Rosyjscy producenci ciągników i maszyn rolniczych, w tym renomowana marka Kirovets, od dziesięcioleci odgrywają kluczową rolę w rozwoju rolnictwa. Ciągniki te, znane ze swojej solidności i wysokiej wydajności, stanowią ważny element mechanizacji zarówno na rynkach krajowych, jak i w krajach bloku wschodniego. Niniejszy artykuł przybliża historię, ewolucję i obecne wyzwania, przed którymi stoi rosyjski przemysł traktorowy, ze szczególnym uwzględnieniem marki Kirovets.
Historia i ewolucja marki Kirovets
Marka Kirovets, znana z produkcji potężnych ciągników rolniczych, powstała w Rosji w 1962 roku. Produkcję rozpoczęto w Petersburgu, a zajęło się tym przedsiębiorstwo Petersburgsky Traktorny Zavod. Głównym celem było stworzenie maszyn o wysokiej wydajności i różnorodnych modelach ciągników.
Kirowiec K-700A: Legenda radzieckiej inżynierii
Ciągnik Kirowiec K-700 to legenda radzieckiej inżynierii, który zadebiutował w latach 60. XX wieku. Był to pojazd potężny, wytrzymały i wszechstronny. Produkcja modelu K-700 trwała w latach 1962-1975, a zakończono ją w 2002 roku. Do 2018 roku wyprodukowano ponad 470 000 ciągników Kirovets, a na bazie konstrukcji K-700 powstało 17 typów pojazdów, które służyły jako pojazdy drogowe i specjalistyczne.
Szczegółowe dane techniczne i cechy modelu K-700A
- Silnik: JMZ 238 NB, diesel V8 o pojemności 14,86 litra.
- Moc: 214,88 KM przy 1700 obr/min.
- Chłodzenie: Cieczą, z turbo i intercoolerem.
- Skrzynia biegów: Mechaniczna, z ciernymi sprzęgłami, 16 biegów do przodu i 8 wstecznych.
- Sprzęgło: Półstałe, z elementami gumowymi.
- Układ napędowy: 4WD, z napędem rozdzielonym na przedni i tylny most.
- Układ hydrauliczny: Podnośnik z regulacją pływającą, wydajność pompy 114,0 dm3/min, 2 szybkozłącza hydrauliki zewnętrznej.
- WOM: Jednostopniowy i niezależny, średnica 45 mm, 20 wypustów.
- Układ kierowniczy: Półramowy, sterowany hydraulicznie, kąt skrętu 35°.
- Hamulce: Mechaniczne, bębnowe, działające pneumatycznie na 4 koła.
- Wymiary: Długość 6820 mm, szerokość 2850 mm, wysokość 3685 mm.
- Ciężar: Od 12850 kg (orientacyjnie 12,5 tony).
- Zastosowanie: Sektor rolniczy i leśnictwo.
Ewolucja marki: Seria K-7M i K-4
Seria Kirowiec K-7M obejmuje 11 modeli o mocy od 300 do 428 KM. Ciągniki te wyposażono w hydrauliczny układ roboczy z pompą osiowo-tłokową o wydajności 180 l/min (opcjonalnie 250 l/min) oraz trzypunktowe zawieszenie kategorii IV. Wiele modeli K-7M posiada krajowe silniki YaMZ i TMZ.
Model Kirovets K-744R4 Premium to ciągnik o mocy 428 KM, wyposażony w 6-cylindrowy silnik Mercedes-Benz OM460LA.E3A/3 o pojemności 11970 cm3. Posiada 16 biegów do przodu i 8 do tyłu, osiągając maksymalną prędkość 35 km/h. Wydajność pompy hydraulicznej wynosi 180 L/min, a maksymalny udźwig podnośnika to 8500 kg. Obroty WOM wynoszą 1000/min. Wymiary tego modelu to 735 cm długości, 287,5 cm szerokości i 387,6 cm wysokości z kabiną.
