Rozdrabniacze i rozrzutniki słomy w nowoczesnym rolnictwie

Słoma, która pozostaje na polu po zbiorach, stanowi niezwykle cenne źródło zarówno składników pokarmowych, jak i materii organicznej dla gleby, będąc jednocześnie doskonałym pokarmem dla dżdżownic. W każdym gospodarstwie rolnym efektywne zarządzanie dostępnymi zasobami jest kluczem do sukcesu. Słoma, choć wydaje się prostym materiałem, odgrywa fundamentalną rolę - zarówno jako podstawa komfortowej i higienicznej ściółki, jak i istotny komponent paszy TMR. Jednak optymalne wykorzystanie słomy wymaga jej odpowiedniego przygotowania. W tym kontekście, rozdrabniacze słomy stały się niezastąpionym narzędziem, rewolucjonizującym procesy w gospodarstwie.

Znaczenie prawidłowego rozdrobnienia i rozrzutu słomy

Prawidłowo rozdrobniona słoma jest kluczowa dla efektywnego zarządzania resztkami pożniwnymi. Możemy powiedzieć, że kombajn spisał się na medal, kiedy około 70 procent słomy leżącej za nim ma długość od 1 do 4 cm. W takim przypadku bez większych problemów wmieszamy ją w glebę broną talerzową lub kultywatorem. Warto pamiętać, że gdy rozdrabniacz źle tnie, będzie bardzo duży problem z jej równomiernym rozłożeniem na całą szerokość przyrządu żniwnego. A to kolejny warunek dobrego przygotowania pola do dalszych zabiegów podczas zbiorów. Złe rozłożenie przez kombajn resztek jest nie do naprawienia w kolejnych zabiegach uprawowych. Gdy resztki są zbyt długie, problemem stają się kolejne zabiegi uprawowe. Dodatkowo, jeśli rolnik nie zakupił kombajnu z rozrzutnikiem plew, to zwykle lądują one grubą warstwą w wąskim pasie za wytrząsaczami.

Dlaczego warto rozdrabniać słomę wcześniej? Strategiczne korzyści

Powszechnym błędem jest niedocenianie znaczenia wstępnego rozdrabniania słomy. Tymczasem, odpowiednio przygotowany materiał przynosi szereg strategicznych korzyści, które przekładają się na dobrostan zwierząt, oszczędności i ogólną efektywność pracy:

• Lepsza absorpcja i higiena ściółki: Rozdrobniona słoma charakteryzuje się większą powierzchnią chłonną, co sprawia, że lepiej wchłania wilgoć, utrzymując legowiska dłużej suche i czyste. To redukuje rozwój bakterii i grzybów, zmniejszając ryzyko chorób racic i wymion.
• Optymalny skład paszy TMR: W paszy TMR (Total Mixed Ration) słoma pełni funkcję strukturalną i jest źródłem włókna. Rozdrobniona słoma, równomiernie wymieszana z innymi składnikami, zapobiega sortowaniu paszy, zapewniając, że każde zwierzę otrzymuje zbilansowaną dawkę, co przekłada się na lepsze wykorzystanie paszy i wyższą produkcję.
• Minimalizacja pylenia: Kontrolowany proces rozdrabniania w nowoczesnych maszynach pozwala na uzyskanie optymalnej frakcji słomy przy minimalnej ilości pyłu, co poprawia jakość powietrza w oborze, ważne dla zdrowia układu oddechowego zwierząt i komfortu pracy operatorów.
• Usprawniona logistyka i magazynowanie: Rozdrobniony materiał zajmuje mniej miejsca niż całe bele, co ułatwia jego transport i przechowywanie, optymalizując procesy logistyczne i wykorzystanie przestrzeni magazynowej.
• Zwiększona wydajność pracy: Przygotowanie rozdrobnionej słomy z wyprzedzeniem pozwala na szybsze i bardziej płynne operacje ściółkowania i zadawania paszy, zwiększając ogólną efektywność pracy w gospodarstwie.

Budowa i zasada działania rozdrabniacza słomy

Rozdrabniacz do słomy to wydajna maszyna, której sercem jest rotor współpracujący z systemem sit i wentylatorem. Jest to zaawansowana maszyna rolnicza, zaprojektowana do mechanicznego przetwarzania słomy zbożowej, siana oraz lucerny na jednolitą frakcję o ściśle określonej długości. Proces zaczyna się w komorze załadunkowej, gdzie wirujący rotor chwyta materiał i precyzyjnie tnie go na krótkie odcinki za pomocą noży lub bijaków. Ostateczna frakcja przechodzi przez sito oczkowe, które kontroluje stopień rozdrobnienia, po czym gotowy produkt zostaje wyrzucony na zewnątrz.

