KAMAZ, skrót od Камский автомобильный завод, znany również jako KamAZ ze względu na wcześniej znormalizowane oznaczenia, to rosyjski producent samochodów ciężarowych, autobusów (NefAZ), cystern i silników wysokoprężnych. Siedziba firmy znajduje się w przemysłowym mieście Nabierieżne Czełny w Rosji.
Historia i Rozwój Produkcji
W połowie lat sześćdziesiątych XX wieku w Związku Radzieckim istniał duży popyt na samochody ciężarowe o średniej ładowności, którego nie można było zaspokoić własną produkcją. Z tego powodu w 1976 roku uruchomiono kompletny zakład produkcyjny, który został zbudowany w ciągu pięciu lat. 70% potrzebnych do tego maszyn musiało pochodzić z importu.
Optymalnym miejscem produkcji, określonym na podstawie analizy komputerowej, był Nabierieżne Czełny. Zakład został zaprojektowany do produkcji 150 000 samochodów ciężarowych o średniej ładowności i 250 000 silników wysokoprężnych rocznie. Dzięki temu KAMAZ-Werke stał się jednym z największych producentów pojazdów użytkowych na świecie. Odlewnia miała produkować 500 000 ton odlewów rocznie, co czyniło ją wówczas największą odlewnią na świecie. Około 60 000 robotników budowlanych pracowało na placu budowy podczas budowy zakładów.
Kompleks produkcyjny składa się obecnie z dziesięciu dużych specjalistycznych zakładów o wydajności do 65 000 ciężarówek, 1 000 autobusów i do 75 000 silników wysokoprężnych rocznie. Przed rozpoczęciem produkcji na dużą skalę w moskiewskim instytucie inżynieryjnym im. I. A. Lichaczowa zbudowano 24 prototypy, które zostały zaprojektowane w centralnym radzieckim instytucie planowania i rozwoju pojazdów NAMI i przetestowane pod kątem ich przydatności do codziennego użytku i wytrzymałości w wielu różnych radzieckich regionach klimatycznych, takich jak Syberia, Ural i gorące południowe republiki związkowe. Silniki zostały opracowane centralnie w Jarosławskim Motornym Zawodu.
Próbki testowe różniły się od późniejszych ciężarówek, zwłaszcza pod względem konstrukcji kabiny. Początkowo do produkcji weszły trzy modele: ciężarówka z platformą (model KamAZ-5320), ciągnik siodłowy (KamAZ-5410) i wywrotka (KamAZ-5511) - wszystkie w wariantach trzyosiowych. 16 lutego 1976 r. z linii montażowej zjechała pierwsza ciężarówka serii KAMAZ, a w 1977 r. rozpoczęto produkcję na dużą skalę.
W pierwszym roku do października 1976 r. wyprodukowano 15 000 ciężarówek w klasach wagowych od 15 000 do 22 000 ton, a do grudnia 8 do 20. Ciężarówki te miały moc 210 KM, a później z turbosprężarką 260 KM. Do początku lat dziewięćdziesiątych pojazdy te były bardzo powszechne na terenie RWPG. Silniki były również dostarczane do innych producentów ciężarówek, takich jak ZIL, Uralsky Avtomobilny Zavod i LiAZ.
Plan zakładał produkcję 150 000 ciężarówek i 250 000 silników rocznie. W lutym 1990 roku na Kubie powstał zakład montażowy. Pod nazwą Altkam budowano również ciężarówki. W październiku 1985 roku z linii montażowej w zakładzie w Nabierieżnych Czełnach zjechała milionowa ciężarówka. Również w 1988 roku rozpoczęto produkcję pierwszego pojazdu dwuosiowego, KamAZ-5325.
Przekształcenia i Współpraca Międzynarodowa
23 sierpnia 1990 roku firma jako pierwsza w Związku Radzieckim została przekształcona w spółkę akcyjną. Już w 1992 roku używano silników Cummins, chociaż do 1995 roku montowano również własne silniki. 14 kwietnia 1993 roku fabryka silników została zniszczona przez wielki pożar. Zastosowano sześciocylindrowe silniki Cummins o mocy do 400 KM, silnik wielopaliwowy, skrzynie biegów Eaton i kabiny Sisu. Zahnradfabrik Friedrichshafen dostarczyła również skrzynie biegów i osie Rockwella.
Wraz z przewrotami politycznymi w Europie Wschodniej zmieniły się również ramowe warunki produkcji. KAMAZ znalazł się na skraju ruiny w 1998 roku. W 1999 roku firma otrzymała pożyczkę w wysokości ponad 100 milionów dolarów od Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju (EBOR). Pomimo załamania się rynku zbytu, do sierpnia 1993 r. wyprodukowano 1,5 miliona ciężarówek, a do sierpnia 1999 r. łącznie 1,6 miliona.
