Samochód ciśnieniowy WUKO – Najlepsze rozwiązanie do czyszczenia kanalizacji!

Kanalizacja to jeden z najważniejszych systemów infrastruktury miejskiej i gminnej, wymagający regularnej konserwacji i czyszczenia. W przewodach kanalizacyjnych lądują bardzo różne zanieczyszczenia: resztki jedzenia, popiół, tkaniny, artykuły higieniczne, różnego rodzaju przedmioty, piasek, żwir, większe kamienie, gałęzie, korzenie, a nawet masa bitumiczna czy beton. Osady gromadzące się w przewodach kanalizacyjnych utrudniają przepływ, zawężając średnicę, a w skrajnych przypadkach powodują niedrożności, co może nawet prowadzić do wypływania zanieczyszczeń na zewnątrz przez studzienki kanalizacyjne czy podtapianie piwnic budynków. Oczywiste staje się zatem, że eksploatowana sieć kanalizacyjna, bez względu na jej wiek, wymaga właściwej obsługi i regularnej konserwacji, a także usuwania wszelkiego rodzaju osadów czy zatorów.

Konieczność redukcji kosztów oraz zapewnienie kompleksowej obsługi w procesie czyszczenia sprawia, że zasadnicze znaczenie ma nie tylko skuteczność i wydajność czyszczenia, ale także redukcja zużycia wody. W tej dziedzinie niezastąpione okazują się samochody ciśnieniowe WUKO - specjalistyczne pojazdy do kompleksowej obsługi systemów kanalizacyjnych.

Czym jest WUKO i skąd pochodzi nazwa?

Nazwa WUKO jest akronimem pochodzącym od historycznej nazwy polskiego przedsiębiorstwa - Wytwórni Urządzeń Komunalnych z Łodzi. Firma ta była w przeszłości czołowym producentem specjalistycznych pojazdów ciśnieniowych przeznaczonych do czyszczenia i udrażniania sieci kanalizacyjnych. Na przestrzeni lat marka stała się tak rozpoznawalna, a jej produkty tak powszechne, że nazwa własna uległa zjawisku generonimizacji, stając się synonimem całej kategorii usług i sprzętu. Dziś termin „WUKO” funkcjonuje w branży sanitarnej oraz w języku potocznym jako nazwa samej metody hydrodynamicznego czyszczenia rur, a także jako określenie dla specjalistycznego pojazdu ssąco-płuczącego wykorzystywanego do tych zadań.

Metoda hydrodynamicznego czyszczenia kanalizacji (WUKO)

Czyszczenie ciśnieniowe (metodą hydrodynamiczną) to obecnie najpopularniejszy sposób na czyszczenie i udrażnianie kanalizacji, stosowany powszechnie przy obsłudze instalacji zewnętrznych. Metoda ta pozwala na skuteczne czyszczenie rur, usuwanie osadów oraz przesuwanie ich do studzienki w celu wybrania. Konserwacja kanalizacji tą metodą jest najprostsza i najbezpieczniejsza. Dzięki niej z łatwością można pozbyć się zatorów tłuszczowych, olejowych i powstałych z połączenia szlamu, błota, korzeni drzew i innych odpadów.

Jak działa czyszczenie metodą WUKO? Podstawą technologii jest pojazd typu WUKO wyposażony w pompę wytwarzającą ciśnienie do 200 barów. Dysze rotacyjne lub kierunkowe rozbijają zatory i umożliwiają wprowadzenie węża w głąb instalacji. Proces czyszczenia hydrodynamicznego rozpoczyna się od wprowadzenia węża do rury kanalizacyjnej, najczęściej przez studzienkę rewizyjną. Kluczowym elementem jest zamontowana na jego końcu specjalistyczna głowica czyszcząca (dysza), której budowa odpowiada za całą "magię" procesu.

