Rozrzutniki obornika pozostają podstawowym narzędziem do nawożenia naturalnego - są proste w obsłudze, uniwersalne i stosunkowo tanie w utrzymaniu. W dobie rosnących cen nawozów mineralnych, coraz więcej gospodarstw decyduje się na wykorzystanie dostępnego na miejscu obornika jako pełnowartościowego nawozu organicznego. Na rynku znajdziemy dziś bogatą ofertę rozrzutników - od lekkich modeli jednoosiowych po duże, dwuosiowe konstrukcje z zaawansowaną elektroniką. Wśród polskich producentów, marka UNIA wyróżnia się swoją ofertą, w tym popularnymi seriami takimi jak Tytan Premium.
UNIA Group - Polska Tradycja i Jakość
UNIA Group to polska firma z tradycją. Swoje produkty wytwarzają w czterech fabrykach, które do niedawna działały jako osobne jednostki, a które połączone w jedną markę pod nazwą UNIA Group, na stałe wpisały się rynek jako dobre jakościowo i niedrogie maszyny. Polska marka Unia od wielu lat rozwija linię rozrzutników obornika pod nazwą Tytan, która obejmuje maszyny jedno- i dwuosiowe, w różnych konfiguracjach adapterów.
Seria UNIA TYTAN PREMIUM
Seria rozrzutników TYTAN PREMIUM łączy w sobie zalety zawieszenia tandem oraz adapteru dwuwalcowego, który zapewnia płynny przepływ masy oraz równomierny rozsiew nawozu na znacznej szerokości. Każdy polski rolnik zna serię Tytan Premium. Seria Tytan TD Premium to rozbudowane konstrukcje, oferujące dobrą jakość wykonania, solidne parametry użytkowe oraz dostępność szerokiego osprzętu opcjonalnego.
Charakterystyka Adaptera i Zastosowanie
Charakterystyczny szeroki adapter pionowy z talerzami wspawanymi w walce na dole, idealnie nadaje się do wielu zastosowań. Można nim rozrzucać materiały sypkie takie jak: wapno, torf, kurzak, jak i materiały ciężkie, np. obornik z długą słomą. Rozrzutniki wyposażone w pochylony do przodu czterowalcowy adapter pionowy gwarantują równomierny rozrzut obornika na szerokość od 6 do 8 m. Dwa walce oraz zamocowane duże talerze z czterema łopatkami pozwalają osiągnąć kilkunastometrową szerokość rozrzutu przy zachowaniu bardzo dobrej równomierności.
Napęd i Wyposażenie
W rozrzutnikach TYTAN hydrauliczny napęd przenośnika podłogowego przekazuje przekładnia zaprojektowana dla przenoszenia dużych obciążeń. Zastosowanie hydraulicznego napędu przenośnika podłogowego zapewnia równomierne podawanie materiału. Rozrzutniki TYTAN wyposażone są w przenośnik składający się z czterech łańcuchów. Rozrzutniki TYTAN mogą zostać wyposażone, w zależności od wymagań klienta, w górny lub dolny zaczep.
Ważne parametry dotyczące wału przekaźnika mocy:
- wał przekaźnika mocy - 540Nm L. nom.
- wał przekaźnika mocy szerokokątny - 830Nm L. nom.
- wał przekaźnika mocy szerokokątny - 540Nm L. nom.
Ważne Aspekty Przy Wyborze Rozrzutnika Obornika
Solidny rozrzutnik, mimo pracy w niesprzyjającym środowisku, może posłużyć długie lata. Jedną z kluczowych kwestii branych pod uwagę przy wyborze rozrzutnika do obornika jest jego trwałość. Wpływ na nią mają głównie podstawowe elementy takie, jak: rama, skrzynia ładunkowa i układ jezdny.
