Prawidłowy siew soi jest fundamentalnym, nienakładowym czynnikiem plonotwórczym. Wybór odpowiedniego siewnika oraz precyzyjne przestrzeganie zasad agrotechniki mają decydujące znaczenie dla sukcesu uprawy tej rośliny.
Wymagania termiczne i optymalny termin siewu soi
Soja to roślina o dużych wymaganiach termicznych. W jej cyklu rozwojowym występują dwa momenty krytyczne, które są ściśle związane z temperaturą.
- Pierwszy to okres od siewu do pełni wschodów. Jeśli w tym czasie temperatura jest zbyt niska, soja wschodzi długo i nierównomiernie, co negatywnie wpływa na jej dalszy rozwój.
- Drugi newralgiczny moment to czas kwitnienia. W przypadku spadku temperatury poniżej 10°C w tym okresie, soja nie zakwitnie, co uniemożliwi wytworzenie plonu.
Wymagania termiczne mają bezpośredni związek z terminem siewu, którego nie wolno bagatelizować. Zbyt wcześnie wykonany siew skutkuje znacznym opóźnieniem wschodów, co może prowadzić do porażenia nasion przez patogeniczne mikroorganizmy bytujące w glebie. Ponadto zbyt wcześnie założona plantacja jest narażona na przymrozki. Zwlekanie z założeniem plantacji przyczynia się natomiast do przedłużenia wegetacji, w wyniku czego mogą wystąpić problemy ze zbiorem. Nasiona soi należy umieścić w glebie, gdy jej temperatura wynosi 8-10°C. Najczęściej ten termin zbiega się z kwitnieniem klonu zwyczajnego oraz końcem kwitnienia wiśni.
Agrotechniczne aspekty siewu soi
Kolejnym ważnym elementem jest ustalenie normy wysiewu. Należy przyjąć, że docelowa obsada roślin powinna wynosić 60-70 szt./m². Ważne są także parametry nasion, takie jak masa tysiąca nasion, która jest różna i zależy od odmiany oraz roku zbioru, a także zdolność kiełkowania.
Przygotowanie nasion przed siewem
Nasiona soi przed siewem powinny być zaprawione i zaszczepione. Obecnie na rynku dostępna jest jedna zarejestrowana zaprawa fungicydowa - Zaprawa Nasienna T 75 DS./WS, zawierająca jako substancję czynną tiuram. Nie wszyscy rolnicy decydują się jednak na to rozwiązanie. Ci, którzy samodzielnie szczepią nasiona, muszą pamiętać, aby zabieg ten wykonać bezpośrednio przed siewem w ocienionym miejscu. Promienie słoneczne znacząco obniżają skuteczność bakterii, co może doprowadzić do ich obumarcia. Soja nawiązuje symbiozę wyłącznie z bakteriami Bradyrhizobium japonicum.
Rodzaje siewników i technika siewu soi
Do siewu soi można wykorzystać zarówno siewniki rzędowe przeznaczone do zbóż, jak i siewniki punktowe. Rozstaw rzędów powinien wynosić 15-25 cm, natomiast przy siewie punktowym zaleca się rozstaw 45 cm. Odległość roślin w rzędzie w siewie punktowym wynosi zazwyczaj 4-5 cm.
Niezależnie od wybranego rodzaju siewnika, kluczowe jest umieszczenie nasion na głębokość 3-4 cm. Zbyt głęboki siew bardzo niekorzystnie wpłynie na wschody soi, a w konsekwencji na dalszy jej wzrost i rozwój. Soja, podobnie jak fasola, kiełkuje epigeicznie (nadziemnie). W tym rodzaju kiełkowania część podliścieniowa zarodka wydłuża się i wynosi liścienie ponad powierzchnię gleby.
Specyfika siewników punktowych
Siewniki punktowe wyposażone są w różne systemy wysiewu - najczęściej podciśnieniowy lub nadciśnieniowy. Wybór odpowiedniego systemu jest istotny dla siewu soi.
- System podciśnieniowy (AirVac): W tym systemie wydajność powierzchniowa jest reglamentowana przez prędkość roboczą, która nie może być zbyt wysoka. Zaleca się prędkość do 10 km/h. Wynika to z konstrukcji aparatu wysiewającego i sposobu transportowania nasiona do redlicy.
- System nadciśnieniowy (AirSpeed): W systemie nadciśnieniowym wydajność maszyny jest wyższa, a prędkość robocza może sięgać nawet 15 km/h.
Jeśli chodzi o siew soi, zaleca się korzystanie z systemu podciśnieniowego. Duża prędkość, możliwa w systemie nadciśnieniowym, może bowiem oddziaływać na wrażliwe nasiona tej rośliny, potencjalnie uszkadzając je.
Małe usprawnienie siewnika
Przykład siewnika punktowego Serpens
Siewnik punktowy Serpens to przykład maszyny 4-sekcyjnej z mechanicznym punktowym systemem wysiewu. Doskonale sprawdzi się w gospodarstwach o małych i średnich areałach, szczególnie na dobrze uprawionych glebach lekkich i średniozwięzłych. Siewnik ten jest przeznaczony do precyzyjnego wysiewu nasion kukurydzy, soi, orzeszków ziemnych, fasoli mung, sorgo oraz ryżu.
Każda sekcja siewnika Serpens jest wyposażona w zbiornik nasienny o pojemności 25 dm³, którego odpowiednio ukształtowane dno zapewnia całkowite opróżnienie z materiału siewnego. Sekcja wysiewająca napędzana jest poprzez szerokie koło kopiujące oraz przekładnię łańcuchową. Zastosowanie wymiennych par kół umożliwia uzyskanie ośmiu rozstawów wysiewu nasion w rzędzie: 12 cm, 13 cm, 14 cm, 15 cm, 16 cm, 17 cm, 18 cm i 19 cm.
Aby zwiększyć uniwersalność i poprawić ekonomiczność przejazdów roboczych, siewnik może być wyposażony w aplikator nawozów. Zbiornik aplikatora nawozu o pojemności 70 dm³ jest połączony teleskopowymi przewodami ze znacznikami. Wymagania agrotechniczne zalecają, aby nawóz aplikowany był obok wysiewanych nasion, co zapewnia optymalne wykorzystanie składników odżywczych przez kiełkujące rośliny.
Siewniki Horsch Maestro - innowacyjne rozwiązania
Firma Horsch wzbogaciła swoją rodzinę siewników punktowych Maestro o odmiany oznaczone jako CV i RV oraz CX i RX. Oznaczenie „V” w nazwie modelu informuje, że maszyna jest wyposażona w system podciśnieniowy (AirVac), natomiast „X” oznacza system nadciśnieniowy (AirSpeed).
Każdy z tych systemów ma swoje zalety i ograniczenia, które należy uwzględnić przy wyborze siewnika do soi.