Układ hydrauliczny jest często podstawą działania maszyn rolniczych czy budowlanych. Jeśli jest sprawny, zapewnia im optymalne warunki do pracy. Początki systemów hydraulicznych datuje się na XIX wiek, jednak ich powszechne zastosowanie zaczęło się od czasów II wojny światowej.
Rola i znaczenie pompy hydraulicznej w maszynach rolniczych
Serce każdego układu hydraulicznego to pompa hydrauliczna, której głównym zadaniem jest zapewnienie właściwego ciśnienia i przepływu czynnika hydraulicznego. To urządzenie, które w maszynach rolniczych szczególnie narażone jest na intensywną eksploatację. Spełnia bardzo istotne funkcje w napędzie hydraulicznym, więc ewentualna awaria pompy grozi unieruchomieniem ciągnika.
Rodzaje pomp hydraulicznych
Główne rozróżnienie pomp hydraulicznych wynika przede wszystkim z ich różnej budowy i zasady działania:
- Pompy zębate: Uważane są za najmniej awaryjne, z tego też powodu są najbardziej rozpowszechnione. Ich działanie polega na tym, że obieg czynnika hydraulicznego wytwarzany jest przez ruch dwóch zazębiających się kół zębatych.
- Pompy śrubowe: Oparte są na konstrukcji śruby ślimakowej, która poprzez ruch obrotowy wymusza obieg czynnika hydraulicznego.
- Pompy łopatkowe: Jak sama nazwa wskazuje, bazują na ruchu łopatek, dzięki czemu czynnik hydrauliczny przemieszcza się.
- Pompy wielotłoczkowe: Są najbardziej zaawansowane technologicznie. Łączą w sobie konstrukcje i zalety pomp innego rodzaju, a ich działanie, w wielkim skrócie, polega na wymuszeniu ruchu czynnika hydraulicznego poprzez tłoczenie go za pomocą tłoków.
Bez względu na rodzaj pompy, jej awaria to zatrzymanie pracy całego układu, często w najmniej oczekiwanym i pożądanym momencie.
Objawy uszkodzenia i zużycia pompy hydraulicznej
Objawy towarzyszące uszkodzonej lub zużytej pompie - bez względu na jej rodzaj - są właściwie podobne. Nie wystarczy wiedzieć, jakie są objawy uszkodzonej pompy oleju; najważniejsze to działać szybko i nie bagatelizować tych sygnałów.
Podwyższona temperatura pracy
Ważnym parametrem, jaki może posłużyć do diagnostyki układu hydraulicznego, jest temperatura. Prawidłowy zakres temperaturowy pracy układu hydraulicznego, właściwy chociażby dla ciągnika czy ładowarki, to od 50-60°C. Układ powinien być tak skonstruowany, aby podczas pracy rozpraszać nadmiar ciepła.
Jeżeli zatem temperatura jest wyższa albo, co gorsze, utrzymuje się przez długi czas lub stale rośnie, to sygnał, że z układem zaczyna dziać się coś niedobrego. Problemem jest jednak fakt, że nie każda maszyna jest wyposażona we wskaźnik temperatury.
Nietypowe dźwięki i wibracje
W sytuacji braku wskaźnika temperatury, trzeba zwracać uwagę na inne, nietypowe zachowania układu i samej pompy. Takim zachowaniem może być bardzo duży hałas dobiegający od pompy hydraulicznej. Głośna praca to sygnał ostrzegawczy - może oznaczać zapowietrzenie, kawitację lub zużycie elementów.
Innym niepożądanym objawem, wskazującym na potencjalną usterkę pompy, będą bardzo szybkie i duże skoki ciśnienia oraz duże wibracje węży i grzechot dochodzący z silnika czy samej pompy.
Wycieki i uszkodzenia mechaniczne
Naszą czujność powinna wzbudzić też pęknięta obudowa i wyciek z samej pompy lub z miejsca pęknięcia obudowy.
W przypadku wystąpienia któregokolwiek z wymienionych wyżej objawów, operator maszyny ma wręcz obowiązek natychmiast przerwać pracę. Sama maszyna powinna trafić do specjalistycznego serwisu, który ma duże doświadczenie w naprawie lub wymianie elementów hydrauliki takich jak pompa.
Przyczyny awarii pomp hydraulicznych - nawet po regeneracji
Awarie pomp hydraulicznych mogą mieć różne przyczyny. Ważne jest, aby zrozumieć, że nawet po profesjonalnej regeneracji, pompa może ponownie wykazywać problemy, jeśli nie zostaną wyeliminowane pierwotne lub wtórne czynniki wpływające na jej pracę, lub jeśli sama regeneracja nie została wykonana prawidłowo.