Kluczowe komponenty rozdrabniacza do słomy:

• Komora załadunkowa - to punkt wejścia materiału, dostosowany rozmiarem do bel lub luźnej słomy. Komora do bel wyposażona jest w mechanizm chwytający i rozwijający belę, oraz prowadnice dopasowane do wymiarów standardowych bel. Komora na luźną słomę ma prostszą konstrukcję z podajnikiem ślimakowym lub przenośnikiem taśmowym, który równomiernie dostarcza materiał do komory roboczej.
• Rotor - stanowi dynamiczne serce maszyny, składające się z masywnego, wyważonego wału.
• Elementy tnące (noże i bijaki) - wykonane z hartowanej stali narzędziowej, odpowiadają za właściwe rozdrobnienie łodyg. Rotor z nożami listwowymi zapewnia najdokładniejsze cięcie słomy na równe odcinki o kontrolowanej długości, idealne do produkcji wysokiej jakości paszy. Rotor z bijakami promieniowymi działa w sposób udarowy i nadaje się szczególnie do przetwarzania twardych materiałów, kluczowy przy produkcji chłonnej ściółki. Noże trapezowe i łamane to specjalne elementy tnące zaprojektowane dla konkretnych zastosowań.
• Sito oczkowe - kontroluje granulację produktu końcowego, przepuszczając tylko frakcję o odpowiedniej wielkości.
• Wentylator i wylot - generuje silny strumień powietrza, który transportuje gotowy materiał na zewnątrz.
• Rama i układ napędowy - stanowią solidną podstawę konstrukcji, integrując maszynę z ciągnikiem poprzez wałek WOM.

Etapy pracy rozdrabniacza do słomy:

1. Załadunek i podawanie materiału - proces zaczyna się od umieszczenia beli lub luźnej słomy w komorze, gdzie mechanizm chwytający automatycznie przejmuje surowiec.
2. Rozdrabnianie w komorze roboczej - wewnątrz komory rozpędzony rotor uderza w materiał nożami lub bijakami, współpracując z płytami przeciwtnącymi.
3. Separacja na sicie - rozdrobniona frakcja trafia na sito, które pełni rolę selektora - przepuszcza tylko odpowiednio małe kawałki, a większe zawraca do ponownego cięcia.
4. Wyrzut gotowego produktu - w ostatnim kroku silny strumień powietrza z wentylatora porywa gotowy materiał i transportuje go przez króciec wylotowy.

Parametry techniczne rozdrabniaczy słomy

• Moc silnika i prędkość obrotowa: Moc silnika determinuje wydajność rozdrabniacza i jego zdolność do przetwarzania trudnych materiałów. Urządzenia o mocy do 35 KM sprawdzają się w mniejszych gospodarstwach, podczas gdy mocniejsze jednostki (do 80 KM) osiągają wydajność na poziomie 500 kg/h. Prędkość obrotowa rotora (2500-3000 obr/min) wpływa na jakość cięcia i wydajność, ale zwiększa zużycie energii i noży.
• Wymiary komory roboczej: Wpływają na przepustowość rozdrabniacza i równomierność cięcia. Długość komory jest zazwyczaj dopasowana do standardowych szerokości bel (od 120 do 180 cm).
• Charakterystyka sit wymiennych: Sita wymienne umożliwiają dostosowanie granulacji produktu końcowego do konkretnego zastosowania. Standardowy zestaw obejmuje zazwyczaj oczka o średnicy 3, 4 i 6 mm.
• System ochrony przed ciałami obcymi: Zapobiega uszkodzeniu rotora i elementów tnących przez kamienie, kawałki metalu czy drewna. W komorze załadunkowej montuje się magnesy oraz klapy bezpieczeństwa.
• Osłony wirnika: Zapewniają bezpieczeństwo operatora, wyposażone w inteligentne wyłączniki krańcowe i systemy blokady rozruchu.
• Wilgotność materiału: Rozdrabniacz może przetwarzać materiał o wilgotności do 20%, powyżej tego poziomu może wystąpić zatykanie sita i pogorszenie jakości cięcia.

