Rozrzutniki obornika: porównanie modeli Igamet i Metal-Fach

Wprowadzenie do wyboru rozrzutnika obornika

Wybór odpowiedniego rozrzutnika do obornika to inwestycja na wiele lat, która wymaga uwzględnienia wielu czynników. Kluczowe aspekty to jakość wykonania, rodzaj podwozia, rodzaj użytej stali, typ mechanizmu rozrzucającego oraz rozmiar opon. Przed zakupem należy dokładnie przeanalizować wielkość gospodarstwa i zapotrzebowanie na maszynę o określonej ładowności.

Charakterystyka rozrzutników Metal-Fach

Modele Metal-Fach N267/1 i N280

Rozrzutniki Metal-Fach, takie jak N267/1 (6-tonowy) oraz N280 (dostępny w wersjach 6, 8 i 10 ton ładowności), są często rozważane przez rolników. W przypadku modelu 6-tonowego pojawiają się pytania o zapotrzebowanie mocy i zdolność do współpracy z ciągnikami takimi jak Farmtrac 80 4WD czy Ursus C360. Producent określa zapotrzebowanie mocy dla rozrzutnika Metal-Fach na 80 kW, czyli 110 KM, co według niektórych użytkowników wydaje się zawyżone, ponieważ maszyny 8-10 tonowe często wymagają około 100 KM.

W rozrzutniku N280/2 z Metal-Fachu podłoga skrzyni ładunkowej jest wykonana z drewna. Ten model, podobnie jak inne wersje N267 i N280, występuje z czterowalcowymi adapterami pionowymi, które są polecane do rozrzucania obornika, zwłaszcza z dużym udziałem słomy. Ich wadą jest gorsza praca z drobnym materiałem.

Użytkownicy Metal-Facha N267/1 zgłaszali problemy z regulatorem przepływu (skala od 1 do 10), gdzie zdarzało się uszkodzenie przepływomierza wymagające wymiany.

Model Metal-Fach N274 (10-tonowy, jednoosiowy)

Model Metal-Fach N274, 10-tonowa maszyna jednoosiowa, wzbudza mieszane opinie. Niektórzy użytkownicy odradzają jej zakup, wskazując na problemy z przednim wałem i łączeniami łańcucha przenośnika (tzw. spinki), które wymagały dwukrotnych napraw serwisowych w krótkim czasie. Zgłaszano również, że drży przewód, co doprowadziło do pęknięcia rurki.

Konstruktorzy z Metal-Fachu wprowadzili jednak modyfikacje do modelu N274, zmieniając jego wygląd i wzmacniając kluczowe elementy: listwy i łańcuch przenośnika podłogowego, wał napędzający oraz koła łańcuchowe. W nowszej wersji zasuwa jest wysuwana do góry, co pozwala na zastosowanie nadstawek (dotychczas pochylała się do przodu). Istnieje również możliwość zamontowania nadstawek z siatki lub pełnych z blachy. Każdy bęben wirnika jest wyważony, co znacznie ogranicza drgania. Agregacja z ciągnikiem odbywa się poprzez zaczep dolny, a wałek przekaźnika mocy jest wyposażony w sprzęgło przeciążeniowe kołkowe. Rozrzutnik posiada hydraulicznie podnoszoną klapę tylną z gumowym piórem uszczelniającym. Sterowanie odbywa się za pomocą hydrauliki dwusekcyjnej (lub jednosekcyjnej za dopłatą). Wysokość załadunku wynosi 2650 mm. Rozrzutnik N274 został zaprojektowany z myślą o zmniejszeniu energochłonności procesu rozrzucania obornika.

Dla Metal-Fachu N274 w podstawowej wersji zakładane są opony 600/55-26,5, które można zastąpić ogumieniem 650/65-30,5.

Metal-Fach N277 Cerberus

W ofercie Metal-Fach największe konstrukcje reprezentuje rozrzutnik N277 Cerberus, który w zależności od zabudowy może mieć pojemność roboczą sięgającą 25 m³. Model ten został zaprojektowany z myślą o pracy w zestawach z ciągnikami średniej i wyższej mocy, a jego charakterystyczną cechą jest masywna skrzynia montowana na jednej osi. W standardzie montowany jest 2-wirnikowy pionowy adapter, idealny do ciężkiego obornika.

