Podczas zakładania sadu kluczowe jest zachowanie równomiernej głębokości sadzenia drzewek, stałej ich rozstawy oraz określonej odległości między rzędami. Tę pracę można znacznie ułatwić, wykorzystując do tego celu sadzarki. Sadzarki tarczowe są idealne do sadzenia roślin z doniczek o średnicy 25-50 mm lub tacek wielokomórkowych stożkowych o podobnych wymiarach.
Rodzaje Sadzarek i Ich Przeznaczenie
Sadzarki to maszyny rolnicze, które służą do sadzenia różnych rodzajów roślin, w tym warzyw, owoców i ziemniaków. Istnieje wiele rodzajów sadzarek, które różnią się konstrukcją, funkcjonalnością i przeznaczeniem. Wybór odpowiedniej sadzarki zależy od rodzaju roślin, które chcemy sadzić, oraz od warunków uprawowych.
- Sadzarki tarczowe: Idealne do sadzenia roślin z doniczek o średnicy 25-50 mm lub tacek wielokomórkowych stożkowych o podobnych wymiarach. Mają one zastosowanie w uprawie takich warzyw jak kapusta, sałata, seler, kalafior, pomidor, tytoń, truskawka, zioła i sadzonki szkółkarskie.
- Sadzarki talerzowe: Przeznaczone do sadzenia wszelkiego rodzaju rozsady niedoniczkowej o wysokości od 6 do 20 cm w uprawach polowych.
- Sadzarki karuzelowe: Doskonałe do sadzenia różnorodnych warzyw z rozsad o każdym kształcie, w tym kapusty, kalafiorów, pomidorów, selerów, tytoniu, ziół, kwiatów.
- Sadzarki do ziemniaków: Specjalistyczne maszyny rolnicze przeznaczone do pracy w rolnictwie, które umożliwiają precyzyjne sadzenie ziemniaków.
- Sadzarki chwytakowe: Stosowane do półautomatycznego sadzenia rozsady rwanej (np. w skrzynkach), jak również innych ukorzenionych i nieukorzenionych sadzonek.
- Sadzarki kubeczkowe: Przeznaczone do sadzenia rozsady z uprawy w paletach wielokomórkowych.
Kryteria Wyboru Sadzarki
- Rodzaj roślin: Różne sadzarki są przeznaczone do sadzenia różnych rodzajów roślin.
- Wielkość roślin: Sadzarki różnią się wielkością i są przeznaczone do sadzenia roślin o różnej wielkości.
- Warunki uprawowe: Sadzarki są dostosowane do pracy w różnych warunkach uprawowych, takich jak pola, szklarnie czy tunele foliowe.
Budowa Sadzarek Tarczowych
Większość dostępnych na rynku sadzarek to maszyny zawieszane na trzypunktowym układzie zawieszenia ciągnika. Ich konstrukcję stanowi stalowa rama wsparta na kołach, do której zamontowane są odkładnice zasypujące, koła ugniatające, znacznik następnego przejazdu, siedzisko dla osoby podającej rośliny oraz dwa zasobniki na drzewka.
Kluczowe Elementy Sadzarek Tarczowych
Zasadniczymi zespołami sadzarek tarczowych do rozsady są:
- Redlice: Żłobią bruzdy w glebie.
- Dwie sprężyste tarcze wysadzające: O średnicy około 40 cm, nachylone względem siebie pod kątem. Są one wykonane z ocynkowanej stali lub tworzywa sztucznego i pełnią funkcję elementów chwytających i wysadzających.
- Kółka ugniatające: Zaciskają ziemię z sadzonką.
- Pomost na skrzynki z rozsadą i siedzenia dla pracowników: Zapewniają komfort pracy operatorom.
- Obsypniki: Usytuowane w tylnej części sadzarki, zasypują glebą sadzeniaki i tworzą redliny o konkretnym kształcie i wysokości. W sadzarkach 4-rzędowych często stosuje się obsypniki talerzowe, gdzie kąt pochylenia talerzy umożliwia dostosowanie wysokości zasypywania ziemniaków.
- Znaczniki: Wyznaczają tor, po jakim przemieszczają się ciągniki i urządzenia.
Dodatkowe Wyposażenie i Modyfikacje
W maszynach przeznaczonych do sadzenia drzewek owocowych, oprócz odkładnic zespołu sadzącego, stosuje się także inne rozwiązania. Na przykład, firma Agromod z Sierzchowy produkuje sadzarki (DS-1/N) wyposażone w zbiornik wykonany ze stali kwasoodpornej na nawóz mineralny dozowany bezpośrednio „pod korzeń” sadzonego drzewka. Zbiornik ten jest zamontowany pod siedziskiem operatora. Płynną regulację dawki nawozu umożliwia silnik hydrauliczny napędzający rolkę wysiewającą. Sadzarki DS-1 i DS-1/N posiadają dwa zasobniki na drzewka, które, w zależności od modelu, mogą umieszczać drzewka w pionie lub w poziomie. Po zdemontowaniu tylnej części maszyny, można ją wykorzystywać jako głębosz (z możliwością wymiany części roboczej), co stwarza lepsze warunki dla rozwoju systemu korzeniowego roślin poprzez spulchnianie i kruszenie gleby na głębokość do 70 cm.