Rozdrabniacze słomy Agroblaz: BIZON i FALCON

Agroblaz oferuje rozdrabniacze, które gwarantują precyzję, wydajność i znaczące usprawnienia logistyczne w Twoim gospodarstwie.

Rozdrabniacze BIZON: Moc i precyzja

Rozdrabniacze słomy marki BIZON to pewność mocy i precyzji, stworzone z myślą o intensywnym użytkowaniu w dużych gospodarstwach. Modele takie jak BIZON 800, 1030 i 1130 charakteryzują się imponującą wydajnością i solidnością, stając się sercem systemu zarządzania słomą.

Kluczowe zalety rozdrabniaczy BIZON:

• Wyjątkowo wysoka wydajność: Flagowy model BIZON 1130 jest w stanie przetworzyć słomę z wydajnością do 25 ton na godzinę, idealny dla bardzo dużych stad i gospodarstw.
• Regulacja granulacji materiału: Operator ma pełną kontrolę nad stopniem rozdrobnienia słomy dzięki wymiennym sitom.
• Potężny napęd i masywny bęben rozdrabniający: Gwarantują skuteczne i szybkie rozdrabnianie nawet bardzo zbitych bel.
• Zaawansowany system podawania materiału: Zapewnia płynne i ciągłe dostarczanie bel.
• Pełna kontrola hydrauliczna: Ułatwia obsługę i zwiększa precyzję.
• Łatwość serwisowania: Konstrukcja uwzględnia łatwy dostęp do kluczowych komponentów.

Rozdrabniacz Falcon: Precyzja w kompaktowej formie

Model FALCON SF-185 to doskonałe rozwiązanie dla gospodarstw, które szukają wszechstronnego, niezawodnego i precyzyjnego rozdrabniacza słomy. Falcon SF-185 został zaprojektowany do efektywnego rozdrabniania i mielenia słomy z okrągłych bel, znajdując zastosowanie zarówno jako maszyna do ściółkowania w oborach i kurnikach, jak i do przygotowania słomy do TMR.

Kluczowe zalety rozdrabniacza Falcon SF-185:

• Uniwersalne zastosowanie: Idealny zarówno do produkcji ściółki, jak i do przygotowania komponentu włóknistego do paszy TMR.
• Precyzyjne cięcie i mielenie: Maszyna zapewnia jednolite rozdrobnienie materiału.
• Regulowane sita: Pozwalają na dostosowanie granulacji rozdrobnionej słomy do specyficznych wymagań.
• Dwustronne ścielenie: W przypadku zastosowania jako ścielarka, możliwość wyrzutu materiału na obie strony zwiększa efektywność.
• Solidna i trwała konstrukcja: Maszyna zbudowana jest z wysokiej jakości materiałów.
• Minimalizacja pylenia: Konstrukcja i zasada działania przyczyniają się do redukcji emisji pyłu.

Kombajny Massey Ferguson a rozdrabnianie słomy

Przy projektowaniu rozdrabniacza słomy inżynierowie wzięli sobie do serca fakt, że coraz większa liczba rolników pracuje na swoich polach w technologii bezorkowej i zwraca uwagę na zagospodarowanie słomy po zbiorach. W rozdrabniaczu zastosowane zostały ząbkowane noże rozdrabniające, co zapewnia lepszą jakość cięcia i mniejsze zapotrzebowanie na moc. Przeciwostrza w rozdrabniaczu są w pełni regulowane, tak samo jak pokrywa rozdrabniacza. W standardzie jest stosowana pokrywa z wytłoczeniami, dzięki którym słoma jest mocniej kierowana na noże i przeciwostrza. W dodatkowym wyposażeniu są dostępne elektrycznie sterowane deflektory, dzięki temu z kabiny operatora można regulować szerokość rozrzutu przy bocznym wietrze. Także w opcji jest dostępny rozrzutnik plew z dwoma rotorami napędzanymi mechanicznie. Unikalny system Venturi zapewnia maksymalną wydajność czyszczenia w kombajnach MF DELTA, aby osiągnąć doskonałe próbki czystego ziarna i zminimalizować straty. Rozdrabniacz słomy w kombajnach MF DELTA cieszy się znakomitą opinią w zakresie wydajności i łatwości ustawienia.

