Siewnik Poznaniak to maszyna, która znacząco wpłynęła na polskie rolnictwo, umożliwiając równomierne rozsiewanie materiału siewnego. Aby w pełni wykorzystać jego potencjał, kluczowe jest prawidłowe jego ustawienie i wykonanie tzw. próby kręconej przed każdym siewem. Niniejszy artykuł szczegółowo omawia te zagadnienia, prezentując kroki niezbędne do przygotowania siewnika do pracy z różnymi gatunkami roślin.
Czym jest próba kręcona siewnika?
Próba kręcona to podstawowa czynność serwisowa, którą należy wykonać przed rozpoczęciem właściwego siewu. Polega ona na sprawdzeniu prawidłowego działania siewnika poza polem uprawnym, na przykład na trawie lub drodze. W trakcie próby uruchamia się siewnik w pozycji roboczej, zważając wysypane ziarno przy określonej liczbie obrotów przekładni, a następnie porównując uzyskane wyniki z normą wysiewu dla danej rośliny. Ta metoda pozwala na obserwację pracy siewnika i wykrycie ewentualnych nieprawidłowości w wypadaniu ziaren. Choć próba może być czasochłonna, jest niezbędna do uzyskania właściwej dawki wysiewu na hektar.
Jak przeprowadzić próbę kręconą siewnika Poznaniak?
Przeprowadzenie próby kręconej siewnika Poznaniak wymaga zastosowania odpowiedniej tabeli wysiewu, która jest dopasowana do gatunku ziarna, jaki zamierzamy siać.
Kroki do wykonania próby kręconej:
- Zwolnij belkę mieszków i wsuń w jej miejsce osłonę korytkową, która posłuży jako pojemnik na ziarno.
- Zasyp zbiornik ziarnem do poziomu powyżej górnej krawędzi otworów wyspowych do aparatów wysiewających.
- Włóż korbę i wykonaj kilka obrotów, aby wypełnić ziarnem aparaty wysiewające.
- Zebrane z rynienek ziarno przesyp do zbiornika i ponownie podstaw osłonę korytkową pod aparaty wysiewające.
- Następnie, używając korby, wykonaj odpowiednią liczbę obrotów zależną od szerokości roboczej siewnika:
- Dla siewnika o szerokości 3,0 m: 13 obrotów na ar.
- Dla siewnika o szerokości 2,7 m: 14,5 obrotów na ar.
- Dla siewnika o szerokości 2,5 m: 15,5 obrotów na ar.
Po wykonaniu tych czynności zważ zebraną do osłony korytkowej ilość nasion. Wynik pomnożony przez 100 odpowiada dawce wysiewu ziarna na 1 hektar. Jeśli uzyskana masa różni się od zalecanej w tabeli wysiewu, należy dokonać korekty ustawienia dźwigni i skrzynki bezstopniowej, a następnie ponowić próbę.
Precyzyjny siew w warunkach naturalnych
Istnieje również możliwość przeprowadzenia precyzyjnego siewu, który w warunkach naturalnych zapewnia jeszcze większą dokładność. Liczba obrotów koła siewnika w tym przypadku zależy od rodzaju uprawy przedsiewnej i gleby. Zaleca się przeprowadzenie próby kręconej bezpośrednio w polu. W tym celu należy obniżyć belkę z mieszkami, włożyć osłonę korytkową, a następnie wykonać przejazd, wysiewając ziarno. Odpowiednie dystanse przejazdu na 1 ar dla różnych szerokości roboczych siewnika to:
- Siewnik 3,0 m: 33,3 m przejazdu.
- Siewnik 2,7 m: 37 m przejazdu.
- Siewnik 2,5 m: 40 m przejazdu.
Po przejeździe należy zważyć materiał siewny i skorygować ustawienia w przekładni głównej siewnika, powtarzając próbę. Dawka wysiewu uznawana jest za prawidłową, jeśli uzyskana masa nie odbiega od rekomendowanej o więcej niż 2%.
Jak przeprowadzić próbę kręconą bez instrukcji obsługi ?
