Przyczepy rolnicze stanowią kluczowy element wyposażenia każdego gospodarstwa, a w szczególności przyczepy wywrotki, które znajdują szerokie zastosowanie w transporcie różnorodnych materiałów. Na rynku dostępne są zarówno nowoczesne konstrukcje krajowe, jak i sprawdzone, cenione przez rolników modele niemieckie. Poniższa analiza przedstawia charakterystykę, dane techniczne oraz przegląd popularnych przyczep wywrotek, z uwzględnieniem ich specyficznych cech i przeznaczenia.
Przyczepy o Dużej Ładowności (10-16 ton)
Przyczepa Dwuosiowa Metal-Fach T935/2 (16 000 kg)
Przyczepa wywrotka T935/2 firmy Metal-Fach Sokółka to doskonała przyczepa skorupowa typu tandem, dedykowana dla większych gospodarstw rolnych oraz dla firm usługowych. Ze względu na dużą ładowność 16 000 kg, jest ona przeznaczona do pracy w ciężkich warunkach.
Przyczepa skorupowa rolnicza przeznaczona jest głównie do przewozu roślin okopowych, gdyż wewnątrz skrzynia ładunkowa jest gładka, co zapobiega uszkodzeniu produktów rolniczych podczas załadunku i rozładunku. Trapezowy kształt skrzyni ułatwia rozładunek przyczepy. Przyczepa ta jest również przeznaczona do przewozu zbóż, zielonki na kiszonkę. Coraz częściej rolnicy transportują tymi przyczepami obornik.
Dla bezpieczeństwa w transporcie T935/2 wyposażona jest w automatyczne ryglowane tylnej klapy. W tylnej ścianie zamontowano dwa duże otwory zsypowe do ziarna. Na uwagę zasługuje oś skrętna, w którą jest wyposażona ta przyczepa, co znacznie ułatwia manewrowanie. Dużym atutem dla klienta jest na pewno wyposażenie przyczepy w resorowany dyszel, który przy dużych obciążeniach podnosi komfort pracy tą maszyną.
Przyczepa posiada hydrauliczną stabilizację osi oraz hamulce pneumatyczne dwuprzewodowe z zaworem ALB. Na wyposażeniu standardowym znajdują się nowe koła 560/60 R22,5. Wywrotka ta posiada zawieszenie paraboliczne z resorem 2-piórowym.
Wszystkie elementy skorupy zostały pokryte farbą chemoutwardzalną dwuskładnikową odznaczającą się wysoką trwałością i odpornością na czynnik UV. METALFACH umożliwia również malowanie burt na inne kolory z palety RAL. Na życzenie klienta istnieje opcja doposażenia przyczep w liczne udogodnienia i modyfikacje.
Przyczepa Dwuosiowa Metal-Fach T711/3 (12 000 kg)
Przyczepa dwuosiowa T711/3 o ładowności 12 000 kg to maszyna dedykowana dla mniejszych i średnich gospodarstw rolnych oraz do branży komunalnej. Przyczepę tą wyróżnia trwałość. Przestrzenie zamknięte profili ścian przyczepy 12 ton zostały zabezpieczone spoiną ciągłą.
Przyczepa 12 ton charakteryzuje się lekką, solidną konstrukcją opartą w większości na profilach zamkniętych. Przyczepa posiada trójstronny wyładunek. Dla bezpieczeństwa ściany są ryglowane centralnie. Standardowo przyczepa 12 ton jest wyposażona w oczko zaczepu fi40 mm oraz dyszel typu V. W obrębie tylnej ściany zamontowano szyber zsypowy do ziarna, dodatkowo wyposażony w blokadę. Przyczepa posiada tylne wyjście hydrauliki i hamulców, dzięki czemu można do niej podłączyć kolejną przyczepę. Na wyposażeniu standardowym znajduje się również tylny zaczep manualny do podczepienia kolejnej przyczepy.
Wszystkie elementy skorupy zostały pokryte farbą chemoutwardzalną dwuskładnikową odznaczającą się wysoką trwałością i odpornością na czynnik UV. METALFACH umożliwia również malowanie burt na inne kolory z palety RAL.