Charakterystyka rozrzutników Igamet

Rozrzutniki Igamet są opisywane jako wytrzymałe, trwałe i wydajne, przystosowane do łatwej współpracy z innymi maszynami rolniczymi. Firma oferuje maszyny o różnej wielkości, od 3-, 4,5- lub 6-tonowych dla mniejszych gospodarstw, po sprzęt o ładowności nominalnej 8, 10 lub 12 ton dla większych potrzeb. Rozrzutniki Igamet mogą wykorzystywać technologię 1- lub 2-wałowego adaptera. Dodatkowe wyposażenie obejmuje deflektory lewy i prawy z możliwością regulacji położenia.

Jeden z użytkowników poleca 8-tonowy rozrzutnik Igamet na tandemie z szerokimi gumami, który bezawaryjnie pracuje trzeci rok, obsługując około 500 ton towaru rocznie. Sugeruje jednak, że przy ponownym zakupie wybrałby rozrzutnik na dużym kole.

Jeden z użytkowników Igamet doświadczył problemu z "wąskimi osiami", które czyniły maszynę "bardzo wywrotną na pryzmie". Miał również zastrzeżenia do poziomych wałków z płaskownikami, które rozrzucały obornik węziej niż szerokość kasty.

Kluczowe elementy konstrukcji rozrzutników

Rama i skrzynia ładunkowa

Trwałość rozrzutnika obornika zależy głównie od podstawowych elementów, takich jak rama, skrzynia ładunkowa i układ jezdny. Rama, wykonana zwykle ze stalowych profili prostokątnych, jest elementem scalającym maszynę. Niektóre rozrzutniki nie posiadają ramy - jej rolę przejmuje wówczas skrzynia ładunkowa, która musi być wykonana solidniej. Brak ramy upraszcza konstrukcję, co teoretycznie powinno wpłynąć na niższą masę i cenę, a skrzynia ładunkowa znajduje się niżej, co poprawia stabilność i obniża krawędź załadunku (ważne przy użyciu miniładowarki). Konstrukcje samonośne mają m.in. rozrzutniki Metaltech.

Istnieją dwa główne rodzaje skrzyń ładunkowych:

• Szerokie skrzynie: charakteryzują się uniwersalnością, umożliwiając łatwe przekształcenie rozrzutnika w przyczepę objętościową. Przykładem są modele Pronar N161 czy Metal-Fach N-280. Górna krawędź burty w szerokoskrzyniowym N280/2 z Metal-Fachu znajduje się na wysokości 2,35 m.
• Wąskie skrzynie: mniejszą szerokość kompensują pozostałe wymiary. Krawędź załadunku znajduje się zazwyczaj wyżej niż w maszynach z szeroką skrzynią. Przykładowo, w 10-tonowym rozrzutniku RO 10 z Metaltechu krawędź załadunku wynosi 2,53 m, a w Apollo 13 Premium z Unii - 2,96 m.

Skrzynie można również podzielić ze względu na typ budowy:

• Budowa skorupowa: zapewnia większą wytrzymałość i szczelność, zmniejszając liczbę miejsc podatnych na korozję. Jest to jednak rozwiązanie mniej uniwersalne ze względu na utrudniony dostęp z boku. Budowa skorupowa jest najczęściej związana z wąskimi skrzyniami.
• Skrzynia burtowa: pozwala na bardziej różnorodne wykorzystanie rozrzutnika, umożliwiając otwarcie boków i zróżnicowanie materiałów budowlanych, np. drewniana podłoga w Metal-Fachu N280/2.

Na uniwersalność rozrzutnika wpływa również możliwość zastosowania nadstawek i demontażu adaptera. Producenci tacy jak Metal-Fach oferują fabryczne nadstawki.

Materiały i zabezpieczenie antykorozyjne

Grubość blachy użytej do budowy skrzyni ładunkowej ma duży wpływ na trwałość. Najczęściej wynosi ona 3 mm dla ścian i 4 mm dla podłogi, np. w modelach Brocharda i niektórych Pronara. Rozrzutniki Metaltech mają ściany o grubości 4 mm.

