Cebula jest jednym z najbardziej popularnych warzyw uprawianych w Polsce. W ostatnich latach w naszym kraju zwiększa się powierzchnia upraw cebuli z dymki sadzonej wiosną. Dotychczas wysadzanie cebuli dymki było niezwykle pracochłonnym, wykonywanym ręcznie zajęciem, a obecnie staje się coraz kosztowniejsze ze względu na czasochłonność tych prac, jak również małe zainteresowanie pracą ręczną pracowników sezonowych. W produkcji warzywniczej widać jednak znaczny postęp w mechanizacji wielu etapów, a zabieg sadzenia cebuli można zmechanizować dzięki zastosowaniu specjalistycznych sadzarek.
Zalety uprawy cebuli z dymki
Uprawa cebuli z dymki pozwala na przyspieszenie plonu o około 4-6 tygodni w porównaniu do uprawy z siewu. Kolejną z zalet jest stosunkowo najlepsza tolerancja na niesprzyjające warunki pogodowe i glebowe, co umożliwia uprawę na terenie całego kraju.
Terminy sadzenia cebuli dymki
Dymkę wysadza się w polu wczesną wiosną, zwykle w marcu lub w kwietniu, gdy tylko można uprawić pole. W rejonach o łagodniejszych warunkach klimatycznych istnieje również możliwość sadzenia dymki jesienią, w okresie od połowy września do połowy października.
Typy sadzarek do cebuli dymki
Sadzarka do cebuli dymki w znacznym stopniu ułatwia proces wysadzania cebuli przeznaczonej na nasiona czy do wcześniejszej konsumpcji. Na rynku dostępne są sadzarki polecane do tego celu, a w ich użytkowaniu wyróżnia się wiele rozwiązań konstrukcyjnych:
- Sadzarki z taśmowo-koszyczkowym systemem dozowania, gdzie napełniania dozowników przenośnika dokonuje ręcznie pracownik obsługujący maszynę.
- Sadzarki automatyczne z drgającymi zsypami.
- Sadzarki z gumowym podajnikiem.
- Sadzarki mechaniczne i pneumatyczne.
Warunkiem prawidłowego sadzenia sadzarkami mechanicznymi jest jednorodność materiału wysadkowego. Jeśli dymka jest bardziej wyrównana pod względem wielkości, tym łatwiej jest uzyskać równomierną odległość między cebulkami w rzędach oraz płynność samego wysadzania i niezatykanie się cebulek w gniazdach wysadzających czy zsypach.
Konstrukcja i zasada działania
Sadzarki do cebuli dymki składają się z ramy z kołami kopiującymi, na której zamontowano zbiornik na materiał do wysadzania, zespołu wysadzającego napędzanego od WOM ciągnika współpracującego z kółkami dociskającymi oraz podestu dla pracowników obsługi.
Elementem dozującym cebulki jest specjalny gumowy podajnik, podający je posuwistym ruchem do rurek, których wylot znajduje się tuż nad redliczką. Wysadzona w ten sposób dymka zostaje osadzona w ziemi, a następnie dociśnięta przez kółka ugniatające.
Innowacje w konstrukcji sadzarek
Innowacje wprowadzane w rozwiązania konstrukcyjne są wynikiem obserwacji i zdobytego doświadczenia podczas pracy sadzarkami. Wytrząsacze i ich wibracyjny ruch powoduje równomierny, ciągły ruch strumienia cebulek. W praktyce jednak często cebulki potrafią się zawiesić i zablokować. Wówczas osoba obsługująca sadzarkę musi upłynnić ruch cebulek, odblokowując dna gniazd wysadzających. Zamontowanie elementów sprężystych w postaci gumowych pasków w znaczny sposób to ułatwia, powodując powrót zastawek do ustalonej pozycji. Często cebulki potrafią wydostać się z redlicy wysadzającej jeszcze przed przykryciem jej ziemią w rzędzie.
sadzarka do dymki, bobu, fasoli, czosnku
Oferta producentów sadzarek do cebuli dymki
Sadzarki do cebuli na polski rynek dostarcza stosunkowo niewielu producentów. Największym polskim producentem sadzarek do cebuli z dymki jest firma Krukowiak z Brześcia Kujawskiego. W ofercie wytwórcy są dostępne modele wysadzające cebulki w 4, 5, 6 oraz 7 rzędach. Są to maszyny zawieszane na tylnym TUZ-ie, wymagające współpracy z ciągnikiem o mocy powyżej 30 KM. Rama sadzarek z przymocowanym do niej zbiornikiem jest oparta na dwóch kołach, które są jednocześnie źródłem napędu dla zespołu dozującego. Elementem dozującym cebulki jest gumowy podajnik, który podaje je do wibrujących rynienek. Następnie cebulki są przesypywane do lejków, poprzez które trafiają do redlic.