Przygotowanie siewnika do siewu: ogólne zasady
Podstawowym źródłem informacji dotyczących przygotowania siewnika do pracy jest jego instrukcja obsługi. Znajdują się tam kluczowe dane dotyczące regulacji oraz tabele wysiewu. Podczas przygotowania siewnika należy zwrócić uwagę na:
- Liczbę redlic i odległość między nimi
- Głębokość pracy redlic
- Długość znaczników
Przed wyjazdem w pole konieczna jest ocena stanu technicznego urządzenia. Należy sprawdzić, czy elementy robocze działają prawidłowo i czy nie są nadmiernie zużyte. Zużyte kółka mogą powodować problemy z ustaleniem właściwej normy wysiewu. Ważna jest regularna kontrola siewnika, zarówno wiosną, jak i jesienią, przed rozpoczęciem i po zakończeniu sezonu.
Ustawienie siewnika Poznaniak i przygotowanie go do siewu
Przed przystąpieniem do pracy należy upewnić się, że w zbiorniku i aparatach wysiewających nie znajdują się żadne ciała obce, takie jak narzędzia, przerośnięte nasiona czy sznurki. Należy również sprawdzić naciąg łańcucha napędowego, przesmarować ruchome elementy maszyny oraz skontrolować i ewentualnie uzupełnić poziom oleju w przekładni. Ważne jest także sprawdzenie dokręcenia połączeń śrubowych oraz stanu i zamocowania redlic.
Podłączenie siewnika do ciągnika
Operator ciągnika powinien podjechać tyłem do maszyny, tak aby zaczepy ramion dolnego zawieszenia trafiły na czopy belki zawieszenia siewnika. Następnie należy założyć ramiona podnośnika ciągnika i zabezpieczyć je przetyczkami. Górny otwór zawieszenia należy połączyć z ciągnikiem za pomocą łącznika i go zabezpieczyć. Regulacja długości łącznika górnego pozwala na ustawienie maszyny w pionie. Dobrze wypoziomowany siewnik gwarantuje równomierną głębokość siewu redlic pierwszego i drugiego rzędu.
Regulacja głębokości siewu
Regulacji głębokości siewu dokonuje się na polu po przejechaniu kilku metrów z zagłębionymi w glebie redlicami. Należy sprawdzić, czy siewnik jest prawidłowo wypoziomowany i czy ziarno jest wysiewane na właściwej głębokości. Korekty wprowadza się centralnie za pomocą korby, obracając śrubę znajdującą się z tyłu siewnika. Zakres regulacji głębokości wynosi od 0 do 10 cm względem poziomu kół. Każda redlica posiada również możliwość indywidualnej regulacji siły nacisku na glebę poprzez zmianę miejsca zaczepienia sprężyny.
Należy pamiętać, że dane zawarte w tabeli wysiewu należy traktować jako orientacyjne, ponieważ ziarna tego samego gatunku, ale różniące się odmianą, mogą mieć odmienną wielkość i ciężar.
Ustawienia siewnika Poznaniak dla poszczególnych roślin
Poniżej przedstawiono przykładowe ustawienia siewnika Poznaniak dla wybranych gatunków roślin. Zawsze należy weryfikować te wartości z aktualną tabelą wysiewu dostępną w instrukcji obsługi siewnika oraz przeprowadzić próbę kręconą.
Ustawienie siewnika Poznaniak do żyta
Aby ustawić siewnik Poznaniak do siewu żyta, należy znaleźć odpowiednią pozycję w tabeli wysiewu. Przyjmując przykładową normę 157 kg/ha, należy ustawić przekładnię bezstopniową na wartość skali odpowiadającą tej normie (np. 35). Następnie należy ustawić zastawkę w pozycji 3/4, a dźwignię (denek) w pozycji 2. Do wysiewu powinno być użyte kółko oznaczone jako „W+S” (wąskie plus szerokie).
Ustawienie siewnika Poznaniak do pszenicy jarej
Dla pszenicy jarej, przykładowo przy normie 233 kg/ha, ustawiamy przekładnię bezstopniową na wartość 45. Zastawkę ustawiamy w pozycji 3/4, a dźwignię (denek) w pozycji 2. Podobnie jak w przypadku żyta, stosuje się kółko „W+S”.
