Regulacja Redlic w Siewnikach Zbożowych: Poradnik Praktyczny

Siewnik zbożowy, taki jak popularny Poznaniak, znacząco wpłynął na efektywność polskiego rolnictwa, umożliwiając równomierne rozsiewanie materiału siewnego. Aby w pełni wykorzystać jego potencjał i zapewnić optymalne warunki dla wschodów, niezbędne jest prawidłowe ustawienie i regulacja. W tym artykule szczegółowo opisujemy, jak przeprowadzić próbę kręconą, jak przygotować siewnik do pracy oraz jak regulować redlice w zależności od uprawianego zboża i nowoczesnych technologii.

Kompleksowe Przygotowanie Siewnika do Siewu

Przegląd siewnika to kluczowy etap przed rozpoczęciem prac polowych, wpływający na precyzję siewu i uniknięcie kosztownych awarii. Należy go przeprowadzać regularnie, najlepiej zarówno wiosną, jak i jesienią, aby ocenić zużycie elementów roboczych i zapotrzebowanie na konserwację.

Znaczenie Instrukcji Obsługi

Lustrację siewnika najlepiej rozpocząć od odnalezienia instrukcji obsługi danego modelu. Zawiera ona najistotniejsze dane dotyczące przygotowania do siewu, tabele wysiewu oraz wzornik ustawień. W przypadku braku instrukcji, warto poszukać takich informacji w Internecie, aby mieć pewność dobrze wykonanej kontroli i konserwacji, w tym nasmarowania wszystkich smarowników.

Kontrola Elementów Roboczych i Podzespołów

Przed wyjazdem siewnika w pole należy ocenić stan techniczny urządzenia oraz sprawdzić, czy jego elementy robocze odpowiednio działają i czy nie doszło do ich nadmiernego zużycia.

• Koła i ciśnienie w oponach: Bardzo ważne jest przyjrzenie się stanowi ogumienia i ciśnieniu w kołach. Ciśnienie w kołach wału zagęszczającego należy wyregulować przed wyjazdem w pole, aby osiągnąć równomierne zagęszczenie.
• Redlice: Kontroli powinny podlegać tarcze, kółka dociskowe, znaczniki, zagarniacze i redlice. Zużyte redlice będą miały wpływ na głębokość siewu i rozmieszczenie nasion. Przy redlicach trzeba zwrócić uwagę na ich czubki, które zużywają się znacznie szybciej, jeżeli nie są prawidłowo ustawione względem talerzy. Aby temu zapobiec, talerz powinien pracować na głębokości większej o 1-15 cm niż czubek redlicy.
• Smarowanie: W siewnikach, w których piasty redlic wysiewających wyposażone są w smarowniki, należy pamiętać o podawaniu smaru po przepracowaniu przez nie około 300 ha. Inne ruchome elementy, takie jak znaczniki, zaczep czy wahacze, wymagają smarowania po zasianiu około 100 ha.
• Skrobaki wału oponowego: W niektórych typach siewników warto sprawdzić zużycie skrobaków wału oponowego, które muszą być ustawione w odległości 0,5-1 cm od opony.
• Kółka wysiewające: Zużyte kółka wysiewające mogą powodować problemy z ustaleniem odpowiedniej normy wysiewu danego zboża. Przed siewem trzeba ocenić ich stan i dobrać odpowiednie kółka do siewnika oraz konkretnych ziaren.
• Inne elementy: Należy również skontrolować, czy w zbiorniku i w aparatach wysiewających nie ma żadnych ciał obcych (narzędzi, przerośniętych nasion, sznurka), sprawdzić naciąg łańcucha napędowego, przesmarować ruchome elementy maszyny, sprawdzić i ewentualnie uzupełnić poziom oleju w przekładni. Konieczne jest też sprawdzenie dokręcenia połączeń śrubowych oraz stanu i zamocowania redlic.

Czynności Przyłączeniowe i Poziomowanie Siewnika

Operator ciągnika wykonuje czynności przyłączeniowe samodzielnie. Powinien podjechać tyłem ciągnika do maszyny tak, aby trafić uchami ramion dolnego zawieszenia na czopy belki zawieszenia siewnika. Następnie należy założyć ramiona podnośnika ciągnika i zabezpieczyć je przetyczkami. Górny otwór zawieszenia trzeba połączyć z ciągnikiem przy pomocy łącznika i go zabezpieczyć. Regulując długość łącznika górnego, należy ustawić maszynę w pionie. Dobrze wypoziomowany siewnik gwarantuje jednakową głębokość siewu redlicami pierwszego i drugiego rzędu.

Próba Kręcona Siewnika: Podstawa Precyzyjnego Siewu

Próba kręcona to jedna z najważniejszych operacji, którą należy wykonać przed siewem, aby sprawdzić prawidłową pracę siewnika i ustalić właściwą dawkę wysiewu.

Co to jest próba kręcona?

Próba kręcona siewnika polega na uruchomieniu siewnika w pozycji roboczej poza obszarem pola uprawnego, na przykład na trawie lub drodze, i zważeniu ziarna wsypanego do rynienek przy uwzględnieniu konkretnej liczby obrotów przekładni siewnika. Następnie uzyskany wynik porównuje się z normą wysiewu. Choć sama próba zajmuje sporo czasu, warto ją wykonać, aby uzyskać właściwą dawkę kilogramów na 1 hektar. Daje ona również możliwość obserwacji działania siewnika oraz wykrycia ewentualnych zmian w wypadaniu ziaren.