Gdy operator uruchamia pompę, woda pod ogromnym ciśnieniem jest wyrzucana z otworów głowicy. Strumienie skierowane do tyłu generują potężną siłę odrzutu, która samoczynnie "ciągnie" wąż w głąb rurociągu, jednocześnie bezlitośnie odrywając od jego ścian wszelkie zanieczyszczenia - twarde osady mineralne, złogi tłuszczu czy wrastające korzenie. Woda pod wysokim ciśnieniem jest wtryskiwana do wnętrza rury przez specjalną końcówkę - dyszę. Średnice węży oraz rodzaj zastosowanej dyszy zależą od parametrów czyszczonej kanalizacji i pożądanego efektu czyszczenia. Wydajność tłoczenia wody waha się od 100 l/min do 250 l/min przy ciśnieniu od 100 bar do 200 bar. Udrażnianie - czyszczenie kanałów odbywa się poprzez podawanie przez wąż wody pod wysokim ciśnieniem (od 120 bar do 160 bar).

Rodzaje dysz w czyszczeniu WUKO

Dysze dalekiego zasięgu: Sprawdzają się w większości typowych instalacji kanalizacyjnych. Są to wszechstronne dysze promieniowe o małym kącie wiązki (np. 10° lub 20°). Ponieważ woda jest wtryskiwana w kierunku wstecznym (do tyłu), ze względu na mały kąt pod jakim jest wtryskiwana, ma ona dużą siłę rozciągającą i może wciągnąć wysokociśnieniowy wąż do płukania głęboko do kanału.
Dysze rotacyjne: Stosowane do eliminacji zatorów trudnych do wypłukania samym strumieniem wody (np. korzenie, gałęzie, osady wapienne). W ich działaniu wykorzystywany jest ruch obrotowy głowicy, wyposażonej w łańcuchy lub frezy o długości dopasowanej do średnicy kanału.
Dysze z przednim strumieniem: Aby oczyścić zatkany przewód kanalizacyjny, używa się dyszy z przednim strumieniem. Strumienie do przodu wykorzystują tylko niewielką część całkowitego przepływu do przebicia się przez zator. Pomaga to zminimalizować utratę napędu podczas usuwania zatkanej żyłki. Strumień przedni jest przeznaczony do wbijania się w zator, umożliwiając tylnym dyszom o większym przepływie usunięcie większości zatoru.

Strumienie wody skierowane bardziej w stronę powierzchni ścianek rur dają lepsze wyniki czyszczenia, choć zmniejsza to siłę ciągnącą dyszy.

WUKO a spirala mechaniczna

Spirala mechaniczna (elektryczna) działa punktowo i tymczasowo - przebija zator, ale nie czyści przewodu. Podstawowa różnica między tymi metodami leży w mechanizmie działania i, co ważniejsze, w finalnym efekcie, jaki pozostawiają w rurze. Spirala elektryczna to narzędzie mechaniczne, wprowadzane w ruch obrotowy, którego celem jest fizyczne "przewiercenie" się przez zator lub jego zahaczenie i wyciągnięcie. Jest to działanie punktowe, które w najlepszym wypadku udrażnia jedynie wąski tunel w blokadzie, pozostawiając na ściankach rury grubą warstwę osadów tłuszczowych i mineralnych, co jest główną przyczyną szybkiego nawrotu problemu.

Zabieg WUKO to działanie kompleksowe i znacznie bardziej radykalne. Strumień wody pod ogromnym ciśnieniem nie tylko kruszy i rozbija samą blokadę, ale przede wszystkim bezlitośnie odrywa wszelkie zanieczyszczenia z wewnętrznej powierzchni rurociągu na całej jego długości. W przeciwieństwie do spirali, WUKO nie tylko udrażnia, ale przede wszystkim czyści rurę, przywracając jej pełny, pierwotny przekrój i maksymalną drożność. Skuteczność zależy od doboru dyszy i doświadczenia operatora. Czyszczenie hydrodynamiczne to technologia, której przewaga nad innymi metodami jest niepodważalna. Stosowanie metody WUKO zalecane jest do infrastruktury zbiorowej. Sprawdza się przede wszystkim w sieciach miejskich, przemysłowych, zakładach komunalnych i obiektach technicznych.

Budowa i wyposażenie samochodów WUKO

Samochody WUKO są konstruowane na podwoziach ciężarowych marki MAN i Mercedes oraz na podwoziach do 3,5 ton marki Mercedes i Volkswagen. Samochody do czyszczenia (mycia i udrażniania) kanalizacji są produkowane w różnych rozmiarach i wersjach. Stałe zabudowy są zwykle montowane na 2-, 3- lub 4-osiowych podwoziach samochodów ciężarowych w różnych rozmiarach i pojemnościach. Decydujący jest tu rozmiar cysterny stanowiącej integralną część konstrukcji.