Nowy model Kirowiec K-424 otwiera serię K-4, która obejmuje ciągniki 3 i 4 klasy trakcji. Kirovets K-424 to uniwersalny ciągnik rolniczy, najskuteczniejszy w gospodarstwach o powierzchni od 500 do 2000 hektarów. Jego ciężar operacyjny wynosi 10 300 kg (bez balastu). Jest napędzany dieslem o mocy 240 KM, osiągającym 2300 obr/min i moment obrotowy 900 N•m. Ciągnik ma automatyczną skrzynię biegów z elektroniczną komunikacją z silnikiem, osie napędowe z blokadą mechanizmu różnicowego, resorowaną przednią oś oraz hydrauliczne hamulce tarczowe. Układ hydrauliczny urządzenia roboczego ma pompę tandemową Bosch (osiowo-tłokowa 100 cm3) z dodatkową przekładnią 40 cm3 do sterowania, osiągając maksymalną wydajność 210 l/min. Tylny podnośnik kategorii III ma 4 sekcje hydrauliki i nośność 4000 kg. Kabina jest metalowa, podwójna, z wbudowaną ramą ochronną, ogrzewaniem, wentylacją i klimatyzacją. Wymiary K-424 to 6971 mm długości, 2540 mm szerokości, 3490 mm wysokości, z prześwitem 500 mm i promieniem skrętu 6200 mm. Dostępne opcje to przedni spych, obciążniki balastowe i zestaw kół bliźniaczych.
Kirovets K7(M) - Wypowiedź i opinia właściciela z Podlasia! Ciągnik, który robi świetne wrażenie!
Plany na przyszłość: Kirovets K-8
Rosyjski producent ciągników i maszyn rolniczych planuje wkrótce rozpocząć seryjną produkcję nowego modelu Kirovets K-8. Ogromny traktor ma mieć około 600 KM mocy i automatyczną skrzynię biegów. Jak podaje oficjalna strona Kirovets Polska, firma Petersburg Tractor Zavod zamierza niebawem wdrożyć do produkcji seryjnej ten model. Traktor ma być wyposażony w nową generację silników wysokoprężnych z Tutaev Motor Plant, wyposażonych w żeliwną głowicę cylindrów, elektroniczny układ sterowania, rozrusznik planetarny oraz wydajniejszy układ chłodzenia. Pierwsze egzemplarze miały wyjechać w 2021 roku, a seryjna produkcja miała rozpocząć się w 2022 roku.
Analiza zużycia paliwa w modelu K-700A
Zużycie paliwa to kluczowy czynnik ekonomii ciągnika. Dane fabryczne podają spalanie na poziomie 231 g/kWh. W praktyce rolniczej podaje się je w litrach na godzinę lub hektar. Typowe spalanie Kirowca K-700A wynosi od 25 do 35 litrów na godzinę pracy. Podczas orki na lekkiej, piaszczystej glebie, Kirowiec K-700A spalił 18,66 l/ha, orząc 16,88 ha i zużywając łącznie 315 litrów paliwa. Przy sprzyjających warunkach na lekkich glebach spalanie może spaść nawet poniżej 15 l/ha. Na cięższych glebach zużycie paliwa rośnie, osiągając 20, a nawet 25 l/ha. W 2021 roku rolnik miał zużycie 16,4 l/ha.
Modyfikacje i ich wpływ na wydajność
Ciągniki Kirowiec są znane z solidnej konstrukcji i stanowią dobrą bazę do modyfikacji. W standardowej wersji K-700A, mimo potężnego silnika, maszyna mogła tracić przyczepność na trudnych terenach, co było głównym powodem garażowych przeróbek. Manuel Ristau, niemiecki mechanik, dokonał ciekawej modyfikacji, dodając trzecią oś napędową i przekształcając ciągnik w wersję 6×6. Ta przeróbka, inspirowana filmami w internecie, trwała od poniedziałku do piątku i znacznie poprawiła radzenie sobie ciągnika na ciężkich glebach, zwiększając jego stabilność i trakcję. Modyfikacja poprawiła efektywność pracy i wzmocniła wytrzymałość sprzętu rolniczego. Stare sowieckie ciągniki są nadal używane w Niemczech i często poddaje się je modernizacjom. Opinie o takich przeróbkach są różne, od uznania ich praktyczności po kwestionowanie sensu dodatkowej osi.