W 2000 roku oddano tylko 5000 ciężarówek, a Cummins i Zahnradfabrik Friedrichshafen nie dostarczały już ciężarówek. Rosyjskie Siły Zbrojne otrzymały rozkazy, aby w ciężarówkach można było zainstalować własne silniki V8. Modele cywilne były teraz wyposażone w silniki Caterpillar. Do 2003 roku fabrykę opuściło łącznie około 2,3 miliona własnych i innych producentów silników wysokoprężnych. Pojazdy są nadal szeroko stosowane w krajach WNP i, według fabryki, są eksportowane do około 30 krajów na całym świecie.
12 grudnia 2008 roku Daimler AG nabył 10% udziałów w KAMAZ-od Troika-Dialog Holding. Wzrost do 43% udziałów zaplanowano w przypadku pozytywnego rozwoju sytuacji gospodarczej. Daimler otrzymał również miejsce w Radzie Nadzorczej i daleko idący wpływ na dalszy rozwój i modernizację serii modelowej.
W październiku 2009 roku ogłoszono, że Daimler i KAMAZ chcą ściślej ze sobą współpracować i ma powstać wspólny projekt. Na przykład ciężarówki Mercedes są produkowane w fabryce KAMAZ. Firma będzie również sprzedawać produkty Mercedes-Benz i autobusy Setra. Sieć serwisowa i sprzedażowa ma zostać rozszerzona za pośrednictwem dealerów KAMAZ. Japońska spółka zależna Daimlera, Fuso, również będzie produkować ciężarówki w Naberezhnye Chelny. Celem jest stopniowe zwiększanie udziału rosyjskich dostawców i rosyjskich komponentów, a także wzmocnienie ogólnej obecności Mercedes-Benz i współpracy z KAMAZ w Rosji. Do 2014 roku Daimler zwiększył swoje udziały w KAMAZ do 15%.
Dwoma największymi udziałowcami KAMAZ są państwowy holding zbrojeniowo-technologiczny Rostec (~49,9%) oraz cypryjski Avtoinvest (~20,8%) (stan na maj 2015 roku). W 2014 roku fabryka wyprodukowała 2,13 miliona ciężarówek i 2,8 miliona silników wysokoprężnych.
25 marca 2015 roku została podpisana umowa o współpracy pomiędzy firmą Liebherr a firmą KAMAZ. Uzgodniono, że Liebherr opracuje nowoczesne silniki wysokoprężne dla KAMAZ i że KAMAZ zapewni również doradztwo techniczne.
Nowa Generacja i Wpływ Sankcji
Od 2016 roku firma produkuje seryjnie nową generację samochodów ciężarowych na bazie wywrotki KamAZ-6580, która została zaprezentowana na targach samochodowych w 2015 roku. W produkcji seryjnej w pojazdach montowane są silniki Mercedes-Benz i skrzynie biegów ZF Friedrichshafen. Ciężarówki te były pierwszymi pojazdami produkcyjnymi producenta, które spełniały normę emisji spalin Euro 11.
W związku z rosyjską inwazją na Ukrainę państwa i instytucje zachodnie nałożyły sankcje pod koniec lutego 2022 r.; Rosja może m.in. korzystać z SWIFT tylko w ograniczonym zakresie. 28 lutego 2022 roku Daimler Truck i ZF Friedrichshafen zawiesiły współpracę z KAMAZ. Od kwietnia 2022 roku produkowane będą wyłącznie ciężarówki generacji K3, które bazują niemal wyłącznie na częściach produkcji rosyjskiej. Nowocześniejsze generacje K4 i K5 nie są już produkowane.
Produkcja silników jest ograniczana do jednostek spełniających normy Euro 2, które były zakazane w Rosji przez 10 lat, a wcześniej były produkowane tylko w małych ilościach na eksport do Afryki i Ameryki Łacińskiej. W tym celu należało złagodzić prawne wymogi środowiskowe. Mimo sankcji sprzedaż wzrosła o prawie 7% do 267 mld rubli. Zysk natomiast spadł o połowę i wyniósł 81 mld rubli. W 2022 roku wyprodukowano i sprzedano ponad 43 000 pojazdów.