Pojemność cystern

W przypadku podwozi 2-osiowych (do 18 t DMC) cysterna ma typowo pojemność ok. 9 tys. l.
Przy podwoziach 3-osiowych (26 t DMC) pojemność wynosi 15 tys. l.
W przypadku podwozi 4-osiowych (32 t DMC) pojemność dochodzi do ok. 20 tys. l.

Wysokociśnieniowe samochody do udrażniania kanalizacji mają cysterny o pojemności 5-10 tys. litrów. Takie ilości wody pozwalają na dłuższy okres użytkowania bez ponownego napełniania. Stosowane są również przyczepy z cysternami przewożącymi wodę o pojemności zbiorników do 26 tys. l (40 t DMC). Niezależnie od wielkości i typu nadwozia, maszyny te charakteryzują się solidną i względnie nieskomplikowaną konstrukcją, prostą obsługą i niskimi kosztami konserwacji.

Elementy wyposażenia samochodów WUKO

Urządzenie ssąco-płuczące składa się ze zbiornika cylindrycznego z przegrodą dzielącą go na część zbierającą osad oraz na część z wodą czystą, pompy ciśnieniowej i ssącej oraz układu napędowego.

Pozostałe elementy, na które warto zwrócić uwagę przy wyborze pojazdu komunalnego, to podwozie, pompa ssąca, pompa ciśnieniowa, długość węża ciśnieniowego, opcjonalnie system odzysku wody, system sterowania oraz ekonomiczność rozumiana jako zużycie paliwa.

Systemy węży

Samochód (cysterna) może być wyposażony w różne systemy podawania węża ssawnego, wysięgnik, kołowrót, kasetę na węże ssawne. Elementy te mogą być zintegrowane na teleskopowym ramieniu roboczym, wraz z wężem ssącym oraz ciśnieniowym. Ze względu na spełniane funkcje węże ssące mają zdecydowanie większe średnice niż węże ciśnieniowe. Typowe długości węża ssącego to np. 12 tys. l (fot. Węże wysokociśnieniowe, których długość nierzadko przekracza 100-150 m (zależnie od średnicy, np. 120 m przy średnicy DN32) zwijane są na szpuli, która ma napęd hydrauliczny w obu kierunkach obrotu, a jej pracę można kontrolować hamulcem pneumatycznym.

Różne systemy nawijania węży wysokociśnieniowych i systemy węży ssących umożliwiają indywidualne dostosowanie pojazdu do zastosowania i klienta. Wysięgnik ze zwijaczem węża wysokociśnieniowego może być montowany za kabiną, choć obecnie częściej stosowane są wysięgniki kombinowane montowane z tyłu pojazdu. Oprócz zwijacza węża wysokociśnieniowego, na tym samym wysięgniku znajduje się również zwijacz węża ssącego. Taki system umożliwia łączenie i pozycjonowanie węży oraz eliminację szpuli węża wysokociśnieniowego przymocowanej z tyłu. Ważną zaletą wysięgników montowanych z tyłu pojazdu jest to, że dzięki kątowi obrotu ok. 180° i teleskopowemu wydłużeniu ramienia uzyskuje się ogromną powierzchnię roboczą nad przeszkodami. W niektórych pojazdach zwijacz węża ssącego jest umieszczony poziomo na kontenerze.

System sterowania

Optymalne możliwości sterowania pracą maszyny i ergonomię obsługi zapewniają zewnętrzne panele obsługowe. Dobrą praktyką stosowaną przez producentów jest to, że elementy sterujące są bardzo trwałe i można je obsługiwać również w rękawicach roboczych. Na wyświetlaczu można obserwować bieżące parametry pracy, takie jak np. prędkość obrotowa silnika napędzającego przystawkę odbioru mocy napędzającą pompę instalacji hydraulicznej, ciśnienie wody, długość węża do płukania.