W ofercie firmy Wiesława Królika z Warki znajdują się modele sadzarek SDK i SDK-DN jednorzędowych, zawieszanych na trzypunktowym układzie podnośnika hydraulicznego ciągnika. Sadzarka SDK-DN jest wyposażona w dozownik umożliwiający aplikowanie określonych porcji nawozu sypkiego pod drzewko. Do sadzarek dodatkowo można zamontować dozownik do nawozów otoczkowanych Basacote® Plus 6M.
Zasada Działania Sadzarek Tarczowych
Zasada pracy sadzarki tarczowej polega na tym, że siedzący na maszynie pracownicy wkładają sadzonkę między dwie tarcze, korzonkiem na zewnątrz. Przy obrocie tarcz sadzonka zostaje zaciśnięta między nimi i przeniesiona do bruzdy utworzonej przez redlice. Następnie sadzonka poprzez lej spada na dno redlicy, a następnie zostaje z niej wypchnięta za pomocą wypychacza i wciśnięta w rowek wyryty w ziemi przez redlicę. Znajdujące się obok koła dogniatające zaciskają ziemię z sadzonką.
Mechanizm napędowy napędza układ dozowania nasion, często jest on połączony z kołami siewnika i wykorzystuje obrót podczas ruchu siewnika do przodu, aby zsynchronizować wydawanie nasion z prędkością siewnika. Ta synchronizacja jest niezbędna do utrzymania stałego odstępu między nasionami niezależnie od zmian prędkości jazdy. Gdy siewnik porusza się do przodu, mechanizm napędowy uruchamia urządzenie dozujące nasiona. Mechanizm dozujący uwalnia nasiona ze zbiornika w określonych odstępach czasu. Precyzja tego procesu ma kluczowe znaczenie dla optymalnej populacji roślin i wykorzystania zasobów.
Regulacja i Precyzja Sadzenia
W klasycznych sadzarkach gęstość sadzenia rolnik ustawia poprzez modyfikację prędkości ruchu taśm wysadzających - wykorzystuje się tutaj koła łańcuchowe zlokalizowane w przekładni, która przenosi napęd do taśm od kół urządzenia. Głębokość sadzenia ustawia się poprzez wysuwanie redlic, a w niektórych modelach za pomocą pokrętła i zluzowania odpowiedniej nakrętki.
Sadzarki do nasion znacznie zmniejszają ilość pracy ręcznej potrzebnej do sadzenia. Wydajność ta pozwala rolnikom pokryć większy obszar w krótszym czasie, zmniejszając koszty pracy i uwalniając zasoby do innych zadań. Zapewniając optymalne rozmieszczenie i gęstość nasion, plantatorzy nasion przyczyniają się do szybszego kiełkowania i zdrowszego rozwoju upraw. Może to prowadzić do zwiększenia plonów i lepszej rentowności rolników.
Zalety i Wpływ Sadzarek na Rolnictwo
Sadzarki znacząco zmieniły sposób, w jaki sadzimy plony w rolnictwie i ogrodnictwie, zwiększając efektywność pracy i redukując wysiłek związany z ręcznym sadzeniem.
- Efektywność: Sadzarki przyspieszają proces sadzenia, oszczędzając czas i pracę, szczególnie na dużych farmach. Rolnicy mogą posadzić więcej w krótszym czasie, co zwiększa ich zyski.
- Precyzja: Użycie sadzarek pozwala na dokładne umieszczanie nasion w glebie, co sprzyja jednorodnemu wzrostowi roślin. Sadzarki mogą regulować głębokość sadzenia i rozstaw między nasionami, co jest ważne dla wzrostu roślin.
- Zredukowany Wysiłek: Automatyzacja procesu sadzenia oszczędza energię fizyczną operatora, co jest ważne przy pracy na dużych obszarach.
- Wyższe Plony: Odpowiednia sadzarka może przyczynić się do lepszego wzrostu roślin, co skutkuje wyższymi plonami poprzez precyzyjne sadzenie i minimalizację stresu roślin.
Zastosowanie Sadzarek
- W rolnictwie: Do sadzenia zbóż, roślin strączkowych, warzyw i owoców. Sadzarki są niezbędnymi narzędziami do zarządzania dużymi uprawami.
- W ogrodnictwie: Do sadzenia kwiatów, krzewów i drzew ozdobnych. W ogrodnictwie, zwłaszcza w przypadku roślin ozdobnych, estetyka i precyzyjne sadzenie są ważne.
- W szkółkach: Do produkcji sadzonek i roślin na sprzedaż. W szkółkach roślinnych, gdzie masowa produkcja zdrowych roślin jest istotna, sadzarki umożliwiają szybkie i efektywne sadzenie.