Struktura Grupy KAMAZ i Aktualna Oferta
Grupa KAMAZ składa się z ponad 110 spółek zależnych i stowarzyszonych. Ponadto KAMAZ jest zaangażowany w około 50 firm. W skład grupy wchodzą m.in.:
- Główny zakład w Nabierieżnych Czełnach, odpowiedzialny za produkcję samochodów ciężarowych
- Neftekamsky Avtozavod (w skrócie NefAZ) w Nieftiekamsku, produkcja autobusów, przyczep i naczep, nadwozi specjalnych, autobusów kombinowanych i sprzętu rolniczego
- Metalurgia KAMAZ
- Odlewnia i tłocznia
- KAMAZ Olej napędowy
- KAMAZ Remdiesel
- Serwis techniczny KAMAZ
- Firma handlowo-finansowa KAMAZ
- Mistrz KIP
- Centrum Naukowo-Techniczne KAMAZ
- KAMAZ Produkcja Instrumentów Specjalnych
Aktualny asortyment produktów obejmuje ponad 200 różnych modeli opartych na samochodach ciężarowych KAMAZ, od standardowych samochodów ciężarowych po dźwigi i wozy strażackie.
Rynek Sprzedaży i Bezpieczeństwo Zakupów
Oferta sprzedaży pojazdów używanych prezentuje szeroki wachlarz roczników i przebiegów, co odzwierciedla długą historię obecności marki na rynku. Przykładowe oferty obejmują:
- Szudziałowo: 2008 - 204 869 km
- Jawor: 2011 - 111 099 km
- Inowrocław: 2015 - 73 000 km
- Kąty Wrocławskie: 1987 - 140 000 km
- Bydgoszcz: 1979 - 54 940 km
- Księżpol: 1998 - 250 000 km
- Czernichów: 1995 - 223 000 km
- Strzelin: 2006 - 150 000 km
- Czechowice-Dziedzice: 2004 - 363 000 km
- Rudzica: 2008 - 308 000 km
- Siemianowice Śląskie: 2005 - 220 000 km
- Ostrów Mazowiecka: 2008 - 120 000 km
- Strzegom: 2007 - 394 086 km
- Włosienica: 2009 - 137 000 km
- Dąbrowa Tarnowska: 2007 - 470 000 km
- Wsola: 2000 - 550 000 km
- Kutno: 2009 - 170 km
- Stęszew: 2015 - 400 000 km
- Gdańsk, Jasień: 2014 - 591 000 km
- Zawady: 2008 - 999 km
- Złotoryja: 2008 - 98 000 km
- Gołoszyce: 2007 - 239 420 km
- Nowa Huta: 2013 - 101 500 km
- Bodzentyn: 2017 - 240 000 km
- Leszno: 2022 - 129 000 km
- Mogilno: 2005 - 338 817 km
- Deszczno: 1988 - 60 000 km
- Orzesze, Zawada: 2017 - 297 000 km
- Młodów: 2001 - 500 000 km
- Piotrków Trybunalski: 2017 - 798 000 km
- Iłża: 2014 - 630 000 km
- Binczarowa: 2000 - 131 000 km
- Suche-Rafaczówki: 2007 - 161 013 km
- Gliwice, Żerniki: 2020 - 212 000 km
- Pałubice: 2008 - 134 000 km
- Mogilno: 2010 - 303 574 km
- Bodzentyn: 2008 - 411 577 km
- Gniezno: 2018 - 340 000 km
- Mogilno: 1998 - 660 251 km
- Młodasko: 2009 - 293 400 km
Oferta ma charakter informacyjny. Jeśli zdecydowałeś się na zakup pojazdu w niskiej cenie, upewnij się, że konwersujesz z prawdziwym dealerem. Dowiedz się czegoś więcej o właścicielu pojazdu.
Jeden ze sposobów oszustwa - podanie się za realnie istniejącą firmę. Gdy podejrzewasz oszustwo, zgłaszaj je w formularzu kontaktowym dla przeprowadzenia dodatkowej kontroli. Zanim dokonasz zakupu, uważnie zapoznaj się z kilkoma ofertami sprzedaży, aby poznać średnią wartość wybranego modelu. Jeśli cena wybranej przez Ciebie oferty jest znacznie niższa od analogicznych ogłoszeń, warto się zastanowić. Znacząca różnica w cenie może świadczyć o ukrytych defektach lub o próbie oszustwa przez sprzedającego. Nie kupuj pojazdu, którego cena znacznie różni się od średniej ceny za analogiczny sprzęt.
Nie zgadzaj się na płacenie zadatku za towar. W razie wątpliwości nie bój się pytać o szczegóły dotyczące ogłoszenia, poprosić o dodatkowe zdjęcia i dokumenty pojazdu. Sprawdzaj ich poprawność i zadawaj dodatkowe pytania.
