Siewnik konny, znany również jako zespołowy, to ważne narzędzie rolnicze używane do siewu nasion w glebie. Choć większość gospodarstw do tej czynności używa maszyn bardziej nowoczesnych, wciąż można znaleźć miejsca, gdzie siewniki konne, często po modyfikacjach, wykonują dużo dobrej roboty.
Siewnik konny we współczesnym rolnictwie
Zastosowanie i uniwersalność
Siewniki konne były powszechnie wykorzystywane w polskich gospodarstwach, szczególnie w mniejszych areałach oraz w gospodarstwach o tradycyjnym profilu produkcji. Do dziś wiele z tych maszyn pozostaje w użyciu. Maszyny używane do wysiewu z wykorzystaniem zwierząt to nieco wiekowe już konstrukcje mechaniczne. Jednak są na tyle ponadczasowe, że z powodzeniem można używać ich również dzisiaj. Najczęściej są to pola, na których gospodarze prowadzą gospodarkę rolną bardziej na własny użytek. Koń to, co prawda, nie ciągnik, ale tego typu forma pracy na roli wciąż może być wydajna, oczywiście w zależności od tego, co i ile wysiewamy.
Zalety konstrukcyjne
Siewniki konne to konstrukcje niezbyt skomplikowane. Niewątpliwą zaletą tych maszyn jest stosunkowa prostota ich wykonania, a także związany z nią dość niski koszt eksploatacji. W siewnikach konnych stosuje się przede wszystkim proste i trwałe rozwiązania konstrukcyjne, które zapewniają stabilną pracę w różnych warunkach polowych. Poza tym, po pewnej modyfikacji, nic nie stoi na przeszkodzie, aby dołączyć je również do regularnego ciągnika. Wtedy zalety trwałej i uniwersalnej konstrukcji można wykorzystać w nowoczesnym rolnictwie.
Ustawianie i kalibracja siewnika konnego
Problemy z ustawieniem siewu
Wielu użytkowników przerobionych siewników konnych pod ciągnik napotyka problem z ustawieniem siewu, zwłaszcza gdy na maszynie jest tylko numeracja od 1 do 6. Brak szczegółowej rozpiski, która cyfra do jakiego siewu odpowiada, utrudnia precyzyjną pracę.
Zalecane ustawienia dla zbóż
Z doświadczenia użytkowników wynika, że ojciec ustawiał do pszenicy około 3,75. Ogólnie zboża, takie jak pszenica, wymagają ustawień w zakresie od 2,0 do 2,5, w zależności od tego, czy ziarno jest chude, czy grube. Wysiew dolny górny jest zazwyczaj przeznaczony do roślin motylkowych.
Metoda kalibracji - próba kręcona
Aby precyzyjnie ustawić siewnik, zaleca się wykonanie tzw. próby kręconej. Polega ona na obliczeniu, ile razy obróci się koło napędzające mechanizmy siewnika na hektar. Następnie należy pokręcić kołem 100 razy mniej (czyli na ar) lub 50 razy mniej (na 2 ary) i zważyć nasiona, które wysieje siewnik. Jeśli w mechanizmie nastawczym występują duże luzy, siewnik może wysiać ziarno w niekontrolowany sposób.
Jak prawidłowo skalibrować opryskiwacz? VLOG Pawła Twardowskiego
Ustawianie siewnika konnego do pszenicy
Aby ustawić siewnik konny do siewu pszenicy, należy przestrzegać kilku kluczowych kroków:
- Przede wszystkim należy upewnić się, że mamy odpowiednie nasiona dostosowane do naszych warunków glebowych i klimatycznych.
- Następnie koniecznie trzeba ustawić urządzenie tak, aby głębokość siewu była zgodna z zaleceniami producenta nasion. Zazwyczaj głębokość ta w przypadku pszenicy wynosi od 2 do 5 cm, może się jednak różnić w zależności od odmiany i warunków glebowych.
- Kolejnym istotnym czynnikiem jest równomierne rozłożenie nasion. Należy sprawdzić, czy mechanizmy rozsiewające są w dobrym stanie i równomiernie rozkładają na całej szerokości siewnika konnego. Upewnić się także należy, że nie ma zatorów lub uszkodzeń w systemie rozsiewania.
- Ważne jest ponadto ustalenie odpowiedniej ilości nasion, a także właściwa korekcja jej liczby na hektar - zgodnie z zaleceniami producenta oraz planowaną gęstością obsadzenia pszenicy.
