wartość spowoduje pulsowanie cieczy wypryskiwanej z rozpylaczy, co nie gwarantuje równomierności pokrycia roślin preparatem. Przyczyna zbyt małego ciśnienia w komorze powietrznika może być również nieregularna praca manometru. Przy wkręcaniu manometru do zaworu sterującego należy nakrętkę dokręcać tak długo, aż znikną drgania strzałki. Wskazane jest, aby manometr był wypełniony gliceryną w celu tłumienia wahań ciśnienia.
Kontrola Mieszadła i Układu Filtracji
Mieszadło musi działać intensywnie, aby zapewnić prawidłowe mieszanie cieczy roboczej bez osadzania się cząstek zawiesiny. Wizualnie widoczny efekt mieszania jest kluczowy przy pracującym zespole hydraulicznym opryskiwacza. Sprawdza się je przy niewielkim napełnieniu zbiornika wodą. Należy zwrócić uwagę na dyszę mieszadła, czy tworzy silny strumień cieczy, oraz na drożność przelewu zwrotnego. Bezwzględnie należy kontrolować stan mieszadła, gdyż jest to element, który bardzo często ulega zatkaniu. Jeśli tak się stanie, należy go wykręcić i wyczyścić.
Ciecz robocza, pokonując drogę ze zbiornika do rozpylaczy, przepływa przez szereg filtrów. Zbiornik opryskiwacza posiada w górnej części otwór wlewowy, zabezpieczony filtrem siatkowym, który nie może być uszkodzony. Przed rozpoczęciem sezonu należy sprawdzić stan i czystość poszczególnych filtrów, w tym sita wlewowego, oraz szczelność połączeń. Filtry zanieczyszczone należy oczyścić, a uszkodzone wymienić.
Belka Polowa i Rozpylacze
Stan Belki i Przewodów
Belka w opryskiwaczu polowym pełni funkcję przestrzennej konstrukcji do zamocowania korpusów z rozpylaczami i zapewnienia im liniowego położenia przy jej rozłożeniu na całą szerokość roboczą. Decyduje to o równomierności w rozprowadzaniu cieczy roboczej w łanie roślin i w konsekwencji o skuteczności biologicznej zabiegu ochrony. Belka polowa nie może być pokrzywiona czy w inny sposób zdeformowana. Musi być stabilna, utrzymywać rozpylacze w stałej, odpowiedniej odległości od ziemi podczas zabiegu. Sprawdzając belkę polową, trzeba zwrócić uwagę na stan przegubów i zawieszenia oraz położenie jej w pionie i poziomie.
Linki służące do rozkładania belek opryskiwaczy z czasem się wyciągają. Trzeba przynajmniej raz w roku (najlepiej przed sezonem) skorygować ich naciąg za pomocą śrub. Należy dokładnie skontrolować przewody wzdłuż całej belki polowej i szczelność połączeń. Nieszczelności występują najczęściej na połączeniach węży z krućcami na skutek złego docisku opasek śrubowych.
Rodzaje i Ustawienie Rozpylaczy
Wszystkie rozpylacze zainstalowane na belce muszą być tego samego typu i rozmiaru, choć w aktualnie produkowanych opryskiwaczach polowych instaluje się standardowo głowice pięciorozpylaczowe z rozpylaczami szczelinowymi, co pozwala na szybką ich wymianę w zależności od warunków. Należy sprawdzić, czy w posiadanym opryskiwaczu wyposażonym w rozpylacze szczelinowe każdy z nich jest identycznie ustawiony na belce polowej, czyli z lekkim odchyleniem 5-10° od osi podłużnej. Ma to na celu takie usytuowanie poszczególnych strumieni cieczy, aby nie zderzały się ze sobą, co gwarantuje uzyskanie równomiernego rozkładu poprzecznego cieczy na całej opryskiwanej powierzchni.
Czyszczenie i Wymiana Rozpylaczy
Niepoprawnie rozpylona ciecz to charakterystyczny znak niedrożności rozpylacza. Podczas jego wymiany trzeba zwrócić uwagę na małe filterki, które niekiedy zostają w oprawie lub wyjmują się z kołpakiem i rozpylaczem. Po zainstalowaniu kołpaka może się okazać, że uszczelniacz jest odkształcony i nie spełnia swojego zadania, a ciecz zamiast być rozpylana, wydostaje się między rozpylaczem a oprawą. Stary odkształcony uszczelniacz nie nadaje się do ponownego zamontowania.
Do oczyszczania rozpylaczy należy używać miękkiej szczoteczki. Nie wolno stosować narzędzi twardych, tj. drutu czy innych ostrych metalowych przedmiotów, które łatwo uszkadzają szczelinę dyszy, niezależnie od tego, z jakiego materiału została wykonana. Najlepiej zaopatrywać się w dysze u markowych producentów.
Wysokość Ustawienia Belki
Belki polowe opryskiwaczy ustawia się w zależności od kąta rozpylania cieczy. Im większy kąt rozpylania, tym belka powinna być ustawiona niżej. Dla rozpylaczy o kącie rozpylania 120° należy belkę ustawić w odległości 40 cm, dla 110° - 50 cm, a dla 80° - 60 cm od wierzchołków opryskiwanych roślin. Gwarantuje to równomierny rozkład poprzeczny cieczy na całej opryskiwanej powierzchni.