Typy samochodów WUKO i ich zastosowania

W czyszczeniu kanalizacji coraz częstsze wykorzystanie znajdują rozwiązania kombinowane, tj. pojazdy wyposażone jednocześnie w instalacje ciśnieniowe (płuczące) i ssące - są one określane jako pojazdy ssąco-ciśnieniowe lub dwufunkcyjne. Jeśli jednak jest to uzasadnione ekonomicznie lub organizacyjnie, konieczne, to nadal stosowane są rozwiązania oddzielne.

Rodzaje samochodów WUKO:

Samochód SC: Przeznaczony jest do mycia instalacji kanalizacyjnych za pomocą wody pod wysokim ciśnieniem, przy użyciu różnego rodzaju głowic i dysz czyszczących. W skład jego wyposażenia wchodzi zbiornik wody, pompa wodna oraz wciągarka duża i mała.
Samochód SCK: Wyposażenie samochodu SCK może być wykorzystywane do czyszczenia kanałów, usuwania zanieczyszczeń i osadów z wpustów ulicznych czy studzienek kanalizacyjnych oraz mycia elewacji. W skład urządzenia ssąco-płuczącego wchodzi zbiornik cylindryczny z przegrodą dzielącą go na część zbierającą osad oraz na część z wodą czystą, pompa ciśnieniowa i ssąca oraz układ napędowy.
Samochód SCKR (z recyklingiem wody): Ma podobne zastosowanie do typu SCK z tą różnicą, że SCKR posiada możliwość recyklingu i wtórnego wykorzystania wody. W wyposażeniu samochodu SCKR znajdziemy zbiornik podzielony na dwie komory - wody czystej oraz osadu, wysokociśnieniowy układ wodny, układ ssąco-tłoczący oraz system odzysku wody.
Samochód SW: Przeznaczony jest m.in. do czyszczenia studzienek kanalizacyjnych i szamb. Wyposażony jest w kompresor oraz zbiornik z przegrodą, dzielącą go na dwie komory: większą, przeznaczoną na osad i mniejszą na wodę.

Każdy z tych typów charakteryzuje się swoistym zastosowaniem.

Pojazdy z odzyskiem wody (recyklingiem)

Najczęściej spotykanym podziałem pojazdów komunalnych ssąco-płuczących jest wyszczególnianie tego, czy maszyna ma zdolność odzysku wody, czy też takowej funkcji nie posiada. Samochód WUKO z odzyskiem wody to rozwiązanie, które uchodzi za wydajne i ekonomiczne. Proces odzyskiwania wody opiera się na zasadzie oddzielenia wody od pobranego osadu. Jednocześnie dochodzi do uzdatnienia wody, tak aby pompa mogła pracować bez konieczności przerwy.

Wykorzystanie takiego rozwiązania charakteryzuje się długą listą zalet. Przede wszystkim jest to ekologiczne rozwiązanie, które nie wymaga zużycia drogocennej wody pitnej. Ponadto, sam proces jest praktycznie bezproblemowy. W przypadku pojazdów do czyszczenia kanalizacji z systemem odzyskiwania wody, woda z cysterny, która została użyta w celu oczyszczenia kanału, jest ponownie zasysana przez specjalny wąż ssący, transportowana do zbiornika osadu, uzdatniana w pojeździe i ponownie wykorzystywana.

System uzdatniania wody pracujący w trybie ciągłym ma zazwyczaj kilka stopni oczyszczania. Oczyszczona w ten sposób woda jest doprowadzana ze zbiornika do pompy wysokociśnieniowej i ponownie kierowana do oczyszczanej kanalizacji przez wąż wysokociśnieniowy i dyszę. Umożliwia to ciągłą, a tym samym ekonomiczną pracę. Zastosowanie samochodów z recyklingiem wody zmniejsza również koszty przemieszczania się pojazdu, gdyż podczas czyszczenia zbiornik napełniany będzie osadem częściowo odwodnionym, a więc nie będzie konieczności zjazdu do punktu zlewnego w celu opróżnienia zbiornika. Mniejsza liczba kursów to mniejsze zużycie paliwa, emisja spalin i hałasu oraz redukcja kosztów wynikających ze zużycia wody. Jednocześnie pojazdy komunalne bez możliwości odzysku wody to wciąż cenione i z powodzeniem działające maszyny, dlatego stanowią bardzo ważny punkt oferty.

