Samochody ciężarowe, a w szczególności czteroosiowa Scania P380, to popularne pojazdy budowlane, które zwykle pracują jako wywrotki. Scania P380 jest ceniona za spory komfort pracy i rzadkie występowanie poważnych awarii. Jako przedstawiciel piątej generacji ciężkich pojazdów marki Scania, produkowanych od 2004 roku, jest często wybierana do wymagających zadań.
Charakterystyka i Wersje Napędu
Wersje budowlane Scanii piątej generacji są oferowane ze wszystkimi rodzajami napędów, jednak najczęściej wybierany jest układ 8x4. Pojazd ten, wyposażony w popularne polskie zabudowy wywrotki, charakteryzuje się drogową ładownością wynoszącą 18 ton, podczas gdy jego ładowność techniczna osiąga 33 tony.
Nazewnictwo modeli Scanii jest jasne: litera P w nazwie pojazdu oznacza nisko zawieszoną kabinę, liczba 380 to moc silnika w koniach mechanicznych, a skrót CB oznacza podwozie konstrukcyjne pod zabudowę. Model Scania P380 CB8x4EHZ należy do najchętniej kupowanych konstrukcyjnych ciężarówek.
Właściwości Terenowe i Porównanie z Innymi Konfiguracjami
Scania P380 CB6x6EHZ to ciężarówka, która nie musi trzymać się utartych szlaków, lecz wytycza własne. Jest to pojazd uzbrojony w reduktor i blokady mechanizmów różnicowych, co pozwala mu śmiało wkraczać tam, gdzie inne ciężarówki mogłyby mieć problemy. Dobre właściwości terenowe to jedna z wielu zalet tego modelu.
Porównując z innymi konfiguracjami, samochody ciężarowe 8x8 mają większą ładowność, ale nie są tak dzielne w terenie. Modele 4x4 przelatują nad wertepami, lecz niewiele mogą udźwignąć. Ciężarówki 6x6, takie jak Scania P380, niewiele ustępują im w pokonywaniu bezdroży, a ich ładowność jest przyzwoita. Warto jednak zaznaczyć, że Scania 6x6 nie przepada za podziurawionym asfaltem, ponieważ sztywne zawieszenie informuje kierowcę o każdej nierówności.
Silnik i Układ Napędowy
Rzędowy silnik sześciocylindrowy w wersji z kabiną P dysponuje mocą od 240 do 420 KM. Często wybierany był motor 380-konny, który bywa jednak nie dość mocny do napędu wywrotki w niektórych zastosowaniach. Silnik Scanii P380 o mocy 380 KM oferuje maksymalny moment obrotowy 1900 Nm, co jest wystarczające do codziennej pracy. Użytkownicy dużych flot wywrotek różnych producentów zgodnie twierdzą, że 380-konne Scanie mają zbliżone spalanie do swoich konkurentów.
Charakterystyka Skrzyni Biegów
Moment obrotowy z dwunastobiegowej, ręcznej skrzyni biegów, wyposażonej w dwa biegi pełzające i dwa wsteczne, jest przekazywany do dwubiegowej skrzyni rozdzielczej, a dalej do mostów napędowych. W piastach tylnych kół znajdują się zwolnice.
Elementem, na który narzekają użytkownicy, są w dalszym ciągu skrzynie biegów. Co prawda nie psują się w nich synchronizatory i wałki sprzęgłowe (co było przypadłością starszych generacji Scanii), ale ich obsługa w dalszym ciągu wymaga wyczucia. W porównaniu z poprzednim modelem przeprojektowano kilka newralgicznych punktów, m.in. łożyskowanie wywrotu kabiny.
Układ Hamulcowy i Emisja Spalin
Hamulce są wystarczająco skuteczne, a wspomaga je hamulec wydechowy, którego pracą po załączeniu steruje pedał hamulca zasadniczego. Hamulec ten można trzymać przyciskiem stale w pozycji włączonej.
Scania P380 spełnia normę Euro 4 za pomocą układu recyrkulacji spalin EGR. W układzie wydechowym nie ma filtra cząstek stałych ani systemu SCR, który wymagałby dolewania AdBlue. To kluczowa zaleta Scanii, oznaczająca jeden zbiornik mniej na ramie i jedną czynność obsługową mniej do wykonania.