- Zbyt wysokie ciśnienie: Jedną z przyczyn jest zbyt wysokie ciśnienie nastawy zaworów przelewowych, które obciąża pompę ponad jej możliwości.
- Problemy z zaworami: Czasami problemy pojawiają się w wyniku zacięcia zaworów lub ich zablokowania na skutek zamarznięcia wody w oleju przy niskich temperaturach.
- Niewłaściwy poziom lub brak oleju: Zdarza się też, że do awarii przyczynia się zbyt niski poziom oleju w zbiorniku lub całkowity jego brak. Podobne objawy mogą wynikać również z nieszczelności układu.
- Nieprawidłowa filtracja: Trzeba też zwrócić uwagę na to, czy filtracja odbywa się prawidłowo. Zapchany filtr może znacząco wpływać na wydajność i żywotność pompy, prowadząc do jej przyspieszonego zużycia.
- Zapowietrzenie lub kawitacja: Głośna praca pompy może świadczyć o zapowietrzeniu układu lub kawitacji, co jest bardzo szkodliwe dla jej wewnętrznych elementów.
- Nieprawidłowa regeneracja: Jeżeli regeneracja nie została przeprowadzona przez profesjonalny serwis z użyciem odpowiednich części i testów, pompa może szybko ulec ponownej awarii.
Diagnostyka i proces regeneracji
Gdy zostaje uszkodzona pompa oleju, objawy nie mogą być bagatelizowane. Pierwszym krokiem w takich sytuacjach jest diagnostyka.
Jak sprawdzić pompę hydrauliczną?
Najważniejsze to ocenić wydajność pompy i zweryfikować, czy przy zadanych obrotach wytwarza odpowiednie ciśnienie. Ciśnienie mierzy się za pomocą manometru podłączonego jak najbliżej pompy. Właściwie, kiedy pojawiają się jakiekolwiek zaburzenia pracy układu hydraulicznego, najlepiej od razu skontaktować się z fachowcem, który dokona kompleksowego przeglądu i zdiagnozuje ewentualne usterki.
Kiedy warto regenerować pompę?
Szybka interwencja jest bardzo ważna, ponieważ jeśli nie zareagujesz odpowiednio wcześnie i dojdzie do poważniejszych uszkodzeń, będziesz musiał kupić nową pompę hydrauliczną, której koszt to kilkaset złotych. Regeneracja jest opłacalna, gdy uszkodzenia nie są bardzo rozległe, a jej koszt jest znacząco niższy niż zakup nowej części. Korzystnym finansowo rozwiązaniem może być regeneracja. W tym przypadku jednak zawsze warto korzystać z usług profesjonalistów, którzy nie tylko odbudują urządzenie, ale też dokładnie go przetestują pod kątem sprawności.
Jak wygląda regeneracja POMPY HYDRAULICZNEJ? Liebherr LPVD 100
Proces profesjonalnej regeneracji
Nie zawsze samodzielna naprawa będzie odpowiednim krokiem. Jeśli masz zaawansowaną wiedzę z obszaru mechaniki, zepsutym podzespołem możesz zająć się samodzielnie, usuwając usterki i dokonując wymiany części do pompy hydraulicznej. Jednak dla zapewnienia długotrwałej sprawności, zaleca się skorzystanie z profesjonalnego serwisu.
W profesjonalnym serwisie pompa zostaje rozebrana na części pierwsze - wszystkie elementy są dokładnie sprawdzane, czyszczone i wymieniane w razie potrzeby. Regeneracja polega na rozebraniu pompy, dokładnym sprawdzeniu jej elementów, wymianie zużytych części, np. uszczelnień czy łożysk.
W trakcie naprawy niezwykle ważne jest także sprawdzenie parametrów końcowych. Fachowcy badają pompę na stole probierczym, gdzie można sprawdzić, czy naprawiona lub zregenerowana pompa osiąga zakładane wartości przepływu i ciśnienia.
Utrzymanie sprawności siewnika po regeneracji pompy
Konieczność wydania pieniędzy na naprawę sprzętu lub zakup nowego dla nikogo nie jest miła. Warto jednak pamiętać, że wymiana lub regeneracja pompy to inwestycja, która zwraca się w dłuższej perspektywie. Sprawna pompa to nie tylko wydajniejsza praca, ale przede wszystkim bezpieczeństwo - zarówno operatora, jak i innych osób pracujących w gospodarstwie.
Warto też pamiętać, że pompa hydrauliczna, nawet jeśli jest profesjonalnie zregenerowana, wymaga regularnego serwisowania i kontroli pracy w układzie. Regularna kontrola powinna odbywać się podczas przeglądów maszyny - szczególnie przy intensywnej eksploatacji. Najważniejsze to działać szybko i nie bagatelizować objawów uszkodzonej pompy hydraulicznej, bo od tego zależy, jak długo sprzęt będzie jeszcze służył.