Rozrzutniki obornika są kluczowymi maszynami w nowoczesnym rolnictwie, umożliwiającymi efektywne i precyzyjne rozprowadzanie nawozów naturalnych. Na rynku dostępnych jest wiele modeli, a jednym z godnych uwagi jest seria Pronar Heros. Ta gama maszyn jest projektowana z myślą o różnorodnych potrzebach gospodarstw, od małych po wielkoobszarowe, oferując zaawansowane rozwiązania technologiczne, w tym integrację z systemem Isobus.

Zastosowanie i funkcjonalność rozrzutników Pronar Heros
Rozrzutniki obornika Pronar, w tym modele z serii Heros, to solidne i wytrzymałe urządzenia, przeznaczone do precyzyjnego i równomiernego rozrzucania różnego rodzaju materiałów. Są one idealne do aplikacji:
- obornika,
- torfu,
- kompostu,
- wapna,
- osadów ściekowych,
- oraz materiałów półpłynnych.
Wpływa to na tworzenie się próchnicy w glebie, a także dostarcza jej niezbędnych składników odżywczych. Korzystnie jest, aby obornik jak najszybciej został przykryty warstwą ziemi.
Modele i ich specyfikacja
Pronar oferuje kilka modeli w serii Heros, różniących się ładownością i przeznaczeniem:
- Heros N162/1 - ładowność 8,4 tony.
- Heros N162/2 - rozrzutnik na zawieszeniu tandem o ładowności 10 ton, doskonale nadaje się dla średnich i dużych gospodarstw. Na rozrzutnik Pronar N162/2 możemy załadować od 9,5 do ponad 10 ton surowca, w zależności od opcji wyposażenia.
- Heros N262 - o ładowności 12 ton, precyzyjnie rozrzuca obornik, torf, kompost, wapno i osady ściekowe, z wydajnością do 4m³/min.
- Heros N262/1 - największy rozrzutnik w ofercie, o ładowności 14 ton (maksymalna wysokość ścian), idealny dla największych gospodarstw.
- Heros N262/2 - ładowność 18 ton (maksymalna wysokość ścian).
Skrzynia ładunkowa modelu N162/2 ma budowę skorupową. Zawieszenie maszyny jest oparte na tandemie i składa się z resorów parabolicznych. Jako że występują dwie osie, ogumienie ma parametry: 500/50-17. N162/2 do ciągnika można „podłączyć” za pomocą sztywnego, uniwersalnego dyszla, który można założyć zarówno na zaczep górny, jak i dolny. Opcjonalnie Pronar swoje maszyny, na życzenie klienta, wyposażyć może w dyszel sztywny z „okiem” 40 mm, a także w dyszel kulowy K80 m.
Adaptery rozrzucające
Sercem rozrzutników Pronar Heros jest adapter rozrzucający. Standardowo modele są wyposażone w:
- Czterowalcowy pionowy adapter - pozwala na roztrząsanie wszystkich rodzajów obornika, wapna, torfu, kompostu, osadów ściekowych oraz materiałów półpłynnych. Maksymalna szerokość rozrzutu dla czterowalcowego adaptera (AV40) wynosi 6 metrów. Dla AV40 zapotrzebowanie na moc to minimum 105 KM.
- Opcjonalnie można założyć adapter z dwoma pionowymi bębnami (AV20). Maksymalna szerokość rozrzutu dla AV20 to nawet 12 metrów, a zapotrzebowanie na moc wynosi 115 KM.
Elementy ruchome są zakryte odchylaną osłoną. Prędkość, z jaką można poruszać się maszyną Pronar, nie powinna przekraczać 25 km/h. Po dokupieniu elementów z wyposażenia opcjonalnego, prędkość rozrzutnika może wynosić nawet 40 km/h.

System sterowania Isobus
Wyposażenie rozrzutników może zostać uzupełnione o system sterowania Isobus, zwiększający jego funkcjonalność i gwarantujący optymalizację w pracy. Wynika to z poszczególnych funkcji systemu (TC-GEO, TC-BAS, TC-SC), które umożliwiają nowoczesny sposób prowadzenia gospodarstwa:
- TC-GEO - pozwala na wykonywanie czynności powiązanych z lokalizacją maszyny na polu ustaloną za pomocą sygnału GPS.
- TC-BAS - odpowiada za zbieranie danych dotyczących pracy rozrzutnika, np. ilości zużytych nawozów, wielkości obrobionych powierzchni czy czasu pracy. Umożliwia również przesyłanie danych dotyczących wykonanych zadań z ciągnika lub terminala do komputera znajdującego się w gospodarstwie lub wysłanie do terminala danych dotyczących zaplanowanego zadania.
