Modyfikacja układu wydechowego w ciągniku to temat, który często budzi wiele pytań wśród rolników. Głównym celem takich przeróbek jest zazwyczaj poprawa komfortu pracy w kabinie poprzez redukcję hałasu, a także estetyka i czasami delikatny wzrost mocy. W tym artykule przedstawiamy różne podejścia do przeniesienia i modyfikacji tłumika, bazując na doświadczeniach użytkowników.
Możliwe konfiguracje i pomysły na przeniesienie wydechu
Przeniesienie tłumika pod kabinę
Jednym z rozważanych rozwiązań jest przeniesienie tłumika pod kabinę i wyprofilowanie rury tak, aby miała wyjście wzdłuż słupka kabiny lub pod schodkami. W takim przypadku można rozważyć użycie tłumika od Ursusa C-360, który jest mniejszy gabarytowo i, co ważne, prawdopodobnie lepiej tłumi głos silnika. Należy jednak pamiętać, że takie rozwiązanie może być problematyczne ze względu na dostępność miejsca i konieczność odpowiedniej izolacji termicznej, aby tłumik nie nagrzewał zbyt mocno kabiny.
Odwrócenie kolektora wydechowego
Najprostszym sposobem na przeniesienie wylotu na słupek jest odwrócenie kolektora wydechowego. Wymaga to kolektora, z którego tłumik wychodzi z maski. Po odwróceniu uzyskuje się wylot od strony kabiny, co umożliwia zamontowanie kolanka i poprowadzenie rury wzdłuż słupka. To rozwiązanie pozwala również na swobodne unoszenie maski, co znacząco ułatwia serwisowanie.
Tłumik w stylu Renault
Bardzo interesującym pomysłem jest zastosowanie rozwiązania podobnego do tego z ciągników Renault, gdzie cała „puszka” wygłuszająca znajduje się na dole kabiny, a do góry wyprowadzana jest jedynie rura. Taka konstrukcja zapewnia doskonałe wygłuszenie i estetyczny wygląd.
Wylot skierowany pod kątem
Użytkownicy zauważają, że samo skierowanie wylotu spalin pod kątem do góry i w bok może znacząco zmniejszyć poziom hałasu w kabinie. Przykładem jest modyfikacja w ciągniku Ursus 1224, gdzie tłumik wykonany z rury grubościennej (60-70mm średnicy) z wylotem pod kątem okazał się być nie głośniejszy niż oryginalny, a jednocześnie zapewnia lepszy dźwięk i „spojrzenia ludzi bezcenne”.
Wybór materiałów i komponentów
Rura zamiast tłumika?
Niektórzy użytkownicy eksperymentują z użyciem samej rury ocynkowanej o ściance 2mm zamiast tłumika. Należy jednak pamiętać, że silniki bez turbo wymagają tłumika z „wkładem” w środku, ponieważ sama rura generuje zbyt duży hałas. Nawet silniki z turbosprężarką zazwyczaj posiadają tłumiki z wewnętrznymi przegrodami.
Średnica rury
Zaleca się użycie rury grubościennej o średnicy 60-70mm. W przypadku rury o średnicy 50 mm, należy upewnić się, że spełnia ona wszystkie założenia wydechu traktorowego, aby nie ograniczać przepływu spalin.
Łącznik giętki
Warto zastosować łącznik giętki, podobny do tych stosowanych w samochodach, aby zniwelować wibracje i zapobiec uszkodzeniom. Całe body w ciągniku powinno jednakowo wibrować, a łącznik giętki pomoże w utrzymaniu tej równowagi.
Montaż i rozwiązania problemów
Położenie wydechu
Wydech należy prowadzić jak najdalej za tylnym kołem i jak najbliżej lewej strony ciągnika, tak aby spaliny nie padały na operatora. W przypadku, gdy po lewej stronie znajduje się butla, montaż może być trudniejszy, ale zazwyczaj możliwe jest odpowiednie umiejscowienie tłumika.
Izolacja termiczna
Jeśli tłumik będzie się mocno nagrzewał, warto opatrzeć go jakąś blachą na dystansach dla izolacji termicznej. Zapobiegnie to nagrzewaniu się sąsiednich elementów i potencjalnym uszkodzeniom.
Połączenie kolektora z rurą
Jednym z trudniejszych aspektów może być połączenie kolektora z rurą. W przypadku, gdy średnica atrapy (np. 34mm wewnątrz) różni się od średnicy kolektora (np. 30mm na zewnątrz), konieczne może być mocne ściśnięcie połączenia lub zastosowanie specjalnych przejściówek. Użycie rur o ściance 1mm i średnicy 34mm może pomóc w dopasowaniu. Ważne jest, aby połączenie było szczelne i umożliwiało łatwy demontaż w razie potrzeby, np. aby uzyskać dostęp do prawego dekla silnika. Firma GK Trading z Krakowa jest przykładem podmiotu, który profesjonalnie wykonuje dolne wydechy.
Jak zbudować własny, niestandardowy układ wydechowy – prosty sposób DIY
Aspekty techniczne i wydajnościowe
Przepływ gazów i ciśnienie
Zmniejszenie średnicy wylotu może mieć wpływ na przepływ gazów. Hugo zgodził się z problemem „zmniejszenia średnicy”. Problem ten można rozwiązać poprzez odpowiedni dobór przepływości końcówki wydechu. Przepływ gazu przez dyszę zależy od stosunku ciśnień po obu stronach dyszy. Jeżeli ciśnienie za dyszą jest niższe, przepływ się zwiększa, ale tylko wtedy, gdy ciśnienie przed dyszą ma wartość około dwukrotnie większą.
Wnioskuje się, że należy zastosować dyszę (rurkę aż do końcówki wydechu, odpowiednio wygiętą) wspawaną tuż za puszką kompensacyjną o jednej średnicy, równej jednej średnicy poprzednich wylotów. Po takim zabiegu prędkość gazów wzrośnie, nie osiągając jeszcze granicy prędkości dźwięku (co mogłoby prowadzić do „cofki” - niewydolności układu). Jeśli chcemy zachować odpowiednie ciśnienie (podobne do oryginalnych końcówek), powinna wystarczyć jedna puszka o przekroju przelotu równym sumie średnic wylotów z obu oryginalnych puszek (np. jeśli oryginalny gwizdek miał średnicę 30mm, to przelot powinien mieć średnicę 60mm).
Zawory typu EXUP
Kilka opisanych problemów z przepływem gazów i ciśnieniem rozwiązują zawory typu EXUP, stosowane w nowoczesnych układach wydechowych, które dynamicznie regulują przepływ spalin.