Ustawienie siewnika Poznaniak do owsa
Dla owsa, przykładowo przy normie 145 kg/ha, ustawiamy przekładnię bezstopniową na wartość 45. Zastawkę ustawiamy w pozycji 1, a dźwignię (denek) w pozycji 2. Również tutaj używamy kółka „W+S”.
Ustawienie siewnika Poznaniak do jęczmienia
Przy normie wysiewu jęczmienia wynoszącej 113 kg/ha, przekładnię bezstopniową ustawiamy na wartość 35. Zastawkę ustawiamy w pozycji 1, a dźwignię denek w pozycji 2. Do wysiewu stosujemy kółko „W+S”.
Ustawienie siewnika Poznaniak do rzepaku
Przyjmując dla rzepaku normę 145 kg/ha, ustawiamy przekładnię bezstopniową na wartość 45. Zastawkę ustawiamy w pozycji 1, a dźwignię denek w pozycji 2. Stosujemy kółko „W+S”.
Ustawienie siewnika Poznaniak do siewu trawy
Dla trawy, przykładowo przy normie 84 kg/ha, ustawiamy przekładnię bezstopniową na wartość 50. Zastawkę ustawiamy w pozycji 3/4, a dźwignię denek w pozycji 1. Stosujemy kółko „W+S”.
Ustawienie siewnika Poznaniak do siewu gryki
W przypadku ziaren niewystępujących w tabeli, należy wybrać ziarno o podobnej wielkości i wykonać próbę kręconą co najmniej dwukrotnie. Jeśli przykładowo chcemy wysiać 100 kg, a próba wykaże 50 kg, należy na podzielnicy przekładni bezstopniowej przesunąć wartość większą niż 50.
Ustawienie siewnika Poznaniak do łubinu
Podobnie jak w przypadku gryki, dla łubinu, jeśli nie ma go w tabeli, należy dobrać ziarno o podobnych parametrach i przeprowadzić podwójną próbę kręconą.
Ważne aspekty techniczne i regulacyjne
Rozstaw rzędów w siewniku ma kluczowe znaczenie dla zagęszczenia roślin, dostępu światła i możliwości mechanicznej pielęgnacji. Standardowy rozstaw dla zbóż wynosi 12,5 cm, dla rzepaku 15-25 cm, a dla kukurydzy i buraków 45-75 cm. Ważne jest, aby rozstaw rzędów w siewniku był zgodny z rozstawem kół ciągnika i maszyn pielęgnacyjnych.
Siewniki talerzowe są bardziej wszechstronne i lepiej radzą sobie z resztkami pożniwnymi, rzadziej się zapychają, umożliwiając wyższą prędkość roboczą. Siewniki stopkowe mają przewagę na bardzo lekkich glebach, gdzie cena i prostota obsługi są priorytetem.
Wybór między siewnikiem pneumatycznym a mechanicznym to kompromis między ceną, precyzją i wydajnością. Siewniki mechaniczne są prostsze w obsłudze i tańsze, sprawdzając się w typowych gospodarstwach do 50 ha z uprawą zbóż. Siewniki pneumatyczne zapewniają wyższą precyzję i możliwość pracy z większą prędkością.
Znaczniki ścieżek są niezbędne do wyznaczania tras przejazdów maszyn rolniczych podczas zabiegów ochrony roślin i nawożenia. Ich ustawienie powinno uwzględniać szerokość roboczą opryskiwacza i rozsiewacza, aby zapewnić równomierne pokrycie plantacji.
Prędkość jazdy podczas siewu powinna być dostosowana do warunków glebowych i nie powinna przekraczać 10 km/h. Wielkość dawki nasion nie zależy od prędkości jazdy, jednak ważne jest utrzymanie stałej prędkości.
Kalibrację siewnika należy wykonać przed każdym nowym sezonem oraz przy każdej zmianie gatunku lub odmiany nasion. Częstotliwość regulacji zależy od różnic w wielkości i kształcie nasion, zmian wilgotności oraz zużycia elementów aparatu wysiewającego.
