Siewnik do rzędowego wysiewu – kompleksowy przewodnik

Siewnik do rzędowego wysiewu to kluczowa maszyna rolnicza, niezbędna dla zapewnienia równomiernego i precyzyjnego umieszczenia nasion w glebie. Jego prawidłowe działanie ma bezpośredni wpływ na efektywność upraw i przyszłe plony. W niniejszym artykule przedstawiamy szczegółowe informacje dotyczące budowy, działania, nowoczesnych rozwiązań oraz konserwacji i przygotowania siewników rzędowych.

Budowa i zasada działania siewnika rzędowego

Siewnik rzędowy to maszyna rolnicza, która składa się z kilku podstawowych elementów. Centralnym punktem jest rama, na której znajduje się zbiornik na nasiona. Zbiornik ten posiada wiele przyrządów wysiewających, wyposażonych w aparaty do ustawiania ilości wysiewu. Oś przyrządów siejących jest wprowadzana w ruch za pomocą obrotu kół, co powoduje przedostawanie się nasion do lejków oraz przewodów nasiennych.

Siewniki rzędowe są przeznaczone do wysiewu nasion zbóż, roślin motylkowych oraz rzepaku. Zbiornik na nasiona ma zazwyczaj wydłużony kształt. Dolna część zbiornika zawiera przegrody poprzeczne, dzięki czemu ziarno nie zbiera się w jednej części przy nachyleniach. Nasiona przesuwają się do oddzielnych komór albo spadają do puszek, z których pobierają je przyrządy wysiewające.

Przyrządy wysiewające

Przyrządy wysiewające służą do przemieszczania nasion do przewodów nasiennych, a następnie przedostają się one do redlic siewnika. Przyrządy te różnią się budową:

• Kółka łyżeczkowe wydobywają nasiona, które znajdują się po dwóch stronach tarczy. W niektórych typach siewnika rzędowego znajdują się łyżeczki zasuwane, wszystkie są ustawiane jednocześnie wskutek przesunięcia wału obrotowego.
• Kółka karbowane można nastawiać zarówno na grube, jak i drobne ziarna, a także za pomocą przesunięcia na wspólnym wale można ustawić na różną ilość wysiewu.
• Tarcze wklęsłe siewnika rzędowego są od środka karbowane, posiadają dno stałe albo przesuwane i pobierają nasiona wewnętrznymi karbami. Jeżeli tarcze posiadają dno stałe, to ilość wysiewu jest stabilizowana szybkością obrotu tarcz wysiewających. Natomiast w przypadku dna ruchomego regulowanie przebiega w wyniku pogłębienia albo spłycenia wklęsłości tarcz poprzez odpowiednie przesunięcie wspólnej osi.

Siewniki rzędowe z zasuwanymi przyrządami siewnymi są wygodniejsze w użyciu, ponieważ dają się regulować przez przesunięcie jednej dźwigni, inaczej niż kiedyś, gdy przy zmianie gęstości siewu, konieczna była zmiana koła czerpakowego, które przenosiło ruch obrotowy.

Przewody nasienne

Przewody nasienne przenoszą ziarna z przyrządu siewnego do gleby w rowek wykonany redlicą. Powinny być giętkie, dzięki czemu przy ustawianiu odległości rzędów łatwo je wysuwać w prawo lub w lewo, a także swobodnie poddają się ruchome redlice wznoszące się i opadające po nierównej roli. Przewody nasienne mogą być: lejkowe, spiralne, lunetowe i sprężynowe.

Redlice siewnikowe

Redlice siewnikowe wykonują rowki w glebie, w które z przewodu nasiennego wpadają ziarna. Redlice znajdują się na dźwigni ruchomej i mają możliwość adaptować do nierówności roli. Dźwignia obciążona na końcu ciężarkami reguluje głębokość, do której redlica wchodzi w glebę, a także ustawia głębokość zasiewu. Redlice mogą być:

• Redlice stopkowe: Najczęściej używane, zapewniają płytki siew i są wykorzystywane na glebach pulchnych.
• Redlice zaostrzone: Cechują się zagiętym ku przodowi końcem i przedostają się w głąb ziemi, są odpowiednie na gleby bardziej zbite.
• Redlice talerzowe: Zbudowane są podobnie jak brona talerzowa i są odpowiednie do zasiewu w nieprzygotowanej, zbitej glebie, nawet w niezaoranym ściernisku.