Kombajny Massey Ferguson serii Activa S

Na rynku dostępne są dwa modele kombajnów Massey Ferguson serii Activa: S 7345 oraz 7347. Każdy z nich występuje w trzech wersjach. Prostsza nazwa oznacza kombajn ze standardowym systemem młócącym o szerokości 134 cm (7345) lub 160 cm (7347) i średnicy bębna 60 cm. Kombajny posiadające w oznaczeniu symbol MCS są wyposażone w dodatkowy separator, o takiej samej średnicy i szerokości jak bęben młocarni. Ważną funkcją tego systemu jest możliwość przestawienia klepiska separatora nad bęben, kiedy nie jest ono potrzebne. Cały proces przestawiania jest sterowany elektrycznie. Trzecia wersja jest oznaczona symbolem MCS PL. MCS oznacza wyposażenie w dodatkowy separator. Natomiast PL oznacza, że kombajn jest wyposażony w system ParaLevel poziomujący maszynę na zboczach do 20 proc. nachylenia (dla kombajnów wyposażonych w napęd 4x4). W mniejszym modelu inżynierowie MF zastosowali 5 wytrząsaczy i silnik AGCO Power o mocy 243 KM. Natomiast w większym kombajnie jest 6 wytrząsaczy i ma on 306 KM mocy (przy załączonym systemie Power Boost). W obu modelach można zastosować tradycyjne przyrządy żniwne oznaczone symbolem Free Flow o szerokości od 4,8 do 7,6 m. Dostępne są również hedery Power Flow wyposażone w taśmy podające ścięte rośliny do ślimaka hederu. Takie rozwiązanie zapewnia bardziej płynny przepływ zbieranych roślin, co skutkuje większą wydajnością podczas zbiorów.

Systemy rozdrabniania i rozrzutu w kombajnach MF DELTA

Rozdrabniana słoma może być bardzo krótka dla zapewnienia jej szybkiego rozkładu, a to jest bardzo ważne dla uzyskania odpowiedniego żyznego podłoża, lub w przygotowaniu warunków do siewu bezpośredniego. Rozrzucenie rozdrobnionej słomy na pełną szerokość przyrządu żniwnego jest zapewnione, a rozrzutnik plew jest nie tylko wydajny, ale także ułatwia przeprowadzanie czynności obsługowych. Wydajny rozdrabniacz słomy składa się ze 108 ząbkowanych noży ułożonych w 8 rzędach, a jego praca jest dużo szybsza niż w przypadku innych standardowych rozdrabniaczy słomy. W przypadku przyrządów żniwnych o szerokości 9,2 m i 10,74 m, kombajn zbożowy Delta może być wyposażony opcjonalnie w radialny rozrzutnik słomy Maxi Spreader. Rozrzutnik słomy Maxi Spreader może być łatwo przestawiony z pozycji roboczej do pozycji transportowej.

• System Venturi: Aerodynamicznie utworzony otwór wlotowy Venturiego znajduje się w środku obudowy dmuchawy, zwiększa ilość tłoczonego powietrza, a to pozwala układowi poradzić sobie z dużą ilością krótkiej słomy napływającej z młocarni. Ziarno jest czyste i oddzielone od plew i kurzu.
• Układ powrotu niedomłóconego materiału: Składa się z podajnika ślimakowego i koła łopatkowego, które kierują materiał do komory czyszczącej.
• Sita regulowane elektrycznie: Mogą być ustawione bezpośrednio przez operatora z kabiny kombajnu.
• System młócący z RotorFeeder: Sprawdzony bęben młócący oraz klepisko są takie same jak w kombajnie z wytrząsaczami CENTORA. Dodatkowy bęben zasilający RotorFeeder zapewnia równomierne i płynne przejście materiału z młocarni do rotorów, gdzie następuje wydajne oddzielenie ziarna.
• Układ Constant Flow: Automatycznie steruje prędkością jazdy podczas pracy kombajnu w zależności od obciążenia bębna młócącego, zapewniając wysoką i stałą przepustowość, co optymalizuje wydajność, zwłaszcza w sytuacji gdy plonowanie na polu zmienia się.

Kabina Skyline i systemy sterowania

Kabina Skyline jest przestronna, oferuje więcej komfortu oraz idealne pole widzenia, które jest potrzebne przez cały dzień pracy. Szeroki ekran jest czytelny i został podzielony na cztery części, każda z nich może wyświetlić to, co Państwo wybiorą do wyświetlenia. Obsługa jest intuicyjna i łatwa, obojętnie czy za pomocą klawiatury nawigacyjnej czy za pomocą skrótów ekranu obsługiwanego dotykowo.