Kabina i Ergonomia
Budowlana "skakanka" ma zazwyczaj najmniejszą z dostępnych kabin serii P, z przeciętną ilością miejsca w środku. Testową Scanię wyposażono w kabinę CP14, której wewnętrzna wysokość wynosi 1.500 mm, a tunel silnika ma 460 mm wysokości, co skutecznie utrudnia poruszanie się po szoferce. Brakuje też miejsca na ubrania robocze, zaś ze względu na małą długość kabiny (zaledwie 1.710 mm) oparcia foteli można odchylać tylko minimalnie. Kolorystyka wnętrza jest stonowana.
Użytkownicy chwalą jednak wygodę kabiny oraz dobre seryjne wyposażenie, takie jak klimatyzacja. Mimo mechanicznego zawieszenia kabiny i prostego fotela na poduszce powietrznej z podstawową regulacją, komfort jest zadowalający.
Miejsce Pracy Kierowcy
Miejsce pracy kierowcy w Scanii jest dobrze rozplanowane. Kierownica, co typowe dla pojazdów szwedzkiego producenta, ma wyjątkowo szeroki zakres regulacji. Są na niej przyciski do sterowania zestawem audio i do obsługi komputera pokładowego. Podstawowe przełączniki i pokrętła na desce rozdzielczej są sensownie pogrupowane i można je odnaleźć intuicyjnie. Na pochwałę zasługuje też wyposażenie Scanii w dwa wewnętrzne gniazdka zasilające (napięcie 24 i 12V).
Jakość plastików zastosowanych do wykończenia wnętrza jest wysoka. Deska rozdzielcza czy boczki drzwi nie poskrzypują, niezależnie od temperatury w kabinie. Fotele mają tekstylną tapicerkę z boczkami z ekologicznej skóry. Tablica rozdzielcza w krótkiej, kompaktowej wersji jest przyjazna w obsłudze, a wskaźniki są czytelne. Natomiast brakuje schowków, a z pokrytego śliskim tworzywem tunelu silnika niektóre przedmioty mogą spadać.
Widoczność i Bezpieczeństwo Zewnętrzne
Panoramiczna szyba czołowa zapewnia doskonałą widoczność. Scania ma duże zewnętrzne lusterka. Do krótkiej kabiny trzeba wspiąć się po czterech stopniach, z których najniższy jest zawieszony elastycznie. Szoferkę wyposażono w duży, stalowy zderzak, dobrze chroniący ją przed uszkodzeniami. Umieszczone w zderzaku reflektory są nieco cofnięte i dodatkowo zabezpieczone stalowymi kratkami, co znacznie trudniej je stłuc. Element grilla pomiędzy reflektorami jest odchylany.
Wrażenia z Jazdy i Użytkowania
Podczas jazdy bez ładunku przez miasto, 380-konny, sześciocylindrowy silnik o pojemności 11,7 l pracuje cicho, łagodnie i płynnie rozwija moc. Być może właśnie dlatego można odnieść wrażenie, że Scania porusza się niemrawo. Podczas jazdy bez ładunku w zupełności wystarcza sześć podstawowych przełożeń, bez wykorzystywania połówek.
Kiedy pojazd traci przyczepność, należy włączyć reduktor i blokady: kolejno tylnych mostów, międzyosiową, a na koniec przedniego mostu. W czasie jazdy z obciążeniem po wilgotnym podłożu blokady mechanizmów różnicowych (na obu osiach i międzyosiowa) najczęściej są nieprzydatne.
Jazda z Obciążeniem
Na budowie, po niewielkich opadach, podłoże jest wilgotne, a Scania trochę się zapada. Po kilkuminutowym załadunku wywrotka może mieć w rynnie 28 ton. Bez większych problemów udaje się ruszyć z dwójki, a następnie przejść na połówkę trójki i pełną trójkę. W kabinie słychać, że silnik pracuje pod obciążeniem, ale nadal przyjemnie cicho. Przed kilkusetmetrowym, usypanym z ziemi wzniesieniem, wykorzystanie połówek znacznie poprawia wjazd - wóz płynnie i znacznie szybciej wdrapuje się na wzniesienie. Moc 380 KM i 12 przełożeń (6+6 połówek) wydaje się być optymalnym rozwiązaniem na typowe duże budowy.