Gdzie znaleźć ciągniki Kirovets na sprzedaż?
Ciągniki Kirovets cieszą się popularnością i można je znaleźć na rynku wtórnym. Portale takie jak Mascus oferują używane modele. Używane traktory Kirovets pasują do wielu gospodarstw i sprawdzą się w różnych warunkach polowych. Starsze modele Kirowca są nadal cenione, a ich cena na rynku wtórnym waha się. Nowsze modele są dostępne jako nowe. Cena ciągnika Kirovets K742 o mocy 428 KM to 650 tys. zł netto. Nowy model K-8 będzie zapewne kosztować więcej. Warto sprawdzać katalogi rolnicze, takie jak AGROspis Katalog, który gromadzi dane techniczne. Inne portale, jak maszynarolnicza.pl, publikują ogłoszenia i pozwalają zapytać o cenę.
Opinie rolników o ciągnikach Kirovets
Ciągniki Kirowiec mają swoje grono fanów. Model K-744R4 Premium ma wysoką średnią ocenę - na portalu Rolnicy.pl oceniono go na 9/10 przez 12 użytkowników. Wielu docenia starsze modele, chwaląc ich ducha i prostotę. Dźwięk silnika Kirowca jest legendarny, często porównywany do dźwięku Bizonów. Użytkownicy określają maszynę K-700A jako "super", a dźwięk silnika robi na nich wrażenie. Stare sprzęty mają wyjątkowego ducha, a dźwięk turbiny i dym z komina są charakterystyczne. Dyskusje o spalaniu też budzą emocje, pojawiają się pytania o efektywność, a niektórzy wspominają o kopceniu i sugerują możliwość instalacji LPG. Inni pamiętają czasy PGR-ów, wspominając o mniejszym zużyciu paliwa. Jeden z użytkowników twierdził, że 200 litrów starczało na 8 godzin pracy.
DT-75: radziecki ciągnik gąsienicowy
DT-75 (ros. ДТ-75) to gąsienicowy ciągnik rolniczy i przemysłowy skonstruowany w Wołgogradzkiej Fabryce Traktorów (WgTZ), produkowany od 1962 roku do początku XXI wieku w kilku wersjach w ZSRR, a następnie w Rosji. Stanowił następcę ciągnika DT-54, produkowanego od 1949 roku.
Rozwój i modernizacje
W połowie lat 50. podjęto zadanie zastąpienia DT-54 nowocześniejszą konstrukcją. Opracowany w latach 1957-1958 ciągnik DT-56 nie przeszedł pomyślnie prób, ale prace nad kolejnym ciągnikiem DT-75, prowadzone pod kierunkiem Michaiła Szarowa, okazały się udane. 16 lipca 1959 roku zmontowano dwa prototypy, a następnie 22 ciągniki serii próbnej. Nowy ciągnik miał lepsze parametry, w tym większą prędkość, a przy tym był prostszy w produkcji, zachowując ogólny układ zawieszenia DT-54. Otrzymał nowocześniejszą opływową kabinę typu samochodowego.
