Duże rosyjskie ciągniki rolnicze: przegląd modeli i historii

Rosyjski przemysł maszyn rolniczych, choć często kojarzony ze starszymi konstrukcjami, dynamicznie rozwija się, wprowadzając na rynek nowoczesne i zaawansowane technologicznie ciągniki. Obok kultowych modeli, takich jak T-25 czy DT-75, które odegrały kluczową rolę w mechanizacji rolnictwa w ZSRR i krajach bloku wschodniego, pojawiają się nowe konstrukcje, odpowiadające na współczesne potrzeby intensywnej produkcji rolnej.

Rostselmash RSM 1370: nowoczesność i zaawansowanie techniczne

Jednym z najnowszych i najbardziej zaawansowanych rosyjskich ciągników jest Rostselmash RSM 1370. Ciągnik ten został zaprezentowany na moskiewskiej wystawie Agrosalon-2020 i ma trafić do produkcji na początku 2022 roku.

Charakterystyka techniczna Rostselmash RSM 1370

• Silnik: Nowy rosyjski ciągnik wyposażony jest w 6-cylindrowy silnik wysokoprężny Cummins QSL o pojemności 8,9 litra.
• Moc: Jego moc znamionowa to 366 KM, a maksymalna osiąga 400 KM.
• Hydraulika: Rostselmash RSM 1370 posiada 6 par wyjść hydrauliki Closed Center Load Sensing o przepływie 284 l/min. Jest to zamknięty układ hydrauliczny, który zaopatrywany jest w taką ilość oleju, jaka jest potrzebna w danej chwili.
• Przyłącze Power Beyond: Rosyjski ciągnik posiada tzw. przyłącze Power Beyond, które pozwala maszynom o dużych wymaganiach co do hydrauliki samym zarządzać przepływem oleju.
• Kabina: Komfortowa kabina charakteryzuje się bardzo dobrą widocznością i jest wyposażona m.in. w nowoczesne systemy sterowania.

Premierowy Rostselmash RSM 1370 to już, jak na warunki rosyjskie, ciągnik wysoko zaawansowany technicznie.

Historia rosyjskich ciągników: T-25 Władimiriec

Wśród historycznych, lecz wciąż cenionych rosyjskich ciągników, ważne miejsce zajmuje T-25 Władimiriec (ros. ВТЗ), produkowany w różnych wersjach jako T-25, T-25A, T-25A1, T-25A2, T-25A3.

Rozwój i modernizacje T-25

• Pierwsze modernizacje: W 1973 roku ciągnik przeszedł gruntowną modernizację i nadano mu nazwę T-25A. W latach 1977-1979 przeszedł kolejną modernizację, m.in. zmieniono skrzynię biegów, zamieniając dwie dźwignie zmiany biegów na jedną.
• Lata 80. i 90.: Okres 1980-1990 to czas wprowadzania przez fabrykę wielokrotnych zmian konstrukcyjnych w podzespołach ciągnika. Wśród nich można wymienić zmianę sterowania skrzynią biegów z jednej dźwigni na dwie, zmianę przełożeń skrzyni biegów (układ biegów nieparzyste na parzyste), zmiany alternatora i instalacji elektrycznej oraz zmiany w częściach (np. zmiana rozmiarów gwintów).
• Wyposażenie opcjonalne: Zaprojektowano rozwiązanie podnośnika z regulacją automatyczną jako wyposażenie opcjonalne.
• Wersja eksportowa: Ciągnik importowano do Polski drogą kolejową, a jego cena zakupu i dostępność przedstawiała się korzystniej od rodzimego Ursusa C-330. Wersja eksportowa była wyposażona w inny układ filtrów paliwa oraz reflektory.
• Po 1990 roku: Historia po roku 1990 jest mniej znana i opisana. Wprowadzono świece żarowe w głowicy (wcześniej podgrzewacz w kolektorze ssącym), zmieniono głowice i tłoki (inny kształt komory spalania), zmieniono pompę wtryskową i sposób jej montażu. W późniejszym okresie zastosowano silnik D-120 z pełnoprzepływowym puszkowym filtrem oleju.