SCANIA Off-road Test Tour 2015 - tippers in action
Z ładunkiem 18 ton, umożliwiającym wjazd na drogi publiczne, Scania porusza się po nich z dużą swobodą. Podczas wjeżdżania pod większe wzniesienia wystarczy szybka redukcja biegu o pół. Na dłuższych odcinkach pomiędzy światłami pojazd rozpędza się do prędkości 70 km/h bez specjalnego forsowania silnika. Niezależnie od trudności trasy, wzmocnione podwozie oparte na potężnych resorach zachowuje dużą sztywność i stabilność.
Podczas jazdy bliskiej prędkości maksymalnej, na najwyższym biegu, silnik kręci się do 1700 obr/min, podczas gdy maksymalny moment obrotowy jest dostępny w zakresie 1100-1350 obr/min. To połączenie może generować hałas i zwiększone zużycie paliwa.
Zabudowa Wywrotki
Scania testowana w wersji z zabudową tylnozsypową Elbo, wykonaną przez polską firmę Elbo z Jelcza-Laskowic, dobrze sprawdza się na dużych budowach. Dwukolorową rynnę wykonano ze szwedzkiej stali Hardox. Zabudowa osadzona na ramie pomocniczej sprawia solidne wrażenie, a spawy są równe i estetyczne.
Skrzynię samowyładowczą firmy KH-Kipper można rozładować do tyłu lub przez lewą burtę. Burta jest otwierana hydraulicznie, tylna klapa zaś pneumatycznie z miejsca kierowcy. Z tyłu znajduje się zdejmowana szufla, przystosowana do współpracy z rozściełaczem asfaltu.
Potencjalne Problemy i Serwis
Największe kłopoty w eksploatacji Scanii P380 stanowią części, gdyż trudno dostępne są zamienniki. Sporo elementów nie pasuje od starszych generacji, do których produkuje się dużo nieoryginalnych części. Dodatkowo, Scania ma także wysoką cenę zakupu.
Użytkownicy zwracają uwagę na wycieki ze zwolnic, ale producent przed dwoma laty poprawił ten element. W najnowszych Scaniach 8x4 odnotowuje się nietrwałe tylne dyferencjały i problemy z wózkami jezdnymi, w których pojawiają się luzy. Na szczęście, nie słychać o kłopotach z wałkami rozrządu, które urywały się w 380-konnym motorze w poprzednim modelu. Olej silnikowy w pojazdach budowlanych powinno zmieniać się co 30 tys. kilometrów.
Porównanie z Konkurencją i Diagnostyka
Scania P380 6x6 ustępuje DAF-owi CF 8x4 ładownością. Dorównuje mu poziomem wykończenia kabiny, ale nie komfortem. DAF ma na przykład regulowane siedzisko fotela, którego nie posiada Scania.
Schematy Logiczne (BICT) i Zdalne Sterowanie
Wiele instrukcji obsługi silników zawiera kolejność pracy cylindrów, według której ustawia się zawory. Kolejność zapłonu w 6-cylindrowych silnikach Scania PDE, HPI, XPI jest taka sama. Istnieją schematy logiczne (BICT) stanowiące rozwinięcie „podstawowego schematu EM5P1 BICT”, które mogą być modyfikowane w celu dostosowania do konkretnych przełączników, np. programowalne przełączniki kołyskowe mogą być zastąpione fizycznymi wejściami BCI z przełączników elektrycznych.
Pliki BICT zawierają zaktualizowane sygnały i parametry, np. nie ma już stałego algorytmu podziału dla wielkości pompy, parametru sterującego maszyną elektryczną czy kodów błędów EM5P1. Jeśli wyłącznik awaryjny jest włączony, pierwszy operator wykryje, czy przystawka EG jest włączona. Zdalne włączanie silnika jest używane do uruchamiania go z pominięciem stacyjki. Podobnie, zdalne wyłączanie silnika służy do jego wyłączania z pominięciem stacyjki. Aby odbierać sygnały spoza kabiny, należy podłączyć wiązkę przewodów funkcji zabudowy do złącza wiązka-wiązka C494. Schematy logiczne umożliwiają używanie sygnałów sieci CAN do regulacji prędkości obrotowej silnika spoza kabiny, a także zwiększenie prędkości silnika do zadanej wartości w różnych warunkach.
Funkcje Bezpieczeństwa
Dostępne są także funkcje zapobiegające jeździe z odblokowaną blokadą siodła, co dodatkowo zwiększa bezpieczeństwo użytkowania pojazdu.
tags: #scania #p380 #wywrotka #dane #techniczne