Rozrzutnik z systemem sterowania Isobus można zamówić w dwóch konfiguracjach:
- Dla ciągników wyposażonych w Isobus - wystarczy podłączyć wtyczkę Isobus rozrzutnika, aby sterować nim za pomocą panelu w ciągniku.
- Dla nabywców nieposiadających ciągnika z systemem Isobus.
ISOBUS Solutions
Praktyczne aspekty użytkowania
Maszyna jest zaopatrzona w instalację hamulcową, która jest pneumatyczna i może być jedno- lub dwuprzewodowa. Standardowo rozrzutniki Heros posiadały także korbowy hamulec ręczny, który w niektórych przypadkach okazuje się bardzo przydatny i praktyczny. Firma zadbała także o bezpieczeństwo pracy po zmroku, wyposażając rozrzutniki w 12V instalację oświetlenia. Cechą wyróżniającą maszyny Pronar na tle konkurencji jest fakt, że ich rozrzutniki w standardzie posiadają błotniki przy kołach. Aby zapobiec nieoczekiwanemu poruszeniu się rozrzutnika po odłączeniu od ciągnika, firma Pronar w standardzie daje użytkownikowi 2 kliny do kół, umieszczone w ocynkowanych kieszeniach.
Doświadczenia użytkownika
Jeden z użytkowników modelu Heros N162/1, agregowanego z ciągnikiem JD 6430 Premium, ocenia rozrzutnik jako „super”. Adapter, prawdopodobnie tej samej firmy co w większości polskich rozrzutników (dwa pionowe wałki), rozściela obornik „jak dywan” na szerokość do 12 metrów, zależnie od rodzaju materiału. Zauważono jednak duży nacisk na zaczep ciągnika, co przy pełnym rozrzutniku i obciążniku 900 kg na ostrych zakrętach może powodować wynoszenie ciągnika. Światła są słabo osłonięte, umieszczone na dolnej belce, przez co łatwo się brudzą. Użytkownik rozrzucił około 100 rozrzutników, co odpowiada około 60 hektarom z dawką około 20 ton. Jedyna awaria od momentu wyjazdu z fabryki to źle pospawany łańcuch, który krzywo szedł, ale problem został szybko zauważony i naprawiony.
Porównanie z innymi polskimi producentami
Na polskim rynku rozrzutników obornika dominują krajowe firmy, oferujące szeroki wybór maszyn. Oto kilka przykładów:
Ursus N-265/A
Firma Ursus, z ponad 120-letnim doświadczeniem, oferuje model N-265/A, łąkową odmianę N-265 na pojedynczej osi. Jest to maszyna przystosowana do roztrząsania obornika, torfu, kompostu i innych nawozów naturalnych. Bez trudu można załadować do niej 10 ton surowca. Wymaga ciągnika o mocy przynajmniej 110 KM. Podłączenie odbywa się tylko na zaczep dolny. Sercem maszyny jest pionowy, dwubębnowy adapter, który może rozrzucić obornik na szerokość 8-9 metrów. Za dostarczenie surowca do adaptera odpowiada czterołańcuchowy, listwowy przenośnik podłogowy, napędzany hydraulicznie. Maszyny Ursus są w pełni przystosowane do transportu po drogach publicznych, posiadają pneumatyczną instalację hamulcową i elektryczną. Wyposażone są w koła o wymiarze 23,1-26 12PR i rozstaw kół na poziomie 2250 mm, co gwarantuje łatwe poruszanie się nawet w bardzo podmokłym terenie. Opcjonalnie N-265/A można wyposażyć w adapter tarczowy, umożliwiający rozrzut bardziej sypkich materiałów, a także w tarczowe hamulce hydrauliczne.
Metal-Fach N274
Metal-Fach oferuje model N274, wyposażony w pojedynczą oś i ogumienie o dużym rozmiarze: 650/65 R30,5. Koła o średnicy 165 cm pozwalają na pracę na grząskim i podmokłym terenie, z prędkością nawet 30 km/h, minimalizując ugniatanie gleby. Za wypychanie materiału odpowiada przenośnik łańcuchowo-listwowy, umieszczony w podłodze skrzyni ładunkowej. Metal-Fach, podobnie jak inne firmy, umożliwia wypięcie adaptera, przekształcając maszynę w przyczepę. Cały zestaw jest niski, co umożliwia wyładunek płodów rolnych w budynkach o wysokości 3,8 metra. Adapter w N274 składa się z dwóch pionowych bębnów o zmniejszonej średnicy (skrzynia ładunkowa ma 1,5 metra szerokości), co zmniejsza siłę potrzebną do wyrzucenia obornika. Adapter jest pochylony do przodu o 15 stopni, a każdy bęben jest wyważony w celu zminimalizowania drgań. Wirnik wyposażony jest w wymienne zęby z wysokogatunkowej stali. Szerokość robocza mieści się w przedziale od 10 do 16 metrów. Rozrzutnik jest wyposażony w osłony adaptera, które zawężają szerokość rozrzutu przy granicach pola. Posiada tylną, unoszoną hydraulicznie zasuwę, która nawet podczas pełnego otwarcia nie zwiększa zbytnio całkowitej wysokości maszyny. Praktycznym elementem jest składana drabinka, ułatwiająca kontrolę załadunku i smarowanie. Opcjonalnie maszyny Metal-Fach mogą być wyposażone w centralny układ smarowania. Rozrzutnik firmy z Sokółki nie ma wygórowanych „wymagań” jeśli chodzi o moc.