• Nastawy automatyczne: Do 10 ustawień dla różnych upraw są dostępne z menu terminala TechTouch. Ich wybór pociąga za sobą automatyczne zmiany w ustawieniach kombajnu, takie jak: ustawienie sit, prędkość obrotową bębna młócącego, ustawienie klepiska i prędkość obrotową dmuchawy.
• Funkcja kamery: Montowana seryjnie jest zintegrowana z terminalem TechTouch i umożliwia uzyskanie optymalnego pola widzenia z tyłu maszyny.
• Układ automatycznego prowadzenia AUTO-GUIDE: Wykorzystuje najnowsze technologie do prowadzenia kombajnu podczas zbiorów upraw. Precyzyjna nawigacja umożliwia uniknięcie przejazdów po tych samych kawałkach pola, a przez to uniknięcia strat.
• Pakiet do tworzenia dokumentacji TechData Pro: W połączeniu z systemem GPS (z systemu AUTO-GUIDE lub dostarczonego osobno) w którego skład wchodzi czujnik wydajności i wilgotności, może przesłać dane dla tworzenia map wydajności oraz odczyt wilgotności na polach, a także inne dane, bezpośrednio do biura.

Słoma w kontekście ekoschematów i rolnictwa węglowego

Masa pożniwna, słoma zbóż - była zawsze pełnowartościowym elementem cyklu produkcyjnego w gospodarstwie rolnym. Jednak wraz z upraszaniem produkcji i redukcją hodowli, dla wielu gospodarstw słoma stała się kłopotliwym odpadem. Renesans słomy przyszedł po ustabilizowaniu się rynków rolnych w Polsce wraz z akcesją do UE. Również coraz powszechniejsza dostępność coraz to lepszych maszyn: ciągników, sprzętu uprawowego, a zwłaszcza kombajnów - coraz lepiej rozdrabniających słomę - pozwoliły spojrzeć ponownie na ten surowiec jako na nawóz organiczny.

Wraz z otwarciem od stycznia 2023 r. nowego rozdziału Wspólnej Polityki Rolnej resztki pożniwne i słoma - nie wyprowadzane wraz z plonem z gleby, ale ponownie jej oddawane - awansują do nowej roli. Przyorywanie biomasy wpisuje się zatem w tzw. sekwestrację węgla, czyli związaniu CO2 atmosferycznego, co sprzyja poprawie klimatu. Wiemy już, że ekoschemat „Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi” cieszył się dużym zainteresowaniem rolników. Dobrze pocięta i wprowadzona do gleby słoma zaprocentuje także w nowym sezonie 2023/24.

Ustawienia kombajnu dla optymalnego zagospodarowania słomy

W kombajnie, po ścięciu i wymłóceniu zboża, słoma trafia do sekcji siekacza. Na prawidłowe jej pocięcie wpływa liczba znajdujących się tam noży, przeciwostrzy oraz ewentualnie dodatkowy system wspomagania. Szczególnie ten drugi system opracowany został na potrzeby lepszego rozdrobnienia słomy, zwłaszcza w zielonym łanie. Posiada on większą liczbę noży oraz dodatkowy wychylny element dna siekacza. Pocięta słoma jest następnie w kombajnie kierowana do strefy rozrzutu.

• System pasywny: To bezpośredni wyrzut resztek pożniwnych z siekacza.
• System aktywny: Cechuje głównie największe maszyny, serii Lexion oraz Trion. Każdy model może być wyposażony w ten rozdzielacz, o czym decyduje właściciel maszyny. Dodajmy, że szerokość rozrzutu można regulować z kabiny.
• Rozrzut plew: Plewy trafiają do siekacza i rozrzucane są razem z pociętą słomą.
• Sterowanie czujnikami bocznego wiatru: W trudnych warunkach zbioru, np. wiejącego wiatru czy pracy na terenie pagórkowatym, aktywny wyrzut resztek jest sterowany czujnikami bocznego wiatru.
• Cemos Auto Chopping: Najbardziej zaawansowaną opcją - w pełni zautomatyzowaną, jest Cemos Auto Chopping. Ten system sam ustawia siekacz w zależności od wilgotności słomy.

tags: #rozrzutnik #rozdrobnionej #slomy