Zawory Sterująco-Rozdzielcze i Mechanizmy Starszej Generacji
Kontrola Szczelności i Stabilności
Zawory sterująco-rozdzielcze muszą poprawnie działać, być szczelne i charakteryzować się dobrą stabilnością. Po chwilowym wyłączeniu i powtórnym włączeniu zaworu odcinającego, przy stałych obrotach pompy, różnica ciśnień nie powinna przekraczać 5-7 proc.
Specyfika Zaworów Krzywkowych w Starszych Opryskiwaczach
W kraju jest jeszcze wiele eksploatowanych opryskiwaczy starszej generacji, które mają zawór sterujący z krzywkowym mechanizmem załączania dopływu cieczy użytkowej do belki polowej. Sprawdzając go, trzeba zwrócić uwagę na stan krzywki i sprężyn zwrotnych. W zaworze odcinającym należy zobaczyć, czy grzybki nie uległy zapieczeniu. Objawia się to dużym oporem przy wciskaniu danego grzybka krzywką dźwigni służącej do otwierania zaworu lub tym, że sprężyna nie zamyka zaworu po zluzowaniu dźwigni. W razie niesprawności należy zawór rozebrać i oczyścić trzonki grzybków, na których zebrał się osad. Jeżeli jakiś grzybek zaworu przesuwa się z dużym oporem od pozostałych, może to powodować mniejsze otwarcie danego zaworu (na skutek odgięcia krzywki dźwigni). Przez to z części belki opryskującej będzie wydostawało się mniej cieczy roboczej. Zawór sterujący z krzywkowym mechanizmem powinien zapewniać dokładne otwieranie i zamykanie zaworów.
Weryfikacja Działania Opryskiwacza Przed Zabiegiem
Sprawdzenie Połączeń i Szczelności
Przed rozpoczęciem opryskiwania należy dokładnie sprawdzić m.in. połączenie opryskiwacza z ciągnikiem, zwracając szczególną uwagę na połączenie wału odbioru mocy ciągnika z wałem przegubowym i pompą opryskiwacza. Wszystkie punkty smarowania trzeba nasmarować zgodnie z instrukcją i sprawdzić szczelność połączeń.
Po przeglądzie poszczególnych podzespołów należy sprawdzić działanie całego opryskiwacza stojącego na utwardzonym podłożu. Robi się to po napełnieniu zbiornika czystą wodą, ponieważ ciecz użytkowa jest niebezpieczna dla zdrowia operatora. Po zdemontowaniu rozpylaczy należy dokładnie przepłukać zbiornik i cały układ cieczowy.
Test Równomierności Wyprysku i Próba Ciśnieniowa
Następnie powinno się sprawdzić równomierność wyprysku poszczególnych rozpylaczy. Można wykonać to za pomocą naczyń miarowych zawieszonych na belce polowej lub podstawianych pod poszczególne rozpylacze. Jako naczynia miarowe mogą służyć różne opakowania, np. wyskalowane butelki. Po włączeniu opryskiwacza na określony czas, np. minutę, można porównać ilość cieczy wypryskanej z poszczególnych rozpylaczy.
Badanie równomierności wyprysku cieczy i rozkład cieczy na poziomie chronionych roślin przeprowadza się na stole rowkowym podczas okresowych badań w Stacji Kontroli Opryskiwaczy. Badanie sprawności opryskiwacza kończy próba ciśnieniowa, która ma na celu sprawdzenie szczelności i wytrzymałości przewodów i połączeń. Dla wstępnego ustalenia parametrów pracy opryskiwacza w zależności od dawki, kategorii oprysku oraz warunków pracy dla określonej prędkości wiatru opracowane są tabele. Wyjeżdżając na pole, trzeba pamiętać o zabraniu tabeli wydatku cieczy rozpylaczy, a najlepiej nakleić ją na zbiorniku opryskiwacza. Tabela ta niezbędna jest również w opryskiwaczach sterowanych komputerem.
Czym się różni rozdzielacz stałociśnieniowy od kompensacyjnego?
Obowiązkowe Badania i Znaczenie Starannej Obsługi
Opryskiwacze do zabiegów ochrony roślin muszą być sprawne technicznie, a ich stan powinien być potwierdzony pozytywnym wynikiem z przeprowadzonego obowiązkowo co trzy lata badania w upoważnionej Stacji Kontroli Opryskiwaczy. Niestaranne przygotowanie maszyny niesie większe ryzyko niż niewłaściwy termin zabiegu, a nawet wybór nieodpowiedniego preparatu. Niezależnie od tych badań, po każdym zakończonym okresie agrotechnicznym, a przed wyjazdem w pole, należy sprawdzić stan techniczny zespołów roboczych i przeprowadzić odpowiednie regulacje. Wszystkie rozpylacze muszą być drożne, a ciecz bez przeszkód powinna przepływać przez przewody i złączki.
tags: #pozycje #zaworu #spustowego #opryskiwacz