Trwałość i Konstrukcja
Elementem scalającym rozrzutnik, tak jak większość maszyn, jest rama. Przymocowane do niej są elementy układu jezdnego i skrzynia ładunkowa, dlatego jej trwałość pozwala na ewentualny remont rozrzutnika i wymianę różnych części do niej przymocowanych. Rama zwykle jest wykonana ze stalowych profili prostokątnych. Jednak nie wszystkie rozrzutniki posiadają ramę. W takim przypadku jej rolę przejmuje skrzynia ładunkowa, która pełni także funkcję nośną. Dlatego musi być ona wykonana solidniej niż w przypadku, gdy jest mocowana na ramie. Brak ramy może skutkować również innymi konsekwencjami. Po pierwsze, taka konstrukcja upraszcza budowę maszyny, co teoretycznie powinno wpłynąć na jej niższą masę i cenę. Po drugie, skrzynia ładunkowa znajduje się niżej, co poprawia stabilność i obniża krawędź załadunku. To ostatnie ma znaczenie szczególnie przy użyciu do napełniania rozrzutnika miniładowarki albo małego ciągnika z ładowaczem czołowym.
Regulacja dawki nawożenia - Rozrzutnik obornika N267 Hornet Metal-Fach
Rodzaje Skrzyń Ładunkowych
Dostępne są dwa główne rodzaje skrzyń ładunkowych. Pierwsza to tradycyjne, szerokie skrzynie, których zaletą jest przede wszystkim uniwersalność - pozwalają na łatwiejsze zamienienie rozrzutnika w przyczepę objętościową, a w przypadku niektórych mniejszych modeli także na otwieranie burt. W przypadku drugiego rodzaju skrzyń, czyli wersji wąskich, mniejszą szerokość muszą kompensować pozostałe wymiary. W związku z tym, mimo niżej umieszczonej podłogi, krawędź załadunku znajduje się zazwyczaj wyżej niż w maszynach wyposażonych w szeroką skrzynię. Przykładowo: w modelu Apollo 13 Premium z Unii wysokość załadunku wynosi 2,96 m, natomiast w Tytanie 13 TD Premium z Unii, mającym szeroką skrzynię, jest to 2,65 m.
Skrzynie można też podzielić ze względu na typ budowy. Najbardziej zyskująca popularność budowa skorupowa zapewnia większą wytrzymałość i szczelność od pozostałych wersji. Zmniejsza również liczbę trudnych do wyczyszczenia miejsc, które są jednocześnie podatne na powstawanie korozji. Budowa skorupowa jest najczęściej związana z wąskimi skrzyniami. Skrzynia burtowa pozwala na bardziej różnorodne wykorzystanie rozrzutnika. Na uniwersalność rozrzutnika wpływają także możliwość zastosowania nadstawek i demontaż adaptera. Fabrycznymi nadstawkami może pochwalić się również UNIA Group, która proponuje nadstawkę objętościową.
Materiały i Zabezpieczenie Antykorozyjne
Na trwałość rozrzutnika bardzo duży wpływ mają użyte materiały. Do danych, które producenci udostępniają, należy grubość użytej blachy do budowy skrzyni ładunkowej. Najczęściej ma ona 3 mm w przypadku ścian i 4 mm dla podłogi. Solidne zabezpieczenie antykorozyjne ma duży wpływ na możliwość długiej eksploatacji maszyny. Bez wątpienia takim jest ocynk.
Opcjonalne Wyposażenie
Jednym z elementów, za które również zwykle trzeba dopłacić, jest zasuwa oddzielająca wnętrze skrzyni ładunkowej od adaptera. Zapobiega ona gubieniu przewożonego materiału oraz przeciążeniom układu napędowego adaptera podczas jego uruchamiania, co przyczynia się do dłuższego okresu bezawaryjnej eksploatacji maszyny. Niektórzy producenci, za dopłatą wyposażają swoje rozrzutniki w wagę i sterowanie elektroniczne, co pozwala na precyzyjne dozowanie.
