Współczesna uprawa ziemniaków wymaga precyzyjnego podejścia do każdego etapu produkcji, a jednym z najbardziej krytycznych jest technika sadzenia. To właśnie ona, uwzględniająca rozstawę rzędów i gęstość sadzenia, w bardzo dużym stopniu decyduje o strukturze, jakości i wielkości plonu. Niezrozumienie podstawowych zasad może prowadzić do nieefektywnego wykorzystania pola i obniżenia rentowności gospodarstwa.
Wpływ Rozstawy i Gęstości Sadzenia na Plon
Należy obalić błędne przekonanie, że mniejszy rozstaw rzędów automatycznie oznacza większą liczbę redlin na polu, a tym samym większy plon ziemniaków. Takie rozumowanie jest mylne. Analogicznie jak w przypadku zbóż, gdzie nikt nie sieje pół tony ziarna zamiast zalecanych niecałych 200 kg, kluczowe znaczenie ma obsada roślin na metrze kwadratowym czy też hektarze. Nie ma znaczenia, czy sadzimy na rozstawie 62,5 cm, 75 cm czy 90 cm - dla danego kierunku uprawy ilość łodyg na hektarze powinna być taka sama. Jest to związane z konkurencją roślin o wodę, składniki pokarmowe oraz światło. Ważne jest, aby zwrócić uwagę na słowo łodyga, a nie krzak; każde oczko sadzeniaka wypuszcza jedną łodygę, która jest osobną jednostką produkcyjną.
Struktura Plonu a Jakość i Wielkość Bulw
Pojęcie struktury plonu określa udział w plonie bulw o różnej wielkości, co jest głównym czynnikiem jakości dla każdego kierunku użytkowania. Efektywność ekonomiczna każdej produkcji zależy od wysokości plonu handlowego, na który składają się wyłącznie bulwy o wymaganych wielkościach. Dlatego też bardzo istotnym elementem w technologii produkcji ziemniaków dla uzyskania maksymalnego plonu przy poszczególnych kierunkach użytkowania staje się precyzyjne określenie ilości łodyg na 1 ha.
Rola Wielkości Sadzeniaka i Liczby Łodyg
Ilość łodyg na jednostce powierzchni zależy od wielkości sadzeniaków, gęstości sadzenia i właściwości odmianowych. Znajomość tych czynników daje możliwość zaplanowania architektury łanu. Istnieje ścisła zależność między wielkością sadzeniaka a ilością oczek i wyrastających z nich łodyg. Polega ona na tym, że im większy sadzeniak, tym więcej wytwarza oczek i więcej ich kiełkuje. Plon i jego struktura zależą wyłącznie od zagęszczenia pędów, niezależnie od tego, czy to zagęszczenie uzyskano wysadzając bulwy małe, średnie czy duże. Dysponując sadzeniakami określonej wielkości, można wyliczyć, ile łodyg wyrośnie z jednej rośliny. Pozwala to dość dokładnie zaplanować pożądaną liczbę pędów na jednostce powierzchni dla określonego kierunku produkcji.
Zalecane Zagęszczenie Pędów dla Różnych Kierunków Użytkowania
Na podstawie badań ustalono również zalecenia dotyczące zagęszczenia pędów dla podstawowych kierunków użytkowych ziemniaka:
- Dla ziemniaków uprawianych na frytki zaleca się około 100 tys. pędów na 1 ha.
- Dla ziemniaków na chipsy i jadalne - 200 tys. pędów na 1 ha.
- Dla ziemniaków skrobiowych i sadzeniaków - 300 tys. pędów na 1 ha.
Ziemniaki wczesne zbierane po osiągnięciu pełnej dojrzałości zapewniają najwyższy plon przy zagęszczeniu 200 tys. łodyg na 1 ha. Jednak w uprawie na zbiór najwcześniejszy zastosowanie zagęszczenia 400 - 500 tys. łodyg na 1 ha znajduje często ekonomiczne uzasadnienie, pomimo, że znacznie wzrasta masa wysadzanych sadzeniaków.
Sadzimy ziemniaki jadalne z piwnicy! | Ostatni film z sadzenia | Podsumowanie.
Obliczanie Gęstości Sadzenia
Aby obliczyć gęstość sadzenia w rzędach w zależności od wielkości sadzeniaków dla uzyskania założonej liczby łodyg na 1 ha, służy poniższy wzór:
G = (10 000 m2 x Lp) / (Zlp x Rm)
Gdzie:
- G - zalecana gęstość sadzenia (m.)
- Lp - liczba pędów wyrastająca z wysadzanej bulwy sadzeniaka (szt.)
- Zlp - zalecana liczba pędów dla danego kierunku produkcji (tys. szt. na 1 ha)
- Rm - rozstawa rzędów (m)
Wybór Sadzeniaków a Termin Zbioru
Przy każdym kierunku użytkowym mniejszą masę sadzeniaków wysadzimy, jeżeli do sadzenia użyjemy sadzeniaki mniejsze. Biorąc pod uwagę, że przy wysadzaniu bulw większych nie uzyskujemy wymiernych korzyści w plonie i jego strukturze, uzasadnione jest używanie do sadzenia bulw mniejszych. Jednak planując najwcześniejsze terminy zbioru ziemniaków uprawianych na zbiór w niepełnej dojrzałości, nie należy wysadzać sadzeniaków małych o średnicy poniżej 5 cm, gdyż wschodzą one później w stosunku do bulw większych.
Kluczowe Cechy Dobrej Sadzarki
Prawidłowe zaplanowanie obsady roślin jest bezużyteczne, jeśli sadzarka nie jest w stanie zapewnić odpowiedniej precyzji. Należy zwrócić szczególną uwagę na możliwości regulacji i precyzję mechanizmu sadzącego. Problemem może być sadzarka, która posiada tylko trzy ustawienia, ponieważ drastycznie ogranicza to możliwości dostosowania do optymalnych parametrów uprawy. Co więcej, sadzarka nie może również pobierać po kilka sadzeniaków, ponieważ cała obsada zostanie wtedy nierównomiernie rozłożona, co negatywnie wpłynie na plon.