- Następnie trzeba ustalić szerokość roboczą na poziomie dostosowanym do szerokości pola i dostępności ciągnika. Sam siewnik konny należy też stabilnie zamocować.
- Podczas obsiewania powinniśmy też określić odpowiednią prędkość jazdy ciągnika. Zbyt szybka jazda może bowiem doprowadzić do nierównomiernego wysiewu.
Budowa i części zamienne siewnika konnego
Kluczowe elementy i ich funkcje
Redlice odpowiadają za otwarcie bruzdy oraz wprowadzenie nasion na odpowiednią głębokość, dlatego ich typ ma bezpośredni wpływ na równomierność wschodów. W ofercie części do siewnika konnego dostępne są podzespoły odpowiadające za kluczowe funkcje maszyny, od wysiewu po napęd mechaniczny. Do rzadko, ale jednak używanej jeszcze maszyny rolniczej oferuje się szereg komponentów zamiennych. Są wśród nich między innymi takie jak: lejek siewnika spiralny, pokrywa osłona blaszana lejka czy lejek redlicy Krzna. A także zawiasa redlicy żeliwna, koło 12 zębów czy sprężyna dna. Oferowane są również precyzyjne podzespoły, takie jak słupica redlicy, skrzydełko do redlicy czy koło podwójne. Inne ważne części to koło zmiany kierunku siewnika konnego.
Dostępność części na rynku
Mimo upływu czasu, ciągle z powodzeniem mogą one służyć. Dzięki temu łatwo wytworzyć do nich stosunkowo tanie komponenty. Dostępność części zamiennych ma duże znaczenie, ponieważ pozwala zauważalnie przedłużyć żywotność tych nieraz wiekowych akcesoriów, a także nadać im drugie życie oraz poprawić ich parametry. Oferowane produkty cechują się wytrzymałością, solidnością i wysoką jakością, często pochodzą od znanych i cenionych producentów.
Wpływ zużycia części na pracę maszyny
Części do siewnika konnego pracują w bezpośrednim kontakcie z glebą, co powoduje ich stopniowe zużycie mechaniczne.
Redlice i aparat wysiewający
Elementy robocze, takie jak redlice czy komponenty aparatu wysiewającego, ulegają ścieraniu, co wpływa na zmianę parametrów pracy maszyny. W praktyce oznacza to pogorszenie precyzji wysiewu oraz trudności w utrzymaniu stałej głębokości umieszczania nasion.
Układ napędowy
Zużycie części ma również wpływ na działanie całego układu napędowego. Wydłużone łańcuchy, zużyte koła zębate czy luzy na wałkach powodują zaburzenia w przekazywaniu napędu. W efekcie aparat wysiewający nie pracuje synchronicznie z prędkością jazdy siewnika, co przekłada się na niejednolitą normę wysiewu.
Obciążenie podzespołów
Istotnym aspektem jest także obciążenie pozostałych podzespołów. Zużyte elementy generują dodatkowe opory pracy, co prowadzi do szybszego zużycia kolejnych części. W starszych siewnikach konnych, które często nie były modernizowane, może to powodować przyspieszone zużycie całych mechanizmów. Utrzymanie sprawności siewnika konnego ma znaczenie szczególnie w krótkim okresie siewnym, kiedy każda przerwa w pracy wpływa na terminowość wykonywanych zabiegów. Jeśli są duże luzy w mechanizmie nastawczym, to siewnik wysieje tyle, ile zechce.
Szerokość robocza siewników konnych
Różnorodność rozmiarów i wydajność
Siewniki konne występują w różnych rozmiarach. Ich szerokość, czyli jednocześnie szerokość robocza, może się różnić w zależności od typu maszyny i modelu, a także od potrzeb i preferencji rolnika. Zwykle jest to od 2 do 8 metrów, chociaż niektóre modele mogą być jeszcze szersze. Wielkość ta jest kluczowym czynnikiem wpływającym na wydajność procesu siewu. Siewniki konne umożliwiają równomierne rozłożenie nasion na całej szerokości roboczej, co przyczynia się bowiem do uzyskania równomiernych plonów. Duże maszyny o większej szerokości mogą być bardziej efektywne na dużych obszarach rolnych.
Czynniki wyboru
Wybór odpowiedniej szerokości zależy jednak od wielu czynników, takich jak powierzchnia pola, typ i ilość nasion, a także dostępność maszyn rolniczych i moc ciągnika (w przypadku maszyn przerobionych). Rolnicy często dążą do zoptymalizowania pracy, wybierając modele o szerokości dostosowanej do ich potrzeb, tak aby efektywnie zarządzać procesem siewu.