Późniejsze wersje i następcy

• Leda i HTZ: W Polsce T-25 był znany pod marką Leda. Od 1994 roku produkowano go ponownie w Charkowie pod nazwą HTZ-2511 (ХТЗ-2511) oraz w wariancie z mocniejszym silnikiem Deutz HTZ-3510.
• VTZ i Agromasz: Do 2002 roku produkowano go we Włodzimierzu pod nazwą VTZ (ВТЗ), a następnie pod nazwą Agromasz, jako następca modelu T-30.

Konstrukcja ciągnika T-25

Konstrukcję ciągnika oparto na wcześniejszym modelu DT-20. Silnik D-21, chłodzony powietrzem, dwucylindrowy, z bezpośrednim wtryskiem paliwa, częściowo zunifikowany z silnikiem D-144 ciągnika T-40, charakteryzuje się niskim zużyciem paliwa i łatwą obsługą. Zastosowano jednotarczowe sprzęgło suche, często krytykowane za brak drugiego stopnia WOM. Pomiędzy sprzęgłem a skrzynią biegów znajduje się korpus przedłużający z łącznikiem wałów. Skrzynia biegów posiada nowatorskie rozwiązanie w postaci wałów ułożonych poprzecznie.

Układ napędowy i jezdny T-25

Napęd z silnika trafia na mechanizm nawrotu, będący przekładnią kątową z parą trzech kół zębatych, następnie napęd przechodzi przez trzybiegową przekładnię, aby poprzez dwubiegowy reduktor trafić na mechanizm różnicowy. Dodatkowa przekładnia redukcyjna, napędzana z wału wejściowego skrzyni biegów, pozwala na uzyskanie czwartego biegu zredukowanego (pełzającego) wyłącznie do przodu. Napęd na koła tylne przekazywany jest przez zwolnice portalowe, które można obracać, umożliwiając zmianę prześwitu w trzech położeniach. Hamulce typu taśmowego, sterowane mechanicznie. Przednia oś o przekroju okrągłym pozwala na zmianę rozstawu kół oraz zmianę prześwitu w trzech położeniach. Ciągnik fabrycznie nie był przystosowany do instalacji pneumatycznej. Trzypunktowy układ zawieszania kat. 2 wg ISO. Krzyżowy układ odciągów uważany jest za niewygodny i często jest przerabiany na odciągi boczne. Różnice wynikające z różnicy standardów pomiędzy ZSRR a Polską sprawiły, że ciągnik ten nie był przystosowany do ciągnięcia przyczepy.

Zalety T-25

Ciągnik ten jest ceniony głównie za ekonomiczną eksploatację, tanie części oraz szczelną kabinę.

Ciągnik gąsienicowy DT-75

DT-75 (ros. ДТ-75) to gąsienicowy ciągnik rolniczy i przemysłowy, skonstruowany w Wołgogradzkiej Fabryce Traktorów (WgTZ). Był produkowany od 1962 roku do początku XXI wieku w kilku wersjach w ZSRR, a następnie w Rosji.

Historia rozwoju DT-75

• Następca DT-54: Ciągnik gąsienicowy DT-75 stanowił następcę ciągnika DT-54, produkowanego od 1949 roku w Stalingradzkiej Fabryce Traktorów (od 1961 roku - Wołgogradzka Fabryka Traktorów, Wołgogradskij Traktornyj Zawod - WgTZ).
• Prace rozwojowe: Już w połowie lat 50. podjęto zadanie zastąpienia go nowocześniejszą konstrukcją. Opracowany w latach 1957-1958 ciągnik DT-56 nie przeszedł pomyślnie prób i nie został skierowany do produkcji. Udane okazały się natomiast prace nad kolejnym ciągnikiem DT-75, prowadzone pod kierunkiem Michaiła Szarowa.
• Prototypy i produkcja: 16 lipca 1959 roku zmontowano dwa prototypy, a następnie do początku kolejnego roku 22 ciągniki serii próbnej, które poddano badaniom. Nowy ciągnik miał lepsze parametry, w tym większą prędkość, a przy tym był prostszy w produkcji. Władze ZSRR postanowiły w 1960 roku skierować ciągnik DT-75 do produkcji. W międzyczasie produkowano przejściowy starszy model DT-54B z niektórymi nowymi podzespołami, jak kabina, system hydrauliczny i zawieszenie.
• Oficjalny początek: Pierwsza partia ciągników DT-75 została skierowana dla radzieckiego wielkoobszarowego rolnictwa już w lipcu 1962 roku, natomiast oficjalnym początkiem produkcji stał się 30 grudnia 1963 roku, kiedy DT-75 zamienił DT-54 na głównej taśmie montażowej WgTZ.