Najbardziej rozpowszechniony typ oszustwa. Nieuczciwi sprzedawcy mogą prosić o wpłatę zadatku dla "rezerwacji" twojego prawa na zakup pojazdu. W ten sposób oszuści gromadzą duże kwoty i znikają, przestają odbierać telefon. Nie wpłacaj zadatku bez dokumentów, które miały by potwierdzić przekazanie środków, jeśli podczas współpracy sprzedający wzbudza podejrzenia.
Podobna prośba powinna wzbudzić podejrzenia, prawdopodobnie konwersujesz z oszustem. Bądź czujny, oszuści mogą maskować się pod znane firmy, wprowadzając nieznaczne zmiany do nazwy. Nie przesyłaj środków, jeśli nazwa firmy wzbudza podejrzenia. Zanim zrealizujesz płatność, upewnij się o prawdziwości podanych danych do przelewu i czy na pewno należą do tej firmy.
Nowy Kamaz 54901 na Polskim Rynku
Zapowiedziano wejście nowego Kamaza 54901 na polski rynek ciężarówek dalekodystansowych. W najbliższych tygodniach można spodziewać się prezentacji dla przewoźników, a prawdopodobnie przed końcem roku pierwsze egzemplarze pojawią się na polskich tablicach. Pierwsze egzemplarze demonstracyjne stanęły na placu krakowskiej firmy Kamaz Polska.
Opisywane "demo" było jeszcze samochodem na rosyjskich rejestracjach i w rosyjskiej konfiguracji, z silnikiem diesla Euro 5, niedopuszczalnym na polskim rynku. Sprzedaż rozpocznie się od wariantu gazowego, zasilanego paliwem LNG i przygotowywanego przez unijną montownię na Litwie. Taki pojazd będzie oferowany jako ciągnik siodłowy 4x2, z wysoką kabiną sypialną, mocą maksymalną 450 KM, zautomatyzowaną skrzynią biegów i zasięgiem około 1300 kilometrów.
Wariant z silnikiem diesla, spełniający unijne normy Euro 6, będzie dostępny nieco później, z racji trwających jeszcze prac homologacyjnych. Gazowy start może mieć pewną zaletę, ponieważ Kamaz będzie miał tylko trzech potencjalnych konkurentów na rynku ciągników LNG: Iveco S-Way NP, Scanię serii R LNG oraz Volvo FH LNG. Na polskim rynku ciągniki LNG są zazwyczaj domeną dużych flot, obsługujących masowo trasy po Niemczech.
Обзор нового KAMAZ 54901 70004 СА
Mieszanka Technologii Rosyjskich i Niemieckich
Pochodzenie licznych podzespołów pojazdu stanowi jego atut. Choć na kabinie widnieje rosyjski znaczek, pojazd jest mieszanką rosyjsko-niemieckich technologii. Kamaz odpowiada za ramę, przedni most, ogólny montaż i masę mniejszych podzespołów. Silnik jest wspólnym projektem Kamaza i Liebherra (niemiecko-szwajcarskiego producenta dźwigów). Skrzynię biegów dostarcza niemiecki ZF, a most napędowy i kabina pochodzą z Mercedesa.
Konkretnie jest to nadwozie z Mercedesa Actrosa bieżącej generacji, w wariancie typu BigSpace. Kabina ma duży wpływ na pierwsze wrażenie, przypominając Actrosa pod względem lusterek, zagospodarowania wnętrza, układu łóżek, przeszklenia i schowków. Na części elementów, jak szyby boczne, widnieją emblematy Mercedesa.
Jednak podczas jazdy można zauważyć wyraźnie inną charakterystykę pojazdu. Kamaz 54901 jest dosyć sztywny i precyzyjny w prowadzeniu, ale mniej komfortowy niż Actros. Może to wynikać z zawieszenia tylnego mostu na tylko dwóch poduszkach. Egzemplarz demonstracyjny miał opcjonalny, wzmocniony most przedni, będąc ciągnikiem 19-tonowym (oznaczenie M1945 umieszczone na drzwiach).
Skrzynia biegów to typowy Traxon, pracujący bardziej zdecydowanie niż Powershift w 450-konnych Mercedesach. Pozycja kierowcy nie sprawia wrażenia siedzenia bardzo wysoko, typowego dla Actrosów, a wyciszenie jest na podobnym poziomie, choć z wyraźnie innym dźwiękiem silnika.
Różnice widać również w systemach elektronicznych. Oferta Kamaza nie obejmie aktywnego układu kierowniczego ani tempomatu przewidującego topografię terenu. Dostępne będą elementy obowiązkowe, takie jak przedni radar czy czujnik pasów ruchu.