Ze względu na rosnące koszty i presję na wydajność, obecnie na rynku rosnącą popularnością cieszą się pojazdy ssąco-ciśnieniowe wyposażone również w instalacje uzdatniania wody. Powodem tego jest znacznie wyższa wydajność czyszczenia i oszczędność cennej wody pitnej.

Oferty producentów i sprzedawców

Na rynku działa wielu producentów i dystrybutorów specjalistycznych pojazdów WUKO. Przy wyborze warto skorzystać z oferty autoryzowanego dilera lub z oferty producenta. Podczas decyzji o zakupie, warto mieć na uwadze, że ważnym czynnikiem jest zapewnienie obsługi serwisowej i atrakcyjnej oferty gwarancyjnej.

Przykłady pojazdów od wiodących producentów:

GAMON TRUCKS: Produkuje samochody GAMVAC+ przeznaczone do udrażniania kanałów z możliwością jednoczesnego odsysania nieczystości do zbiornika osadu, a także do opróżniania szamb, odstojników i różnego rodzaju zbiorników bezodpływowych, transportu nieczystości płynnych oraz innych celów, gdzie wymagany jest podciśnieniowy załadunek. Firma oferuje również samochód GAMRECYCLING do czyszczenia kanalizacji z funkcją recyklingu.
Müller Umwelttechnik: Produkuje kombinowany pojazd ssąco-płuczący Canalmaster z innowacyjnym wysięgnikiem HELICOPTER 360-6 TANDEM o kącie obrotu 360°, co pozwala ułożyć wąż ssący i spłukujący razem i dotrzeć do trudno dostępnych miejsc - niezależnie od tego, czy wysięgnik jest obracany, wysuwany, podnoszony czy opuszczany - oba węże są zawsze automatycznie prowadzone razem.
FFG Umwelttechnik: Produkuje samochód Elephant Multi, który ma cysternę o pojemności 11 tys. litrów.
Sinz: Samochód KOMBI MODEL 4 to pojazd do czyszczenia kanalizacji z recyklingiem wody, który pozwala na udrażnianie i czyszczenie kanalizacji o średnicy do 2000 mm i odsysanie osadów nawet z głębokości do 18 m; wyposażenie pozwala również na czyszczenie rur o niewielkiej średnicy np. 100 mm.
Rivard: Światowy lider w produkcji pojazdów specjalnych do czyszczenia kanalizacji, słynących z jakości i bezawaryjności. Pojazdy Rivard są niezastąpione w pracach na niełatwym i trudno dostępnym terenie. Cechy samochodów specjalnych do czyszczenia kanalizacji marki Rivard to przede wszystkim: ergonomia, moc i wszechstronność. Firma Rivard od lat dokłada wszelkich starań, aby zapewnić bezpieczeństwo operatorom ich pojazdów. Nowoczesne rozwiązania w zakresie konstrukcji pojazdów są w pełni zgodne z dyrektywą ATEX 2014/34/UE. Jej zadaniem jest wprowadzenie rozwiązań, które wyeliminują prawdopodobieństwa wystąpienia gazowej atmosfery wybuchowej wokół urządzeń oraz wyeliminowanie źródeł zapłonu.

Lekkie pojazdy specjalne Combi (< 3,5t - prawo jazdy kat. B) są idealne do szybkich prac interwencyjnych przy ciśnieniowym czyszczeniu instalacji oraz odbiorze osadów. Mają wysokość jedynie 1,82 m. Samochody o DMC 3,5t oraz 4,5t przeznaczone są do prac w miejscach trudnodostępnych. Istnieją również systemy do odwadniania osadów poprzez proces flokulacji oraz do usuwania i transportu materiałów suchych, m.in. w pracach związanych z tzw. czyszczeniem przemysłowym.

Warto również wspomnieć, że KanRo to producent własnych maszyn komunalnych znanych pod marką Kanro. Firma Remo z Krakowa zajmująca się sprzedażą i serwisem pojazdów komunalnych przeznaczonych do czyszczenia sieci wodno-kanalizacyjnej dostarcza m.in. pojazdy firmy Jurop.

tags: #samochod #cisnieniowy #wuko