Unia Group Apollo 13 Premium
Unia Group oferuje rozrzutniki pod marką Tytan (ładowność od 8 do ponad 22 ton) oraz Apollo (od 5 do 18 ton). Model Apollo 13 Premium, z możliwością załadunku 10 ton surowca, posiada bogate wyposażenie standardowe i wiele opcji dodatkowych. Osadzony jest na kołach o wymiarze 580/70 R38, co zapewnia bardzo dobrą nośność, sterowalność i zmniejsza zużycie paliwa. Podłączenie do ciągnika odbywa się za pomocą dyszla dolnego, zawieszonego na regulowanym, wzdłużnym resorze piórowym, co skutecznie tłumi nierówności. Apollo 13 wyposażony jest w dwuwalcowy adapter. Obornik do adaptera doprowadza przenośnik składający się z dwóch łańcuchów wykonanych z wysokogatunkowej stali z oczkami o średnicy 14 mm. Duża średnica kół gniazdowych zmniejsza zużycie łańcucha. Przenośnik jest sterowany hydraulicznie i bezstopniowo. Opcjonalne wyposażenie, za które trzeba dopłacić, obejmuje błotniki (wcześniej w standardzie, ale często demontowane przez użytkowników), zasuwę skrzyni ładunkowej, osłonę adaptera czy przesuwną ściankę. Apollo 13 Premium do właściwej pracy potrzebuje ciągnika o mocy około 100-115 KM.
Rozwiązania Joskin Ferti-Cap
Przedsiębiorstwo Joskin specjalizuje się w produkcji maszyn rolniczych do przewozu i rozprowadzania nawozów naturalnych, oferując szeroki wybór rozrzutników różniących się pojemnością i liczbą osi. Model Ferti-Cap FC5008/10U, dostępny w wersji jednoosiowej, idealnie wpisuje się w kryteria dla 10 ton ładowności. Skrzynia załadunkowa ma budowę skorupową, a jej konstrukcja pozwala na załadunek materiału o dużej objętości. Posiada demontowany adapter, po zdjęciu którego maszyna staje się praktyczną przyczepą. Doczepiana jest do ciągnika za pomocą poprzecznie zawieszonego dyszla z resorami parabolicznymi. Wałki adaptera są szerokie i umieszczone pionowo, zapewniając równomierne rozrzucanie na dużej szerokości (8-12 metrów, w zależności od materiału). Zęby wałków wykonane są ze stali Hardox i można je zdemontować w razie potrzeby. Na dole adapterów znajdują się talerze z trzema łopatkami. Klient ma do wyboru szeroką gamę wyposażenia dodatkowego, w tym szczelną zasuwę tylną z regulacją wysokości, niezależną centralę hydrauliczną do napędu przenośnika lub wszystkich elementów hydraulicznych. Joskin w standardzie wyposaża swoje maszyny w mechaniczny napinacz taśmy przenośnika, a opcjonalnie dostępny jest napinacz hydrauliczny z pompą ręczną. Dostępne są różne osłony adaptera: z szybkim odczepianiem, boczne drzwi, drzwi dwuskrzydłowe czy tylna krata zabezpieczająca. Rozrzutniki Joskin współpracują z systemem ISOBUS, umożliwiając aktualizację oprogramowania i wyświetlanie funkcji sterowania na terminalu ciągnika. Terminal jest połączony z systemem GPS, co umożliwia dokładne prowadzenie maszyny. Oferowana jest elektroniczna regulacja rozrzucania DPA ISOBUS, połączona z wbudowaną funkcją ważenia ładunku. Użytkownik zatwierdza objętość ładunku, pożądany rozrzut na hektar, pozycję klapy i wymaganą szerokość roboczą, co gwarantuje precyzyjne nawożenie. Rozrzutniki Joskin są w całości ocynkowane, co gwarantuje ich dużą trwałość.
tags: #rozrzutnik #pronar #heros