W wyniku wykorzystania szerokich kół siewnika rzędowego tworzą się małe koleiny. Natomiast zagarniacz siewnika przeznaczony jest do zasypywania powstałych rowków z nasionami, a także wyrównania roli po wysiewie.

Nowoczesne rozwiązania w siewnikach pneumatycznych AEROSEM A

Unikalny pneumatyczny siewnik nabudowany AEROSEM A łączy maksymalną elastyczność pracy z maksymalną wydajnością. Priorytetem jest idealne rozmieszczenie nasion, co jest możliwe dzięki precyzyjnemu, uniwersalnemu systemowi dozowania i solidnemu systemowi redlic. Pneumatyczne siewniki AEROSEM A mogą być wyposażone według wyboru w redlice jednotalerzowe lub podwójne redlice talerzowe DUAL DISC. Zbiornik na nasiona z dozowaniem przez inżektor oferuje w opcjonalnej wersji pojemność 1850 l.

Zamawiając siewnik AEROSEM A, można go wyposażyć w system PRECISION COMBI SEEDING (PCS). Umożliwia to siew pojedynczych nasion kukurydzy za pomocą elementów pojedynkujących. Trzyczęściowy zbiornik pozwala również na jednoczesną aplikację nawozu za pomocą dozownika. Maszyny wyposażone w ISOBUS i Inteligentny System Dystrybucji (IDS) spełniają wszelkie oczekiwania pod względem dokładności dozowania. Oprócz możliwości dowolnego wyboru szerokości i rozstawu ścieżek technologicznych, możliwe jest również sterowanie sekcjami maszyny. Aby zapewnić optymalną niezawodność i maksymalną elastyczność siewnika, rozstaw rzędów można zmieniać za pomocą wkładek do głowicy rozdzielającej, niezależnie od konfiguracji.

System Precision Combi Seeding (PCS)

AEROSEM ADD z systemem PRECISION COMBI SEEDING (PCS) daje możliwość zarówno siewu rzędowego, jak i punktowego siewu kukurydzy. Siewnik ten może być wyposażony w zbiornik do siewu rzędowego, który dodatkowo posiada aparaty do punktowego wysiewu nasion. Oprócz sprawdzonych funkcji zbiornika standardowego, maszyna wyposażona w system PCS posiada dwie przegrody w dnie zbiornika, które można łatwo przestawić bez użycia narzędzi za pomocą nakrętek motylkowych. Pozwala to na podzielenie zbiornika na trzy części.

Elementy dozujące pojedyncze nasiona znajdują się pod zbiornikiem na nasiona. Te napędzane hydraulicznie elementy zapewniają precyzyjne, mechaniczne rozdzielanie nasion za pomocą regulowanych zgarniaczy. Elewator nasion obraca się z tą samą prędkością co jednostka pojedynkująca. Klapa rozdzielająca powietrze rozdziela strumień powietrza między dozownikiem inżektorowym a elementami PCS. Docisk wzmocnionych redlic PCS został zwiększony z 50 kg do 80 kg za pomocą sprężyn dociskowych. Dodatkowo zamontowana rolka wychwytująca precyzyjnie dociska nasiona kukurydzy natychmiast po wylocie z formierza rowka wysiewu.

Wykonane ze stali nierdzewnej rolki chwytające, dzięki montowanym seryjnie skrobakom, są odporne na zapychanie. Standardowe rolki dociskowe o szerokości 50 mm zapewniają optymalne utrzymanie na głębokości pracy całej redlicy PCS. Różnorodne wkładki głowicy rozdzielającej umożliwiają celowe nawożenie po lewej i prawej stronie rzędów kukurydzy, niezależnie od rozstawu między nimi. Nawóz, granulki glebowe lub biostymulatory można również aplikować bezpośrednio w rzędy kukurydzy. AEORSEM A oferuje szeroki zakres zastosowań, włączając aplikację roślin okrywowych, składników odżywczych, insektycydów itp.

Przygotowanie siewnika rzędowego do wysiewu

Wnikliwe sprawdzenie siewnika przed sezonem powinno odbywać się wiosną lub jesienią. Dobrze jest dokonać przeglądu, który da nam odpowiedź, czy w czasie poprzednich siewów nie doszło do zużycia się jakichś elementów roboczych maszyny i czy nie będzie potrzebna zmiana jego ustawień. Przegląd siewnika najlepiej rozpocząć od zapoznania się z jego instrukcją obsługi. Znajdziemy w niej najważniejsze informacje na temat kontroli danego modelu siewnika i jego przygotowania do siewu oraz tabele wysiewu i wzornik ustawień. Posiadając szczegółowe dane na temat pracującego w gospodarstwie siewnika, mamy pewność dobrze wykonanej kontroli i że, na przykład, nie pominiemy żadnego punktu smarnego podczas smarowania.