Władze ZSRR postanowiły w 1960 roku skierować ciągnik DT-75 do produkcji. Pierwsza partia ciągników DT-75 trafiła do radzieckiego rolnictwa już w lipcu 1962 roku, a oficjalnym początkiem produkcji stał się 30 grudnia 1963 roku. W toku produkcji powstawały kolejne odmiany, a sam ciągnik był modernizowany. Pierwszą modernizację stanowił DT-75M, wprowadzony 28 sierpnia 1967 roku, z mocniejszym silnikiem A-41 (90 KM), ulepszonymi mechanizmami przeniesienia napędu i podwyższonym dachem kabiny. Od 1978 roku produkowano bazowy model drugiego pokolenia DT-75D, który posiadał wyższą, kanciastą kabinę z przednią szybą o ujemnym nachyleniu, przesuniętą w prawo, oraz zbiornik paliwa po lewej stronie na zewnątrz.
Ciągniki produkowane w Wołgogradzie były typowo czerwone, a te z Pawłodaru niebieskie z białym dachem (DT-75M) lub żółte z białym dachem (DT-75MŁ). Produkcja w Pawłodarze trwała do 1992 roku (a modele pochodne do 1998), natomiast w Wołgogradzie przetrwała do XXI wieku. Ogółem wyprodukowano ich 2 741 000 sztuk. Od 1965 roku były eksportowane, głównie do krajów bloku wschodniego (m.in. Polska, Bułgaria, Czechosłowacja) oraz państw zaprzyjaźnionych, jak Kuba i niektóre państwa afrykańskie.
Charakterystyka techniczna
Rozruch silnika następował przy pomocy dwusuwowego gaźnikowego silnika startowego PD-10M2 (DT-74) lub PD-10U (DT-75M) o mocy 10 KM, uruchamianego rozrusznikiem elektrycznym, chłodzonego wodą, którego drugim zadaniem było podgrzanie silnika zasadniczego. Silnik wersji A-41SI nie posiadał silnika rozruchowego, a jedynie rozrusznik.
Zawieszenie składało się z dwóch dwukołowych wózków resorowanych sprężynami śrubowymi (z podwójnymi metalowymi kołami), zawieszonych wahliwie po każdej ze stron. Gąsienicowy układ jezdny dopełniały zębate koła napędowe z tyłu, koła napinające z przodu i dwa podwójne koła podtrzymujące po każdej stronie. Gąsienice miały szerokość 390 mm. Standardowo ciągnik posiadał całkowicie zamkniętą, przeszkloną kabinę kilku modeli.
Wyzwania i przyszłość rosyjskiego przemysłu maszyn rolniczych
Rosyjski rynek maszyn rolniczych przeżywa wyraźne spowolnienie. Dwóch największych producentów, Rostelmash i Petersburgski Zakład Traktorów (Kirovets), ogranicza produkcję, a nawet wstrzymuje linie montażowe. Rostelmash do końca roku będzie działać jedynie trzy dni w tygodniu z powodu stałego spadku popytu na kombajny i ciągniki w Rosji. Na placach fabrycznych zalega około 2,1 tys. maszyn, mimo zatrudniania około 13 tys. osób. Podobne problemy dotyczą produkcji ciągników Kirovets - Petersburgski Zakład Traktorów od początku lipca czasowo wstrzymał linię montażową na co najmniej cztery tygodnie z powodu załamania zamówień (jedynie cztery kontrakty na ciągniki w całym 2025 r. w porównaniu do 2024 r.). Zakład rozważa przejście na czterodniowy tydzień pracy.
Nie można wykluczyć, że ograniczenie cywilnej produkcji i wstrzymanie pracy mogą wynikać z redystrybucji zasobów na rzecz przemysłu wojennego, który w warunkach napaści na Ukrainę ma priorytet w gospodarce. Rosja nie tylko zmniejsza liczbę produkowanych maszyn rolniczych, ale również traci zdolność ich skutecznej sprzedaży. Jeśli obecne trendy będą się pogłębiać, renoma rosyjskich marek maszynowych może ulec trwałemu osłabieniu. Pojawia się pytanie, czy fabryki Rostelmash i Kirovets w przyszłości pozostaną producentami maszyn rolniczych, czy też ich linie montażowe będą coraz częściej podporządkowane zamówieniom armii.