Modernizacje i odmiany DT-75

W toku produkcji powstawały kolejne odmiany, a sam ciągnik był modernizowany i znacząco zmieniał wygląd.

• DT-75M: Pierwszą modernizację stanowił DT-75M, wprowadzony do produkcji 28 sierpnia 1967 roku. Wprowadzono w nim mocniejszy silnik A-41 (90 KM), ulepszono mechanizmy przeniesienia napędu, podwyższono dach kabiny.
• DT-75D: Od 1978 roku produkowano w WgTZ bazowy model drugiego pokolenia DT-75D. Posiadał on wyższą kanciastą kabinę z przednią szybą o ujemnym nachyleniu, przesuniętą w prawo w stosunku do osi ciągnika, a po jej lewej stronie na zewnątrz umieszczony był zbiornik paliwa. Różnił się też przodem nadwozia z osłoną chłodnicy. Wysokość z kabiną wynosiła 2710 mm.
• Regionalne różnice: Odmiany z bakiem paliwa po lewej stronie produkowano tylko w WgTZ. Ciągniki produkowane w Wołgogradzie były typowo czerwone, a ciągniki produkowane w Pawłodarze niebieskie z białym dachem (DT-75M) lub żółte z białym dachem (DT-75MŁ).
• Koniec produkcji: W Pawłodarze ciągniki DT-75M produkowano do 1992 roku, a modele pochodne - do upadłości fabryki w 1998 roku. Produkcja w Wołgogradzie w zmodernizowanych odmianach przetrwała do XXI wieku. W 2009 roku została przekazana do spółki-córki Wołgogradzka Spółka Traktorowa (Wołgogradskaja Traktornaja Kompanija). Ogółem do początku drugiej dekady XXI wieku wyprodukowano ich 2 741 000 sztuk.

Eksport i silnik DT-75

Od 1965 roku DT-75 były przedmiotem eksportu, głównie do krajów bloku wschodniego (m.in. Polska, Bułgaria, Czechosłowacja) oraz państw zaprzyjaźnionych, jak Kuba i niektóre państwa afrykańskie.

Rozruch silnika następował przy pomocy dwusuwowego gaźnikowego silnika startowego PD-10M2 (DT-74) lub PD-10U (DT-75M), o mocy 10 KM, uruchamianego rozrusznikiem elektrycznym, chłodzonego wodą, którego drugim zadaniem było podgrzanie silnika zasadniczego. Silnik wersji A-41SI nie posiadał silnika rozruchowego, a jedynie rozrusznik.

Zawieszenie i układ jezdny DT-75

Zawieszenie składa się z dwóch dwukołowych wózków resorowanych sprężynami śrubowymi (z podwójnymi metalowymi kołami), zawieszonych wahliwie po każdej ze stron. Gąsienicowy układ jezdny dopełniają zębate koła napędowe z tyłu, koła napinające z przodu i dwa podwójne koła podtrzymujące po każdej stronie. Gąsienice mają szerokość 390 mm. Standardowo ciągnik posiadał całkowicie zamkniętą przeszkloną kabinę kilku modeli, często unifikowaną z ciężarówką GAZ-51.

tags: #ruski #ciagnik #duzy