Rozrzutniki obornika: przegląd, porady i opinie użytkowników

Obornik, kompost lub wapno to nawozy, które wymagają odpowiedniego sprzętu do aplikacji - najlepiej o dużej pojemności. W dobie rosnących cen nawozów mineralnych coraz więcej gospodarstw decyduje się na wykorzystanie dostępnego na miejscu obornika jako pełnowartościowego nawozu organicznego. Rozrzutniki obornika pozostają podstawowym narzędziem do nawożenia naturalnego - proste w obsłudze, uniwersalne i stosunkowo tanie w utrzymaniu. Na rynku znajdziemy dziś bogatą ofertę rozrzutników - od lekkich modeli jednoosiowych po duże, dwuosiowe konstrukcje z zaawansowaną elektroniką.

Rodzaje rozrzutników obornika i ich charakterystyka

Rozrzutniki niskopodłogowe

W ostatnich latach na znaczeniu zyskały rozrzutniki niskopodłogowe. Ich główną cechą jest skrzynia ładunkowa osadzona nisko między kołami jezdnymi. Dzięki temu do rozrzutnika można zamontować duże koła - o wiele wyższe niż w konwencjonalnych konstrukcjach z kołami pod skrzynią. Kolejnym plusem rozrzutników niskopodłogowych może być niska wysokość załadunku - choć nie dotyczy to większych modeli o pojemności powyżej 12 m³. Plusem rozrzutników niskopodłogowych ze względu na wystarczające obciążenie dyszla zaczepowego jest stabilność w transporcie i pracy na zboczach. Minusem jest fakt, że szerokie koła na zewnątrz zmniejszają szerokość skrzyni ładunkowej.

Wybór i zakup rozrzutnika - na co zwrócić uwagę?

Analiza potrzeb gospodarstwa

Wybierając rozrzutnik obornika, warto dobrze przeanalizować realne potrzeby gospodarstwa. Dla rolników, którzy pracują na areale do 50 ha i stosują obornik sezonowo, lepszym rozwiązaniem będzie maszyna o ładowności 4-8 ton, jednoosiowa, z prostym adapterem i hydraulicznym posuwem. Na rynku nie brakuje modeli dostosowanych do każdego profilu użytkownika, od kompaktowych Cynkometów, przez średnie konstrukcje Unii i Metaltechu, po większe maszyny Pronar i Joskin.

Kupno używanego rozrzutnika

Sprawdzenie używanego rozrzutnika przy zakupie zaczyna się od układu przeniesienia napędu. Ważne jest, jak wygląda wał przegubowo-teleskopowy. Zazwyczaj są one stosunkowo długie i wyposażone w przegub szerokokątny. Ponieważ rozrzutniki są sprzężone na zaczep dolny ciągnika, dolne ramiona TUZ, jeśli nie są podniesione, mogą doprowadzić do wygięcia wału. Łatwo to spostrzec po wgniecionej osłonie z tworzywa. Warto włączyć WOM, uruchamiając rozrzutnik z pełną prędkością roboczą i sprawdzić jego działanie.

Przegląd popularnych marek i modeli rozrzutników

Rozrzutniki Pronar

Firma Pronar od lat rozwija segment rozrzutników obornika, wprowadzając kolejne generacje maszyn o zróżnicowanej ładowności i konstrukcji.

• Model N161: Mimo swojej niewielkiej masy, posiada solidną ramę oraz stosunkowo nisko zawieszoną skrzynię, co ułatwia załadunek.
• Model N162/2: Typowy „średniak” w ofercie producenta - kompaktowy jak na maszynę z adapterem pionowym, ale jednocześnie oferujący bardzo dobrą pojemność skrzyni i wysoką wydajność rozrzutu. Pionowe wirniki o dużej średnicy pozwalają na precyzyjne i równomierne rozrzucenie materiału nawet przy wyższej wilgotności nawozu.

Rozrzutniki Unia (seria Tytan)

Polska marka Unia od wielu lat rozwija linię rozrzutników obornika pod nazwą Tytan, która obejmuje maszyny jedno- i dwuosiowe, w różnych konfiguracjach adapterów. Seria Tytan TD Premium to rozbudowane konstrukcje, oferujące dobrą jakość wykonania, solidne parametry użytkowe oraz dostępność szerokiego osprzętu opcjonalnego.

• Unia Tytan 13: Znajomy użytkownika, który rocznie wywozi ponad sto rozrzutników, nie zgłaszał większych awarii. Wytarły się jedynie prowadzenia od tylnej burty i guma pod zaczepem była do wymiany. Maszyna współpracuje z ciągnikiem 115 km, a większy 160 km „nawet go nie czuje”.

