Precyzyjny wysiew kukurydzy wymaga zastosowania siewników punktowych, które jako jedyne są w stanie spełnić szczegółowe wymagania dotyczące rozmieszczenia nasion. Najczęściej do tego celu wykorzystuje się siewniki pneumatyczne.
Budowa i zasada działania siewników punktowych
Siewniki punktowe składają się z niezależnych sekcji, które są zamocowane w sposób przesuwny za pośrednictwem równoległoboku do wspólnej ramy nośnej. Regulowany rozstaw sekcji umożliwia zmianę szerokości międzyrzędzi. Za utrzymywanie nastawionej głębokości odpowiada tylna rolka (lub rolki umieszczone po obu stronach redlicy). W celu dociążenia lub odciążenia sekcji wysiewających stosowane są sprężyny w równoległobokach przegubowych, a także dociążenia siłownikami hydraulicznymi i obciążnikami. Ogumione koła podporowe podczas pracy służą do napędu zespołów wysiewających. Koła te są mocowane między sekcjami wysiewającymi albo przed ramą.
Siewniki z mechanicznym rozdziałem nasion
Zespoły wysiewające z mechanicznym rozdziałem nasion do siewu kukurydzy stosowane są w nielicznych przypadkach, głównie ze względu na zróżnicowany kształt i wymiary nasion, co utrudnia precyzyjne dozowanie. Przykładami takich siewników są Meprozet S100 czy Kleine Maxicorn S. Tarcze łyżeczkowe tych siewników muszą mieć odpowiednią wielkość, dostosowaną do rozmiaru nasion.
Siewnik Meprozet S100 - Przykład rozwiązania mechanicznego
Zespół wysiewający siewnika Meprozet S100 charakteryzuje się podwójnymi tarczami, które są nieruchome względem siebie i ustawione ukośnie do poziomu. Tarcza wybierająca nasiona z komory ma łyżeczki umieszczone na końcach ramion, które mieszczą pojedyncze ziarna. Kształt tych łyżeczek jest dostosowany do zróżnicowanej wielkości nasion kukurydzy. Producent dostarcza dwa rodzaje tarcz: do nasion dużych i mniejszych. Druga tarcza, o kształcie turbinki z łopatkami, ma za zadanie wyrzucanie pojedynczych nasion do bruzdy. Obie tarcze są oddzielone od siebie przegrodą z otworem w górnej części, przez który nasiona z łopatek są przekazywane do tarczy z przegrodami.
Napęd siewnika Meprozet S100 uzyskuje się od koła kopiującego danej sekcji za pośrednictwem przekładni łańcuchowej o zmiennym przełożeniu oraz zębatej przekładni kątowej o stałym przełożeniu. Zmiana przełożenia odbywa się poprzez wymianę kół łańcuchowych. Producent zaleca siew tym siewnikiem z prędkością do 6 km/h. Jest to maszyna 4-rzędowa o wydajności około 1 ha/h. Siewnik ten dodatkowo posiada aplikator do rzędowego wysiewu nawozu, umieszczający go obok śladu redlic wysiewających nasiona.
Duża różnica między prędkością obwodową tarczy a prędkością liniową w siewnikach punktowych mechanicznych może powodować nierównomierności rozmieszczenia nasion w rzędzie, co jest istotną wadą tego typu rozwiązań.
Siewniki pneumatyczne - Dominujące rozwiązanie
W celu wyeliminowania nierównomierności rozmieszczenia nasion, do siewu nasion kukurydzy powszechnie stosuje się siewniki punktowe z pneumatycznym zespołem wysiewającym. Zespoły pneumatyczne dzielą się na podciśnieniowe i nadciśnieniowe. Za wytwarzanie podciśnienia lub nadciśnienia odpowiedzialna jest dmuchawa, napędzana z WOM lub hydraulicznie.
System podciśnieniowy
W systemie podciśnieniowym obracająca się tarcza dzieli obudowę zespołu wysiewającego na dwie części: w jednej znajduje się materiał siewny, w drugiej panuje podciśnienie, które powoduje przysysanie nasion do otworów tarczy. Ruch obrotowy tarczy wynosi nasiona do góry, w strefę pracy zgarniaczy nadmiaru nasion, gdzie pozostaje tylko jedno nasiono przy otworze. Po przejściu w dół, do strefy ciśnienia atmosferycznego, następuje swobodny spadek nasiona w bruzdę. Większość siewników ma zespół wysiewający podciśnieniowy.