Przyczepa wywrotka T711/3 posiada solidną konstrukcję opartą w głównej mierze na profilach zamkniętych. Cechuje się ona niskim poziomem podłogi względem gruntu przy ogumieniu 385/65R22,5, dzięki czemu ułatwiony jest załadunek. Zapewniają one doskonałą sztywność oraz szczelność konstrukcji. Skrzynia ładunkowa oparta jest na systemie przegubów, dających możliwości jej trójstronnego wywrotu. Dodatkowo w ścianie tylnej, standardowo znajduje się szyber wraz z rynną, przeznaczony do rozładunku materiałów sypkich.
Podłoga T711/3 jest wykonana ze stali wysokogatunkowej pokrytej wysokiej jakości powłoką lakierniczą, co daje gwarancje odporności na odkształcenia i korozję. Standardowo wyposażona jest w hamulec dwuprzewodowy pneumatyczny. W celu zachowania sztywnej konstrukcji po załadowaniu, zastosowano linkę stabilizującą ściany, którą zwalniana jest dźwignią na ścianie bocznej.
Niemieckie Przyczepy Wywrotki HL/HW 80.11: Historia, Cechy i Rynek Wtórny
Pochodzenie i Charakterystyka Legendarnych Modeli
Enerdowskie przyczepy typu HL 80.11 i HW 80.11 to solidne sprzęty, cenione przez rolników. Produkcję przyczep HW 80.11 oraz HL 80.11 rozpoczęto pod koniec lat 60. w VEB Kraftfahrzeugwerk "Ernst Grube" Werdau. W 1968 r. te przyczepy stały się wielkimi hitami fabryki. Od początku 1984 r. zakład został podłączony do kombinatu zajmującego się produkcją samochodów osobowych IFA.
Enerdowskie pojazdy są lubiane przez rolników za wytrzymałą konstrukcję, dobre i dostępne części zamienne, lekką konstrukcję oraz przystępne ceny całych maszyn. Na rynku wschodnioniemieckim popularna była także przyczepa HW 60.11 o mniejszej nośności, ale była ona wytwarzana przez VEB Fahrzeugwerk "Ernst Thälmann" w Lübtheen.
Dla rolników bardziej przydatne bywają wersje HW, które posiadają opony niskociśnieniowe, zaś wersja HL to przyczepa drogowa na ogumieniu wysokociśnieniowym. Wszystkie wymienione przyczepy miały zabudowę wywrotki dwustronnej. Seria HW 80 (HW 60 także) była przyczepą przeznaczoną do transportu zboża, obornika lub materiałów budowlanych.
Praktyczne burty można było w krótkim czasie pozbawić górnych elementów bocznych i przystosować przyczepę do konkretnego przeznaczenia. Dopuszczalna masa użytkowa wersji HL/HW 80 wynosi 8550 kg (wczesne wersje 8 t), a objętość ładunkowa to 11 m³. Skrzynię wywrotki można odchylić hydraulicznie z pojazdu ciągnącego, stronę wywrotu reguluje się za pomocą przełącznika na przyczepie. Maksymalny kąt wywrotu wynosi 50 stopni, co zapewnia całkowity rozładunek. Przyczepa może być wyposażona w wytrzymałą zabudowę typu chopper.
Wersja HW 80.11 mogła być wyposażona w korpus SHA 8, produkowany w Kfl Oschatz i BT Hof. Kolejną opcją była osłona przestrzeni ładunkowej, zwana we wschodnich Niemczech LRA. Narzędzie stworzone w VEB Ausrüstungen ACZ Leipzig stosowano do nadwozi wywrotek W50, HW60 i HW 80 do transportu towarów wrażliwych na wilgoć, takich jak zboża i nawozy mineralne. Urządzenie składa się ze spawanych lub skręcanych ze sobą elementów stalowych, na które naciągnięto plandekę. Osłonę przestrzeni bagażowej otwiera się i zamyka ręcznie za pomocą dźwigni. Plusem jest na pewno waga pojazdu wynosząca 3,4 t, czyli sprzęt jest całkiem lekki.