Firma PPUH Renal, znajdująca się w Mikułowicach w woj. świętokrzyskim, oferuje producentom cebuli dwa rodzaje sadzarek. Jedną z nich jest trzyrzędowa maszyna wykorzystywana w sadzeniu cebuli, czosnku oraz bobu. Zawieszana sadzarka jest obsługiwana przez trzech pracowników, którzy umieszczają cebulki w pojemnikach taśm podających materiał do lejków ustawionych pionowo nad redlicami. Za redlicami znajdują się zagarniacze. Firma Renal oferuje także sadzarkę automatyczną. Trzyrzędowa maszyna konstrukcją przypomina taśmowe, automatyczne sadzarki do ziemniaków. Napędzane od kół jezdnych czerpaki zamontowane na łańcuchach podbierają cebulki ze zbiornika, unoszą je w górę, a następnie wsypują do pionowych lejków, skąd trafiają one do redlic. Maszyna jest przeznaczona do sadzenia cebuli z dymki, czosnku, bobu oraz tulipanów.
Taśmowe oraz automatyczne sadzarki mogące wysadzać cebulę z dymki są dostępne w ofercie firmy Garmach. Taśmowe sadzarki MGP są produkowane w wersji 2, 3 i 4-rzędowej. Sadzarki automatyczne Garmach AGP są produkowane w wersji od 3 do nawet 8 rzędów. Firma Garmach oprócz maszyn własnej produkcji oferuje sadzarki francuskiej firmy Erme. W ofercie producenta są dostępne sadzarki z mechanicznym, jak i pneumatycznym systemem dozowania cebulek, dostępne w wersji od 3 do nawet 15 rzędów.
Szczegółowe rozwiązania w sadzarkach Erme
Sadzarki mechaniczne
Mechaniczne sadzarki wysadzające w pojedynczych rzędach składają się z oddzielnych sekcji wyposażonych w zbiornik, aparat wysadzający, redlicę oraz podwójne kółka dogniatające. Podstawowym elementem roboczym jest obracająca się tarcza z 16 wymiennymi chwytakami, która pobiera cebulki ze zbiornika. Praca zespołu jest podobna jak w dawnych czeskich sadzarkach chwytakowych do ziemniaków.
Sadzarki pneumatyczne
Zasada działania sadzarek pneumatycznych do cebuli po części przypomina pracę siewników punktowych do siewu kukurydzy. Francuski producent w tej maszynie zastosował dwie współpracujące ze sobą obracające się tarcze napędzane silnikiem hydraulicznym. Pierwsza z nich z otworami na obwodzie, za pośrednictwem podciśnienia wytwarzanego przez wentylator, pobiera cebulki ze zbiornika i przekazuje do kolejnej tarczy, na obwodzie której znajdują się małe rynienki. Za pośrednictwem tej tarczy znajdującej się nad redlicą cebulki są umieszczane w glebie. Rząd, w którym umieszczono cebulki, jest zagęszczony podwójnymi kółkami ogumionymi.
Za pośrednictwem firmy Agrarada na polskim rynku są dostępne sadzarki do cebuli produkowane przez holenderską firmę Warrens BV. Holenderski wytwórca oferuje maszyny wysadzające cebulę z dymki w od 4 do 18 rzędów. Konstrukcja maszyn umożliwia bezstopniową regulację szerokości międzyrzędzi. Materiał nasadzeniowy podawany jest do redlic za pośrednictwem znajdującego się pod dnem zbiornika szerokiego przenośnika napędzanego hydraulicznie. Równomierność podawania materiału na przenośnik zapewnia stół wibracyjny z obrotowymi szczotkami. Wysadzone rzędy są zasypywane zagarniaczami talerzowymi ustawionymi asymetrycznie. Dostępne są także szerokie rolki dogniatające.