Kontrola elementów roboczych i konserwacja

Regularna kontrola siewnika, przynajmniej raz w sezonie, da pewność, że siew będzie wykonany prawidłowo. Sprawdzamy wszystkie elementy robocze siewnika, zwracając uwagę na stopień ich zużycia, a potem na poprawność działania. Kontroli powinny podlegać: tarcze, kółka dociskowe, znaczniki, zagarniacze, redlice itp.

• Redlice: W przypadku redlic trzeba zwrócić uwagę na ich czubki, które zużywają się znacznie szybciej, jeżeli nie są prawidłowo ustawione względem talerzy. Aby nie dopuścić do takiej sytuacji, talerz powinien pracować na głębokości większej o 1-15 cm niż czubek redlicy.
• Smarowanie: W siewnikach, w których piasty redlic wysiewających wyposażone są w smarowniczki, należy pamiętać o podaniu smaru po przepracowaniu przez nie ok. 300 ha, zaś w przypadku innych elementów ruchomych, jak znaczniki, zaczep czy wahacze - po zasianiu ok. 100 ha.
• Ciśnienie w oponach: Ważne jest również sprawdzenie ciśnienia w oponach wału zagęszczającego - jeszcze przed wyjazdem siewnika w pole. Jeżeli tego nie zrobimy, to na pewno nie osiągniemy równomiernego zagęszczenia. Przy przygotowaniu siewnika do siewu bardzo ważne jest sprawdzenie stanu ogumienia w kołach i ciśnienia w nich. Prawidłowe ciśnienie pozwoli na ograniczenie poślizgu i utrzymanie założonej dawki wysiewu - także przez to, że koło będzie miało odpowiednią średnicę.

Internetowy sklep rolniczy daje możliwość zamówienia zamienników, które jakością dorównują oryginałom. Poza lejkami do siewników, zagarniaczami, redlicami, można kupić: części do ciągników, części do kombajnów, części do pługów.

Próba wysiewu (próba kręcona)

Czynnością, której nie powinniśmy pominąć przy przygotowaniu siewnika mechanicznego do siewu, jest przeprowadzenie próby wysiewu, czyli tzw. próby kręconej. Choć sama próba zajmuje sporo czasu i często, aby uzyskać właściwy wynik, trzeba ją wykonać kilka razy, to warto się pomęczyć, aby uzyskać prawidłową obsadę roślin na 1 hektarze.

1. Próbę kręconą wykonujemy po napełnieniu siewnika materiałem siewnym i odpowiednim ustawieniu zastawek i den aparatów wysiewających, które są zalecane przez producenta siewnika. Przy ich ustawianiu należy również skontrolować, czy szczeliny między dnem a kółkiem wysiewającym są jednakowe we wszystkich aparatach.
2. W tym miejscu warto pamiętać, że w przypadku każdorazowej zmiany dawki wysiewu należy przekładnię "wyzerować", tzn. całkowicie ją opróżnić.
3. Należy wysiewać nasiona do rynien, pokręcając korbą lub kołem jezdnym w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegara. Przed przystąpieniem do próby kręconej należy ustalić liczbę obrotów koła siewnika, którą będziemy musieli wykonać w trakcie jej trwania. Przy szerokości roboczej siewnika np. 2,7 m liczba obrotów korbą na 1 hektar wynosi 3290, a liczba obrotów koła jezdnego na 1 hektar - 1900 (dla przykładu Poznańskie 6 SO43/3B).
4. Przystępując do próby kręconej, zasypujemy skrzynię ziarnem. W tym momencie należy zwrócić uwagę, by ziarno znajdowało się także w gniazdach wysiewających. Najlepiej zrobić to, obracając jednokrotnie wałek wysiewający, a następnie wsypać zboże z rynienek z powrotem do siewnika.
5. Następnie wykonać odpowiednią liczbę kręceń, po czym zważyć zsypane z rynienek ziarno. Jeżeli uzyskana masa nie różni się o więcej niż 2% od zalecanej dawki, próbę należy uznać za udaną. Próba kręcona daje nam również możliwość obserwacji działania siewnika i wykrycia ewentualnych zmian w wypadaniu ziarników. Dobrze jest też sprawdzić przy tej okazji ustawienia gniazd za pomocą wzornika.