Solidne zabezpieczenie antykorozyjne, takie jak ocynk, jest kluczowe dla długiej eksploatacji. Standardowo elementy nieruchome są cynkowane w rozrzutnikach Pichon. Opcjonalne cynkowanie oferują Joskin i Alima-Bis (np. Evo Spreader 10 wymaga dopłaty około 8000 zł).

Zasuwa oddzielająca

Zasuwa oddzielająca wnętrze skrzyni ładunkowej od adaptera jest elementem, za który zwykle trzeba dopłacić. Zapobiega ona gubieniu materiału i przeciążeniom układu napędowego adaptera, co wydłuża jego żywotność. Ceny zasuw zaczynają się od około 4000 zł.

Układ jezdny

Większość producentów oferuje rozrzutniki z tradycyjnym podwoziem typu tandem lub wersje jednoosiowe z dużymi kołami.

• Podwozie typu tandem: zaletą jest niewielka średnica kół, które mieszczą się pod skrzynią, nie ograniczając jej szerokości. Modele te standardowo posiadają amortyzację osi, co zapewnia stabilniejszą jazdę. Problem spychana ziemi podczas ostrych manewrów można rozwiązać, wybierając skrętne osie, oferowane przez niektórych producentów (Brochard, Joskin, Unia Group).
• Maszyny jednoosiowe: zamiast amortyzacji osi, producenci oferują amortyzowany dyszel (resor piórowy). Rozrzutniki Metaltech, Metal-Fach i Joskin wyposażone są w poprzeczny resor paraboliczny w dyszlu. Brak problemu ze spychaniem ziemi podczas manewrów pozytywnie wpływa na trwałość. Dzięki dużym kołom, mającym mniejsze opory toczenia, maszyny te potrzebują o 10-15% mniej mocy do uciągu. Szerokie ogumienie, pożądane na polu, może być problemem na drogach publicznych ze względu na zwiększanie szerokości maszyny.

Podłoga transportowa

Skrzynie rozrzutników są opróżniane za pomocą przenośników łańcuchowo-listwowych. Standardowo stosowany napęd hydrauliczny umożliwia bezstopniową regulację prędkości posuwu i tym samym bezstopniową regulację dawki nawożenia. W dużych gospodarstwach standardem są cztery masywne łańcuchy o podwyższonej wytrzymałości, pracujące na stalowej podłodze i napędzane przekładnią z płynną regulacją dawki z kabiny.

Wielu rolników doświadcza problemów z wyciągającymi się łańcuchami przenośnika podłogowego, co prowadzi do rozluźnienia, przeskakiwania na kołach napędowych, a w efekcie do skoszenia i wyrywania listew. Problemy te dotyczą również rozrzutników Warfama i Rolland (np. wibracje pompy oleju). Użytkownicy Cynkomet N221 zgłaszali dwukrotne ukręcanie się wału od posuwu taśm za przekładnią hydrauliczną, co sugeruje wadliwy materiał.

Adaptery rozrzutu

Jakość pracy rozrzutnika zależy głównie od adaptera rozrzutu.

• Dwuwalcowe adaptery pionowe: najpopularniejsze, idealnie współpracują z wąskimi skrzyniami, ale czasami montowane są także na końcu szerokich skrzyń (np. Joskin Ferti-Cap). Ich zaletą jest uniwersalność w nawożeniu obornikiem, kompostem, torfem czy wapnem. Mają dużą średnicę walców, co zapewnia szerokość roboczą około 10 m (do 12 m w Joskin Ferti-Space2). Sprawdzają się przy ciężkim, zbitym oborniku, "wgryzają się" w materiał i dają szeroki, intensywny pas pracy.
• Adaptery hybrydowe: składają się z dwóch poziomych walców rozluźniających materiał oraz dwóch tarcz rozrzucających. Zapewniają szerokość rozrzutu do około 24 m. Mają dość uniwersalne zastosowanie, z wyjątkiem materiałów włóknistych.
• Czterowalcowe adaptery pionowe: spotykane w szerokoskrzyniowych rozrzutnikach, np. w Metal-Fach N267 i N280 oraz Pronar N162/2. Polecane do rozrzucania obornika, zwłaszcza z dużym udziałem słomy. Ich wadą jest gorsza praca z drobnym materiałem.
• Układ poziomy z talerzami: zapewnia bardziej równomierny i szeroki rozrzut lżejszych nawozów stałych (kompost, pomiot).