Rynek Wtórny i Możliwości Renowacji
Na rynku wtórnym można znaleźć sporo oryginalnych egzemplarzy przyczep HL/HW 80.11 z lat 70. i 80., ale są także sztuki, które odnowiono w Polsce lub Niemczech i można je traktować jak nowe. Koszt oryginalnych, sprawnych egzemplarzy to zazwyczaj ok. 24 - 30 tys. zł, natomiast wersje zardzewiałe, przeznaczone do odbudowy (z dobrym podwoziem i słabym nadwoziem), kosztują ok. 12 - 15 tys. zł.
Problemem w przyczepach, nie tylko HL/HW 80, ale także np. Autosana, jest korozja burt i podłogi. Zazwyczaj osie, hamulce, ramy i inne elementy podwozia są w dobrym stanie. Wówczas wiele osób zleca remont takiej przyczepy u specjalistów.
HL 8011 zakup przyczepy do remontu Hl 80.11 nowy nabytek do remontu
W Niemczech największą i najbardziej znaną firmą przerabiającą stare HW 80.11 i HL 80.11 była i jest marka Conow. Przedsiębiorstwo Conow Trailerbau powstało w 1990 r. na bazie dostawcy części zamiennych do przyczep HW60 i HW80. Od tego czasu firma z Fürstenhagen sprzedaje swoje wersje enerdowskich przyczep, powstających na podstawie starych konstrukcji. W ofercie zakładu jest kilkanaście nadwozi.
Ceny odnowionych przyczep Conow są różne i zależne od typu, ładowności i przeznaczenia pojazdu. Najstarsze i najprostsze wersje kosztują ok. 30 - 40 tys. zł, za nieco nowsze i lepsze wersje (np. z trójstronną wywrotką) należy zapłacić ponad 55 tys. zł.
Duża liczba przyczep z Werdau wymogła na polskich przedsiębiorstwach remonty tego typu przyczep na własną rękę. Rolnicy, mając dobre podwozie, sami próbują wyremontować przyczepę, kupując nowe burty lub remontując u lokalnych fachowców stare, naprawiając układ hamulcowy, hydrauliczny i inne elementy pojazdu.
Na rynku jest naprawdę spora grupa firm specjalizujących się w remoncie przyczep HL/HW 80. Wykonują one kompleksowe remonty pojazdów, stosując nowe zabudowy nadwozia, instalacje elektryczne, plandekę, podesty, drabinki, układ hamulcowy i hydraulikę. To co potrzeba jest piaskowane i lakierowane. Często także przyczepy są wzmacniane i wytrzymują nie tylko 8 t towaru, ale także 10 lub 12 t.
Jedną z takich firm jest Perfect-Agro z okolic Koluszek, która wykonuje remonty wszelkich przyczep, w tym także tych z NRD. Np. wersja HW 8011 po kapitalnym remoncie z wywrotem trójstronnym o ładowności 10 t kosztuje na gotowo 59 tys. zł. Wersja 8-tonowa kosztuje 52 tys. zł, zaś przyczepa bazująca na HW 60.11 to koszt 45 tys. zł. Inna przyczepa po remoncie w 2024 r. o ładowności 12 t była oferowana w woj. lubelskim za 55 tys. zł. Zaś odnowiona 8-tonówka z wywrotem trójstronnym z woj. lubuskiego jest wystawiona za niecałe 55 tys. zł.
Firma Zychar z Biłgoraju oferuje gotowe zabudowy do postawienia na własnym podwoziu. Takie rozwiązanie jest nieco tańsze, bo resztę rzeczy można wykonać własnoręcznie lub przy pomocy lokalnych warsztatów. W zależności od wersji i ładowności gotowe zestawy do HW60 oraz HL/HW 80 kosztują ok. 24 - 26 tys. zł.
Wady i Zalety Użytkowania
Rolnicy bardzo lubią przyczepy serii HL/HW 80, które cenią oczywiście za wytrzymałość oraz dobre komponenty. Dla wielu problemem jest brak trzeciej strony wywrotu, co naprawiają teraźniejsi producenci nowych zabudów. Choć są także rolnicy, którzy uważają, że legendarna wytrzymałość przyczepy z NRD to wynik braku trzeciej strony wywrotu.