Dane podawane w tabelach wysiewu siewników są tylko i wyłącznie orientacyjne. Najlepiej było by również przeprowadzić próbę kręconą w polu, przejeżdżając odpowiedni odcinek, gdyż uwzględniałoby to już poślizgi koła napędowego. W praktyce jednak rolnicy bardzo rzadko wykonują tę czynność, więc do "wykręconej" ilości ziarna należy zawsze dodać około 5%, które będą uwzględniać poślizg koła na polu. Często różnica w wysiewie pojawia się, gdy jest źle ustawiony znacznik lub jeździmy "na oko".

Określenie normy wysiewu

Najważniejszą sprawą jest oczywiście określenie ilości materiału siewnego, jaki zamierzamy wysiać na hektar. Aby to prawidłowo określić, powinniśmy uwzględnić m.in. problem z wyliczeniem normy wysiewu pojawia się zwykle, gdy materiał siewny nabyliśmy w kilogramach, a norma wysiewu podana na etykiecie jest w sztukach ziaren na 1 m².

1. Z etykiety produktu trzeba spisać dane dotyczące MTN (masy tysiąca nasion) oraz zdolności kiełkowania.
2. Następnie należy pomnożyć wartość zalecanej obsady roślin, którą podaje producent, przez MTN, a otrzymany wynik podzielić przez zdolność kiełkowania.

Trudniej jest stwierdzić, jaka norma wysiewu będzie odpowiednia dla materiału siewnego pochodzącego z własnego gospodarstwa. W tym przypadku musimy sami wyznaczyć dane i zwrócić szczególną uwagę na czystość ziaren.

Ustawienie siewnika rzędowego i przeprowadzenie wysiewu na polu

Odległość między rzędami jest ustawiana w wyniku przesuwania dźwigni redlicy na ramie. Podstawowa odległość redlic w siewnikach rzędowych waha się od 9 do 13 cm. W przypadku wysiewu do rzadszych rzędów należy wyłączyć kilka przyrządów siejących i określoną ilość redlic, natomiast pozostałe ustawia się w równych odstępach.

Precyzja siewu i prowadzenie maszyny

Aby siew zbóż siewnikiem rzędowym przebiegał prawidłowo, konieczne jest przestrzeganie pewnych zasad. Maszyna rolnicza powinna przesuwać się w linii prostej, ważne jest doświadczenie osoby obsługującej siewnik rzędowy. Bardzo istotne jest precyzyjne ustawienie przednich i tylnych kół siewnika. Jeżeli idą tym samym śladem, to w przypadku nawrotu lewe koła powinny podążać swoim śladem, a prawe koła wyznaczają nowy ślad. Natomiast po nawrocie w prawo, koła tej strony przesuwają się swoim śladem.

Ostatnią czynnością, którą musimy wykonać już na polu, jest ustawienie głębokości pracy redlic wysiewających i zagarniacza. Parametry te dobieramy w zależności od warunków panujących na polu. W większości siewników jest możliwość indywidualnego ustawienia docisku redlic wysiewających, poprzez zmianę położenia sprężyn dociskowych.

Użycie znaczników

Każdy siewnik jest wyposażony w ręczny lub hydrauliczny przerzutnik znaczników bocznych, które służą do wyznaczenia trasy następnego przejazdu ciągnika. Znaczniki należy ustawić tak, aby odstępy między pasami siewnymi przy kolejnym przejeździe siewnika odpowiadały szerokościom międzyrzędzi. Pasem siewnym (Ss) nazywa się odległość między skrajnymi redlicami.

Przykład: należy wykonać siew 25 redlicami przy szerokości międzyrzędzi d = 10,8 cm. Dla takiej szerokości międzyrzędzi i ilości redlic szerokość robocza wynosi: Sr = 25 x 10,8 cm = 270 cm, a rozstawienie kół przednich ciągnika t = 135 cm. Rozwiązanie: szerokość pasa siewnego wynosi: Ss = Sr - d = 270 - 10,8 cm = 259,2 cm.

Prędkość jazdy podczas siewu

Aby zapobiec zapychaniu się redlic glebą, siewnik należy opuszczać do siewu w czasie jazdy ciągnikiem do przodu. Prędkość jazdy podczas siewu należy każdorazowo dostosować do aktualnych warunków glebowych. Nie powinna ona przekraczać 10 km/h. Wielkość wysiewanej dawki nasion nie zależy od prędkości jazdy. Ważne jest, aby w czasie siewu utrzymać, w miarę możliwości, stałą prędkość.

tags: #siewnik #do #rzedowego #wysiewu