Elektronika i serwis

Coraz większą rolę odgrywa elektronika. W rozrzutnikach klasy premium standardem stają się układy ważenia, sterowanie ISOBUS oraz automatyczna regulacja prędkości przesuwu podłogi względem dawki i prędkości jazdy. Niektórzy producenci, jak Alima-Bis, Brochard, Pichon, Joskin czy Metaltech, za dopłatą wyposażają swoje rozrzutniki w wagę i sterowanie elektroniczne, co pozwala na precyzyjną regulację dawki i dokumentację pracy.

W maszynach intensywnie pracujących kluczowa jest obsługa serwisowa. Producenci stosują odchylane osłony, podesty serwisowe, centralne układy smarowania oraz osłonięte prowadzenie przewodów, aby ograniczyć korozję i ułatwić dostęp do newralgicznych elementów.

Producenci rozrzutników w segmencie dużych gospodarstw

W segmencie dużych gospodarstw rolniczych, gdzie rozrzutnik obornika musi zapewniać wysoką pojemność, powtarzalną, szybką i równomierną pracę, dominują konstrukcje z zaawansowanymi rozwiązaniami technicznymi. Trzonem takich maszyn jest podłoga transportowa oparta na czterech masywnych łańcuchach o podwyższonej wytrzymałości, pracujących na stalowej podłodze i napędzanych przekładnią umożliwiającą płynną regulację dawki z poziomu kabiny.

• Joskin Ferti-Space2: w największej konfiguracji ma pojemność około 30 m³, wyposażony w potężne podwozie tridemowe i masywną skrzynię typu monocoque. Może współpracować zarówno z adapterem pionowym, jak i poziomym (Horizon). Układ podłogi opiera się na czterech szerokich łańcuchach. Pełna integracja z ciągnikiem John Deere za pomocą ISOBUS.
• Tebbe HS 420: czteroosiowy model o pojemności do 34 m³, stworzony do intensywnej pracy usługowej. Sztywna skrzynia wykonana ze stali odpornej na ścieranie. Charakterystyczny poziomy adapter z dużymi talerzami zapewnia równomierny rozrzut na szerokości ponad 20-25 metrów.
• Bergmann TSW 7340 S: pojemność skrzyni 23 m³, dopuszczalna masa całkowita do 34 ton. Wykorzystuje poziomy adapter z talerzami, zapewniający szeroki, równy i drobny rozrzut.
• Strautmann PS 3401: pojemność do 34 m³. Występuje z adapterem poziomym. Wysoka wydajność dzięki szerokim taliom rozrzutowym i mocnemu układowi podłogi. Ogranicznik rozrzutu pomaga w precyzyjnym dawkowaniu.
• Fliegl Profi V2: zaprojektowany do pracy z przyczepami zgarniającymi. Może osiągnąć szerokość rozrzutu do około 22 metrów. System sterowania VARIOSENS oraz opcjonalna kontrola ISOBUS.
• Hawe DST 32: pojemność do 23 m³, masa całkowita do 34 ton. Zapewnia stabilną jazdę i równomierne rozrzucanie materiału.
• Pichon seria MK: solidna i uniwersalna konstrukcja do intensywnej eksploatacji w gospodarstwach średnich i dużych. Największe modele do około 24 m³. Dostępne z wałkami pionowymi lub opcjonalnymi talerzami poziomymi. Opcjonalne wyposażenie obejmuje zasuwy hydrauliczne, deflektory boczne i systemy sterowania.
• Alima-Bis Evo Spreader Beast: w największej konfiguracji osiąga objętość roboczą około 25 m³. Masywna skrzynia ze wzmocnionym dnem. Adapter z dwoma poziomymi wałami i talerzami rozrzutowymi. Podwozie tandemowe i hamulce pneumatyczne.
• Umega Agro: oferuje pojemne rozrzutniki (18-20 m³, po rozbudowaniu nadstawkami ponad 25 m³) w segmencie maszyn dostępnych cenowo. W największych wersjach stosuje się podwozie tandemowe lub tridemowe.

tags: #rozrzutnik #igamet #vs #metalfach