Rozrzutniki Łańcuchowe: Budowa, Zastosowanie i Charakterystyka Wybranych Modeli

Rozrzutniki obornika to niezwykle praktyczne maszyny rolnicze, które znacząco ułatwiają i zwiększają wydajność pracy w gospodarstwie. Ich podstawowym zadaniem jest dystrybucja nawozu naturalnego, czyli obornika, na polach uprawnych. Obecnie maszyny te są najczęściej ciągnięte przez ciągniki, choć w przeszłości wykorzystywano do tego celu konie. Na rynku dostępne są różnorodne modele, od niewielkich, które może pociągnąć nawet traktorek ogrodowy, po duże, jedno-, dwuosiowe lub nawet tandemowe konstrukcje, zdolne pomieścić i rozrzucić bardzo duże ilości nawozu. Obornik, kompost lub wapno to nawozy, które wymagają rozrzutnika - najlepiej o dużej pojemności.

Budowa i Zasada Działania Rozrzutnika Obornika

Większość rozrzutników obornika charakteryzuje się prostą i nieskomplikowaną budową, co przekłada się na ich niezawodność i łatwość obsługi. Kluczowym elementem jest skrzynia załadunkowa, która musi być wytrzymała i odporna na korozję, aby pomieścić duże ilości obornika. Producenci oferują skrzynie wykonane z blachy o grubości od 4 mm do 8 mm, zapewniające odpowiednią trwałość.

Wewnątrz skrzyni znajduje się przenośnik łańcuchowy, zazwyczaj w dwóch rzędach, sterowany hydraulicznie. Jego zadaniem jest przesuwanie obornika w kierunku zespołu rozrzucającego. Alternatywnie, obornik może być przesuwany przez ściankę cofającą się wraz z podłogą skrzyni.

Głównym elementem roboczym, odpowiedzialnym za rozdrabnianie i rozrzucanie nawozu, jest tzw. adapter. Jest to zespół noży obracających się na specjalnych wałkach. Napęd na wałek adaptera przenoszony jest poprzez wał odbioru mocy (WOM) ciągnika lub silnik hydrauliczny zasilany z hydrauliki pojazdu. W zależności od modelu rozrzutnika i rodzaju nawozu, adapter może być zamontowany pionowo lub poziomo. Rozdrobniony nawóz opuszcza skrzynię zazwyczaj przez tylną lub boczną burtę. Wyróżniamy rozrzutniki z wyrzutem tylnym, przednim i bocznym, co pozwala dopasować maszynę do specyfiki pracy na danym polu.

Wybrane Modele Rozrzutników

Rozrzutnik TST 14

Model z oznaczeniem TST 14 ma pojemność ładunkową do 15 metrów sześciennych i jednocześnie kompaktową konstrukcję o całkowitej szerokości zaledwie trzech metrów. Na plus trzeba zapisać niską konstrukcję, bo wysokość załadunku wynosi około 2,75 m, dzięki czemu załadunek nie powinien sprawiać problemów. Wanna samonośna wykonana jest z jednoczęściowej płyty podłogowej o grubości 5 mm, a ściany boczne mają grubość 4 mm. Zależnie od potrzeb można się zdecydować na różne opcje opon do maksymalnej średnicy 210 cm i szerokości 710 mm. W takim wariancie są niskie opory toczenia, a co za tym idzie, łatwy transport i praca. Model ten wykorzystuje zaawansowaną i sprawdzoną technologię Hawe z dwoma poziomymi wałkami rozrzucającymi i tarczami rozrzucającymi, a także podłogę zgarniającą z dwoma łańcuchami transportowymi (łącznie 4 łańcuchy o wymiarach 14 x 50 mm każdy). Zaprojektowano to tak, aby zagwarantować optymalne rozrzucanie wszystkich materiałów.

Rozrzutnik SP 14

Rozrzutnik obornika SP 14 to solidne i pojemne urządzenie, gotowe do pracy. Charakteryzuje się następującymi parametrami:

• Ładowność: 17 ton
• Konstrukcja: stal Domex S600 - wyjątkowa wytrzymałość
• Adapter: pionowy, dwubębnowy z kolcami
• Zasuwa: hydrauliczna
• Podłoga: łańcuchowa, elektrycznie sterowana prędkością
• Deflektory: ograniczające rozrzut
• Opony: Alliance 650/75 R32
• Układ hamulcowy: pneumatyczny
• Oświetlenie: LED
• Wyposażenie dodatkowe: wał WOM, MuckControl, zaczep Scharmüller 80, sito, zasuwa

Duża ładowność 17 t sprawdzi się w każdej gospodarce, a solidna stal Domex S600 zapewnia długowieczną i odporną konstrukcję. Nowoczesne rozwiązania, takie jak sterowanie elektryczne, deflektory czy oświetlenie LED, oraz komfort pracy dzięki hamulcom pneumatycznym i mocnym oponom Alliance, czynią go atrakcyjną propozycją. Przykładowo, rozrzutnik obornika EUROMILK BUFFALO o pojemności 36 ton to konstrukcja stworzona dla najbardziej wymagających zadań.