Rozrzutniki Joskin

Rozrzutniki Joskin kojarzone są głównie z dużymi maszynami o przeznaczeniu usługowym, jednak w ofercie producenta znajdziemy również modele stworzone z myślą o mniejszych gospodarstwach.

• Kompaktowe modele: Charakteryzują się kompaktowymi rozmiarami i obniżonym środkiem ciężkości, dzięki czemu doskonale nadają się do pracy w gospodarstwach z ciasną zabudową oraz na terenach pagórkowatych.
• Model 5011: Maszyna dla gospodarstw średnich, które oczekują nieco większej pojemności i bardziej efektywnego rozrzutu przy dłuższych przejazdach. Adapter V z pionowymi walcami umożliwia pracę z szeroką gamą nawozów - od świeżego obornika, przez kompost, po odpady organiczne.

Rozrzutniki Metal-Fach

Białostocki Metal-Fach oferuje jedną z bardziej zróżnicowanych gam rozrzutników obornika na polskim rynku. Znajdziemy w niej zarówno lekkie konstrukcje jednoosiowe, jak i solidne maszyny tandemowe, dostępne z różnymi adapterami.

• N267 Hornet: Wytrzymała konstrukcja o podwyższonej sztywności, przystosowana do długotrwałej eksploatacji w trudnych warunkach. Zastosowanie pionowego adaptera pozwala na precyzyjny rozrzut nawet przy większej wilgotności nawozu. Producent przewidział również opcje doposażenia.
• Falcon: Zapewnia wysoki komfort pracy i dobre parametry robocze. Kompaktowa konstrukcja pozwala na manewrowanie w wąskich przejazdach, a zastosowany adapter dobrze radzi sobie z różnymi rodzajami nawozu organicznego.

Rozrzutniki Metaltech

Marka Metaltech znana jest z maszyn o nieskomplikowanej, ale bardzo solidnej budowie.

• Tango 8 Ocynk: Maszyna stworzona z myślą o wytrzymałości i niskich kosztach eksploatacji. Grube blachy oraz rama ze skrzynią zabezpieczona ocynkiem (jako pierwszy rozrzutnik w historii Metaltech) sprawiają, że model ten dobrze znosi intensywną eksploatację, również w warunkach zimowych.

Rozrzutniki Cynkomet

Firma Cynkomet oferuje rozrzutniki przeznaczone głównie dla gospodarstw małych i średnich, ceniących prostą, trwałą konstrukcję oraz łatwość obsługi. Wyróżnikiem maszyn tej marki jest stalowa konstrukcja zabezpieczona cynkowaniem ogniowym, a także szeroka gama dostępnych adapterów. To maszyna dla rolników oczekujących większej pojemności i komfortu jazdy przy zachowaniu kompaktowych wymiarów.

Inne marki i modele

• Fortschritt (Forsza): Użytkownicy chwalą jego niezawodność, zwłaszcza modele po remoncie (np. T0-88). Warto inwestować w taki model, jeśli ma się duże pola, ponieważ pozwala to na mniejszą liczbę przejazdów i oszczędność paliwa.
• P.P.H.U. A-LIMA-BIS: Polski producent ze Środy Wielkopolskiej, oferujący rozrzutniki obornika, ścielarki, wozy paszowe i przyczepy skorupowe. Użytkownicy cenią ich produkty za bezproblemowe działanie, dobrą cenę i wysoką jakość części zamiennych.
• Brochard: Rozrzutnik polecany przez niektórych użytkowników, jednak należy liczyć się z wysoką ceną (np. 340 tys. zł).

Praktyczne porady i opinie użytkowników

• Duża pojemność a małe gospodarstwo: "Jeśli na cały rok masz tylko 120t obornika, to nie opłaca się kupować fortschritta, lepiej jakiś 6-8t z pionowym adapterem."
• Wynajem vs. zakup: "Rozsądniej wynająć. Wynajmując, nie dopada cię korozja, konserwacje."
• Rozrzutniki jednoosiowe a nacisk na zaczep: "Według mnie przy jednej osi jest za duży nacisk na zaczep i łatwiej się zapada w podmokłym terenie."
• Wybór do ciągnika 90 KM: "Do ciągnika 90 koni to polecam ci starą polską szóstkę na tandemie - jeśli znajdziesz w oryginale."
• Korzyści z dużego rozrzutnika: "Jeśli masz odpowiednio duże pola, to pewnie, że się opłaca, bo bez sensu by było wracać np. z połową rozrzutnika. No i drugi aspekt to oszczędność paliw, bo wykonasz mniejszą liczbę przejazdów."

tags: #rozrzutnik #obornika #niedzica #instrukcja