Z wad niektórzy użytkownicy wymieniają także słabe prowadzenie. Zawieszona na resorach piórowych przyczepa, szczególnie załadowana i szczególnie gdy w zestawie są dwie przyczepy, lubi wariować na drodze, zwłaszcza jeśli jedzie się szybciej niż 25-30 km/h. Użytkownicy tych przyczep mówią, że należy je wyposażyć w odbojniki przy resorach, aby ten efekt zniwelować. Pomóc w tej kwestii mogą także nowe opony i felgi. Kiedyś używano opon 12.00-20/16 PR w wersji HL 80.11 oraz 16-20 w wersji HW 80.11. Obecnie użytkownicy polecają szersze opony niskociśnieniowe dla lepszej stabilności.
Przyczepy o Standardowej Ładowności (8 ton)
Przyczepa Dwuosiowa Metal-Fach T710/2 (8 000 kg)
Przyczepa dwuosiowa T710/2 o ładowności 8 000 kg to maszyna dedykowana dla mniejszych gospodarstw rolnych oraz do branży komunalnej. Przyczepę tą wyróżnia trwałość. Przestrzenie zamknięte profili ścian zostały zabezpieczone spoiną ciągłą. Ściany przyczepy są dodatkowo wyposażone w linki spinające. Sprzęt charakteryzuje się lekką, solidną konstrukcją opartą w większości na profilach zamkniętych. Cechuje się ona niskim poziomem podłogi względem gruntu, dzięki czemu ułatwiony jest załadunek.
Przyczepa posiada trójstronny wyładunek. Dla bezpieczeństwa ściany są ryglowane centralnie. Standardowo przyczepy są wyposażone w oczko zaczepu fi40mm oraz dyszel typu V. W obrębie tylnej ściany zamontowano szyber zsypowy do ziarna, dodatkowo wyposażony w blokadę. Przyczepa posiada tylne wyjście hydrauliki i hamulców, dzięki czemu można do niej podłączyć kolejną przyczepę. Na wyposażeniu standardowym znajduje się również tylny zaczep manualny do podczepienia kolejnej przyczepy.
Wszystkie elementy skorupy zostały pokryte farbą chemoutwardzalną dwuskładnikową odznaczającą się wysoką trwałością i odpornością na czynnik UV. METALFACH umożliwia również malowanie burt na inne kolory z palety RAL. Podłoga T710/2 jest wykonana ze stali o grubości 4 mm pokrytej wysokiej jakości powłoką lakierniczą, co daje gwarancje odporności na odkształcenia i korozję. Standardowo wyposażona jest w hamulec jednoprzewodowy pneumatyczny. W celu zachowania sztywnej konstrukcji po załadowaniu, zastosowano linkę stabilizującą ściany, którą zwalniana jest dźwignią na ścianie bocznej.
Nowe Polskie Przyczepy Dwuosiowe: Przegląd Rynku
Jeśli nie chcemy remontowanej przyczepy rodem z NRD, CSRS czy PRL, to należy szukać produktów nowych z polskich fabryk - będą one oczywiście droższe o kilkadziesiąt proc. Np. przyczepa dwuosiowa Metal-Fach T711/1 o ładowności 8 ton, masie 3,8 t, z trójstronnym wywrotem 45 stopni i ogumieniem 385/65 R22,5 kosztuje ok. 72 - 73 tys. zł.
W podobnej cenie (trochę drożej) można znaleźć także przyczepę Pronar PT608 o ładowności 8460 kg i wadze 3140 kg. Mniej więcej tyle samo (kilkaset złotych taniej) będzie kosztować podobna przyczepa marki Ursus, model D-608, czyli także 8-tonowa. Oczywiście ceny można negocjować, w tej chwili sprzedawcy są skorzy na spore rabaty. Np. w firmie Metal Tech przyczepa DB8 jest w tej chwili oferowana za 69,9 tys. zł.