Układ Jezdny
Większość producentów oferuje rozrzutniki zarówno z tradycyjnym podwoziem typu tandem, jak i wersje jednoosiowe z dużymi kołami. Zaletą konstrukcji typu tandem jest niewielka średnica kół, które mogą zmieścić się pod skrzynią, nie ograniczając jej szerokości. Modele te standardowo mają amortyzację osi, co zapewnia większą stabilność jazdy podczas przejazdów transportowych. W maszynach jednoosiowych producenci oferują zamiast tego amortyzowany dyszel. W rozrzutnikach Unii do zmniejszania przeciążeń wykorzystano resor piórowy, ustawiony wzdłużnie i pozbawiony typowego, łukowatego wygięcia, co pozwala wyginać się mu zarówno w górę, jak i w dół.
W przypadku rozrzutników z układem jezdnym typu tandem występuje problem ze spychaniem ziemi podczas ostrych manewrów. Zaradzić można temu, wybierając z listy wyposażenia dodatkowego skrętne osie, które oferuje m.in. Unia Group. Powyższego problemu nie mają rozrzutniki z pojedynczą osią, co pozytywnie wpływa także na ich trwałość ze względu na brak naprężeń z tym związanych. Dodatkowo, dzięki dużym kołom, które mają mniejsze opory toczenia, maszyny takie potrzebują o 10-15 proc. mniej mocy niezbędnej do uciągu. Producenci udostępniają różne wersje ogumienia. Szerokie ogumienie, mimo że bardzo pożądane na polu, w czasie przejazdów po drogach publicznych może być problemem ze względu na zwiększanie przez nie szerokości maszyny.
System Opróżniania i Adaptory Rozrzutu
Skrzynie rozrzutników są opróżniane za pomocą przenośników łańcuchowo-listwowych. Dzięki standardowo stosowanemu przez producentów napędowi hydraulicznemu posiadają one bezstopniową regulację prędkości posuwu, a tym samym bezstopniową regulację dawki nawożenia.
Jakość pracy rozrzutnika zależy głównie od adaptera rozrzutu. Obecnie najpopularniejsze są adaptery dwuwalcowe pionowe, które idealnie współpracują z wąskimi skrzyniami, chociaż czasami są montowane także na końcu szerokich skrzyń. Ich zaletą jest przede wszystkim uniwersalność, dzięki której można je wykorzystywać przy nawożeniu zarówno obornikiem, jak i kompostem, torfem czy wapnem. Mają one dużą średnicę walców, co przyczynia się do uzyskania znaczącej szerokości roboczej - zwykle jest to ok. 10 m. Jeszcze większą szerokość rozrzutu - zwykle do ok. 24 m - mają adaptery hybrydowe, składające się z dwóch poziomych walców obudowanych osłoną, których rolą jest rozluźnianie materiału, oraz z dwóch tarcz rozrzucających. Konstrukcja ta ma dość uniwersalne zastosowanie, nie nadaje się jedynie do rozprowadzania materiałów włóknistych. Szerokoskrzyniowe rozrzutniki występują też z adapterami pionowymi zbudowanymi z czterech walców. Adaptery czterowalcowe polecane są do rozrzucania obornika, zwłaszcza z dużym udziałem słomy. Ich wadą jest gorsza praca z drobnym materiałem.
Porady dla Rolników
Rodzimi producenci, tacy jak UNIA, nie ustępują w zakresie rozwiązań czołowym światowym markom, na równi z nimi walcząc o miejsce w gospodarstwie polskiego rolnika. Wybór konkretnego modelu zależy przede wszystkim od sposobu wykorzystania go. Jeśli chcemy kupić uniwersalną maszynę, lepiej zdecydować się na model szerokoskrzyniowy z dwuwalcowym adapterem. Dla rolników, którzy pracują na areale do 50 ha i stosują obornik sezonowo, lepszym rozwiązaniem będzie maszyna o ładowności 4-8 ton, jednoosiowa, z prostym adapterem i hydraulicznym posuwem. Na rynku nie brakuje modeli dostosowanych do każdego profilu użytkownika.
tags: #rozrzutnik #obornika #unia #12t