Firma Rolmasz z Kutna produkuje siewniki podciśnieniowe, takie jak Omega K do uprawy klasycznej oraz Omega M do siewu w mulcz. Siewnik Omega K może mieć 4, 6 lub 8 sekcji, natomiast Omega M dostępny jest w wersji 4- i 6-sekcyjnej. W ich wyposażeniu standardowym znajduje się m.in.: podciśnieniowy układ wysiewający, zintegrowany napęd wszystkich sekcji, przekładnia zębatkowa, hydrauliczny przerzutnik znaczników oraz układ szybkiego opróżniania komory wysiewającej.
Dobre siewniki w wersji 4- i 6-rzędowej, oparte na dwóch umieszczonych przed ramą kołach napędowych, produkuje również Sipma z Lublina. Takie rozwiązanie pozwala na łatwe zmniejszenie rozstawu sekcji z 75 do 37,5 cm, umożliwiając wysiew nasion z gęstością od 7,5 do 22 cm.
System nadciśnieniowy
W systemie nadciśnieniowym stożkowe komórki obracającej się tarczy są napełniane pod wpływem siły ciężkości kilkoma nasionami. Następnie, pod wpływem sprężonego powietrza z dyszy, nadmiar nasion zostaje wyrzucony z jednoczesnym pozostawieniem jednego nasiona w komórce. Do nielicznych producentów tego systemu wysiewającego należy firma Kongskilde Polska, produkująca siewnik Demeter Aeromat o liczbie sekcji od 4 do 12. Niektóre wersje tego siewnika mają również przednie koło podporowe zespolone z odgarniaczem brył.
Funkcje dodatkowe i innowacje
Nowoczesne siewniki punktowe do kukurydzy wyposażone są w szereg dodatkowych funkcji, które zwiększają ich efektywność i wszechstronność.
Siewniki do siewu bezpośredniego
Siewniki przeznaczone do siewu bezpośredniego (bezorkowego) wyposażone są w podwójne kroje tarczowe. Kroje te pracują bezpośrednio przed redlicą właściwą i osłaniają ją przed zapchaniem resztkami roślinnymi, co jest kluczowe w systemach uprawy bezorkowej.
Aplikatory nawozów i mikrogranulatów
Nabudowany rzędowy podsiewacz nawozów jest obecnie standardowym wyposażeniem każdego siewnika do kukurydzy. Jego zadaniem jest rzędowy wysiew granulowanych nawozów mineralnych, które na ogół są umieszczane na głębokości około 5 cm. Niektóre siewniki mają również aplikator mikrogranulatów, przeznaczony do precyzyjnego wysiewu bardzo małych dawek pestycydów. Siewniki wyposażone w aplikatory granulatów i pestycydów posiadają własne regulacje. Ustalanie ilości wysiewu nawozu lub pestycydu następuje najczęściej poprzez zmianę prędkości obrotowej aparatów dozujących. Miejsce wnoszenia nawozów można regulować, zmieniając położenie redlicy nawozowej względem redlicy wysiewającej nasiona.
Siew kukurydzy z Aplikatorem oraz modyfikacje siewnika.
Optymalizacja siewu - Połączenie systemów
W siewnikach punktowych z pneumatycznym systemem wysiewu pogorszenie dokładności rozmieszczenia nasion w rzędzie może nastąpić po przekroczeniu prędkości 6 km/h. Aby wyeliminować tę wadę, producenci łączą pneumatyczne rozdzielenie nasion z mechanicznym ich układaniem w glebie. Wykorzystują w ten sposób zasadnicze zalety obu systemów (np. siewniki typu Monosem PNU, Multicorn i inne). Siewniki pneumatyczne, zwane uniwersalnymi, można przystosować do wysiewu nasion różniących się wielkością i kształtem, takich jak buraki, kukurydza, fasola, soja, słonecznik itp.
Kluczowe parametry i przygotowanie do pracy
Parametry siewu kukurydzy
Najważniejszymi parametrami siewu kukurydzy, o których należy pamiętać, są obsada roślin i głębokość siewu. Szerokość międzyrzędzi na ogół jest dostosowana do maszyn pielęgnacyjnych i zbierających. Zgodnie z ich wymaganiami kukurydza może być siana w rzędach oddalonych od siebie o 67,5 lub 75 cm. W nowoczesnych siewnikach punktowych można zamontować na ramie większą liczbę sekcji i wykonać siew przy szerokościach międzyrzędzi nawet od 37,5 cm.
Przegląd i regulacja siewnika
Przed wyjazdem w pole siewnik należy poddać szczegółowemu przeglądowi technicznemu, dobrać odpowiednie parametry pracy i sprawdzić funkcjonowanie wszystkich podzespołów. Kluczowe jest ustawienie głębokości siewu, które wykonuje się na podstawie pomiarów ułożenia nasion względem powierzchni gleby. Aby skorygować tę cechę, należy zmienić położenie rolek dociskowych względem redlicy właściwej.