Pulpit Kamaza jest prosty i przejrzysty, z dużymi przełącznikami, wygodnymi pokrętłami, drążkiem hamulca ręcznego oraz prawdziwymi wskaźnikami. Ilość przycisków na kierownicy jest umiarkowana, a za kierownicą znajdują się dwa przełączniki, w tym prawy z pokrętłem do obsługi skrzyni biegów. Wśród nowocześniejszych elementów pojawia się duża stacja multimedialna z dodatkowym ekranem, radioodtwarzaczem i nawigacją.
W modelu 54901 znajduje się również kamera w desce rozdzielczej, skierowana na twarz kierującego. Urządzenie to ma określać, gdzie w danym momencie pada wzrok kierowcy, zapisując informacje w systemie telematycznym. W Europie temat ten wzbudził sporo kontrowersji, na czele z głośnym sprzeciwem niderlandzkich związków zawodowych.
Kabina i Komfort
Zagospodarowanie sypialni oraz górnych schowków jest niemal identyczne jak w Actrosie z kabiną BigSpace. Schowki górne są podświetlane i otwierane na siłownikach, górne łóżko jest szersze od dolnego, a dolne łóżko można ustawić całkowicie pionowo. Rozwiązania te są znane i cenione przez wielu europejskich kierowców.
Istnieją jednak dwie istotne różnice. Po pierwsze, lodówka została zintegrowana z dużym schowkiem, co może utrudniać jej wysuwanie. Pod względem jakości wykonania można mówić o raczej twardych plastikach, głównie w kolorze brązowym, co nadaje wnętrzu budżetowy charakter. Należy jednak pamiętać, że Kamaz przygotował model 54901 jako bardziej budżetową alternatywę dla Actrosa (według rosyjskich doniesień, tańszą o około 10 procent przy podobnych konfiguracjach).
Jakość spasowania materiałów jest na odpowiednim poziomie, a wszystko wygląda dosyć solidnie. Tapicerka foteli jest przyjemna, a dzięki płaskiej podłodze i jasnym materiałom we wnętrzu jest komfortowo. Egzemplarz demonstracyjny wyjechał z fabryki na oponach Michelin (model X Multi Energy), odchylanie kabiny odbywało się przy użyciu elektrycznej pompy.
Silnik i Osiągi
Jednostka napędowa w egzemplarzu demonstracyjnym nie będzie oceniana, ponieważ w tej wersji nie trafi na polski rynek. Dane techniczne polskiej konfiguracji z napędem gazowym obejmują 12-litrowy silnik o mocy 450 KM, przystosowany do jazdy na gazie ziemnym. Wymaga to zastosowania retardera i obniża maksymalny moment obrotowy.
Maksymalny moment obrotowy wynosi 1850 Nm przy 1300 obr/min, co nawet jak na silnik gazowy wydaje się niewielką wartością (na przykład Scania R410 LNG ma 2000 Nm). Dlatego gazowy silnik będzie standardowo łączony z mostem napędowym o przełożeniu 2.80.
Podsumowanie Rynku i Przyszłość
Kamaz 54901 można określić jako mieszankę rosyjsko-niemieckich technologii, co korzystnie wpływa na praktyczność kabiny i czyni wrażenia z jazdy porównywalnymi z europejskimi standardami, jednocześnie ograniczając budżetowy charakter. Jest to po prostu nowoczesna ciężarówka, jakiej można spodziewać się w Europie.
Słabym punktem tej mieszanki jest znak zapytania, który trzeba postawić nad serwisowaniem oraz zgraniem rosyjskich i niemieckich elementów. Zachodnia sieć serwisowa jest nadal organizowana, a opinie o awaryjności będą musiały poczekać. Decyzją z dnia 3 czerwca 2022 r. Rada Unii Europejskiej nałożyła na przedsiębiorstwo sankcje za wspieranie działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy.
Na początku XXI wieku wdrożono nową generację ciężarówek K5, opracowanych we współpracy z Daimlerem. Obecnie zakłady KAMAZ składają się z 9 fabryk, w tym zlokalizowanych także poza Rosją (Wietnam, Indie, Kazachstan), wyspecjalizowanych w produkcji różnych podzespołów. Są drugimi w Federacji Rosyjskiej pod względem wielkości produkcji, oraz jedynymi zakładami w Rosji produkującymi pełną gamę samochodów ciężarowych różnego typu. Zakłady KAMAZ posiadają załogę fabryczną startującą w rajdach, m.in.