Rozrzutniki Niskopodłogowe

W ostatnich latach na znaczeniu zyskały rozrzutniki niskopodłogowe, których główną cechą jest skrzynia ładunkowa osadzona nisko między kołami jezdnymi. Dzięki temu do rozrzutnika można zamontować duże koła - o wiele wyższe niż w konwencjonalnych konstrukcjach z kołami pod skrzynią. Kolejnym plusem rozrzutników niskopodłogowych może być niska wysokość załadunku - choć nie dotyczy to większych modeli o pojemności powyżej 12 m³. Plusem rozrzutników niskopodłogowych, ze względu na wystarczające obciążenie dyszla zaczepowego, jest stabilność w transporcie i pracy na zboczach. Ich minusy to szerokie koła na zewnątrz, które zmniejszają szerokość skrzyni ładunkowej.

Wszechstronność Zastosowań Rozrzutnika Obornika

Choć podstawowym zastosowaniem rozrzutników obornika jest nawożenie pól, ich funkcjonalność jest szersza.

Zastosowania Rolnicze

• Rozprowadzanie obornika: Klasyczne i najważniejsze zastosowanie, zapewniające naturalne użyźnienie gleby.
• Roztrząsanie kompostu: Rozrzutniki mogą być z powodzeniem wykorzystywane do dystrybucji kompostu, co jest ekologicznym sposobem nawożenia.
• Rozrzucanie świeżej masy roślinnej: Pozwala na szybkie wprowadzenie zielonej masy do gleby, wzbogacając ją w materię organiczną.
• Rozrzucanie torfu: Stosowany w celu poprawy struktury gleby i zwiększenia jej zdolności do zatrzymywania wody.

Zastosowania Pozarolnicze

Niektóre modele rozrzutników obornika znajdują zastosowanie również poza tradycyjnym rolnictwem:

• Leśnictwo: Do nawożenia młodych drzewek czy rekultywacji terenów leśnych.
• Budownictwo: W nowoczesnych technologiach budowlanych, gdzie mogą być wykorzystywane do transportu i dystrybucji specyficznych materiałów.

Część rolników wykorzystuje również rozrzutniki jako zwykłe przyczepy, demontując adapter i montując w jego miejsce burtę, co zwiększa ich uniwersalność.

Rozrzutniki Obornika w Małych Gospodarstwach Rolnych

W małych gospodarstwach rolnych, gdzie powierzchnia użytków rolnych wynosi zazwyczaj od 1 do 5 ha, obornik odgrywa kluczową rolę jako naturalny nawóz. Pomimo ograniczonej skali działania, posiadanie rozrzutnika obornika może przynieść znaczące korzyści:

• Ekonomiczna wydajność: Początkowa inwestycja zwraca się w dłuższej perspektywie dzięki oszczędności na sile roboczej i skróceniu czasu nawożenia.
• Lepsze plony: Równomierne rozprowadzenie obornika zapewnia lepsze warunki dla wzrostu roślin, co przekłada się na wyższe dochody.
• Oszczędność czasu: Mechanizacja procesu nawożenia jest nieoceniona w gospodarstwach, gdzie brakuje rąk do pracy.
• Wsparcie dla zdrowia gleby: Regularne nawożenie poprawia strukturę i żyzność gleby.
• Innowacyjność: Posiadanie nowoczesnych narzędzi podnosi prestiż gospodarstwa i świadczy o otwarciu na nowe technologie.

Modele takie jak LEO firmy Roltrans są przykładem urządzeń zapewniających precyzyjne i jednorodne rozprowadzenie nawozu na szerokość skrzyni ładunkowej.

Koszty Utrzymania i Dostępność Części

Rozrzutniki obornika są z reguły maszynami mało awaryjnymi, co skutkuje niskimi kosztami ich utrzymania. Dodatkowym atutem jest łatwa dostępność części zamiennych. Wiele sklepów rolniczych, w tym internetowych, oferuje szeroki asortyment części do rozrzutników, co pozwala na samodzielne i szybkie przeprowadzenie ewentualnych napraw. Wybór odpowiedniego modelu rozrzutnika powinien być dopasowany do mocy i możliwości posiadanego ciągnika oraz wielkości gospodarstwa.

Na co Zwrócić Uwagę Kupując Używany Rozrzutnik?

Sprawdzenie używanego rozrzutnika przy zakupie zaczyna się od układu przeniesienia napędu: jak wygląda wał przegubowo-teleskopowy? Zazwyczaj są one stosunkowo długie i wyposażone w przegub szerokokątny. Ponieważ rozrzutniki są sprzężone na zaczep dolny ciągnika, dolne ramiona TUZ, jeśli nie są podniesione, mogą doprowadzić do wygięcia wału. Łatwo to spostrzec po wgniecionej osłonie z tworzywa. Warto włączyć WOM, uruchamiając rozrzutnik z pełną prędkością roboczą i sprawdzić jego działanie.

tags: #rozrzutnik #lancuchy #ravanson