Jak wykonać próbę kręconą siewnika Poznaniak (metoda tradycyjna)?

Próbę kręconą siewnika Poznaniak należy wykonać, biorąc pod uwagę odpowiednią tabelę wysiewu, odpowiadającą gatunkowi ziarna. Jeśli w tabeli nie ma konkretnego zboża, należy wybrać najbardziej zbliżoną opcję.

1. Na początku należy zwolnić belkę mieszków i wsunąć w to miejsce osłonę korytkową, spełniającą rolę pojemnika na ziarno.
2. W kolejnym kroku trzeba zasypać zbiornik ziarnem do poziomu powyżej górnej krawędzi otworów wyspowych do aparatów wysiewających.
3. Następnie trzeba włożyć korbę i wykonać kilka obrotów, aby wypełnić ziarnem aparaty wysiewające.
4. Wysiane ziarno trzeba przesypać do zbiornika i ponownie podstawić osłonę korytkową pod aparaty wysiewające.
5. Następnie należy wykręcić korbą odpowiednią liczbę obrotów dla danego siewnika:
   • dla siewnika o szerokości 3,0 m: 13 obrotów na ar,
   • dla siewnika o szerokości 2,7 m: 14,5 obrotu na ar,
   • dla siewnika o szerokości 2,5 m: 15,5 obrotu na ar.

Ilość nasion, która zostanie wysiana do osłony korytkowej (dokładnie zważona), pomnożona przez 100 odpowiada dawce wysiewu ziarna na 1 hektar. Jeśli waży ono mniej lub więcej niż podaje tabela wysiewu, trzeba zmienić ustawienie dźwigni skrzynki bezstopniowej i ponowić próbę.

Wysiew precyzyjny w polu - próba kręcona

W warunkach naturalnych, dla uzyskania jeszcze większej precyzji, zaleca się wykonanie próby kręconej bezpośrednio w polu. W tym celu należy obniżyć belkę z mieszkami i w jej miejsce włożyć osłonę korytkową, a następnie wykonać przejazd (wysiewając ziarno) na dokładnie odmierzonym odcinku. Na 1 ar powierzchni dla siewnika o szerokości roboczej 3,0 m przypada 33,3 m przejazdu; dla siewnika 2,7 m przypada 37 m przejazdu, a dla siewnika 2,5 m jest to 40 m przejazdu. Następnie należy zważyć materiał siewny i ewentualnie skorygować ustawienia w przekładni głównej siewnika i ponowić próbę. Jeśli uzyskana masa nie różni się o więcej niż 2 proc. od rekomendowanej dawki, można uznać, że próba jest udana.

Jak przeprowadzić próbę kręconą (szczegóły techniczne)?

Wykonanie próby wysiewu powinno poprzedzić ustalenie liczby obrotów koła siewnika, którą będziemy musieli wykonać w trakcie jej trwania. W tym celu należy założyć obsianie 1 ara (100 m²). Można wykorzystać specjalny wzór:

I = 100 / (O × Ss)

gdzie O symbolizuje obwód koła biegowego, a Ss szerokość pasa siewnego.

Przystępując do próby kręconej, należy zasypać skrzynię ziarnem, zwracając uwagę, by ziarno znajdowało się także w gniazdach wysiewających. Najlepiej zrobić to, obracając jednokrotnie wałek wysiewający, a następnie wsypać zboże z rynienek z powrotem do siewnika. Czynność ta ma duże znaczenie dla poprawności wykonania samej próby.

Jeszcze przed rozpoczęciem kręcenia, dla ułatwienia sobie obserwacji i liczenia obrotów na kole biegowym i maszynie, warto zaznaczyć kredą pionową kreskę. Następnie należy wykonać odpowiednią liczbę kręceń. Po ich wykonaniu przystępujemy do zważenia zsypanego z rynienek ziarna. Jego masa pomnożona przez 100 da nam liczbę dawki wysiewu na 1 ha. Jeśli uzyskana masa nie różni się o więcej niż 2% od zalecanej dawki, próbę należy uznać za udaną. W przeciwnym wypadku należy zmienić ustawienia w przekładni głównej siewnika i ponowić próbę.

Próba kręcona daje nam również możliwość obserwacji działania siewnika i wykrycia ewentualnych zmian w wypadaniu ziarników. Dobrze jest również sprawdzić przy tej okazji ustawienia gniazd za pomocą wzornika. Wszelkie niedrożności można natomiast usunąć, przeprowadzając regulację den gniazd wysiewających.

Obliczanie Normy Wysiewu

Prawidłowe obliczenie normy wysiewu jest kluczowe dla uzyskania optymalnej obsady roślin na m². Należy przy tym znać podstawowe parametry nasion: masę tysiąca nasion (MTN), zdolność kiełkowania oraz czystość.

Materiał kwalifikowany

Jeśli dysponujemy materiałem kwalifikowanym o 100% czystości, wystarczy przeprowadzić odpowiednią kalkulację. Z etykiety produktu należy spisać dane dotyczące MTN oraz zdolności kiełkowania. Następnie należy pomnożyć wartość zalecanej obsady roślin, którą podaje producent, przez MTN, a otrzymany wynik podzielić przez zdolność kiełkowania. Otrzymujemy wówczas normę wysiewu na 1 ha.

Materiał z własnego gospodarstwa

W przypadku materiału siewnego pochodzącego z własnego gospodarstwa, trudniej jest określić normę wysiewu. Wymaga to samodzielnego wyznaczenia danych i zwrócenia szczególnej uwagi na czystość ziaren.

Ustawianie Siewnika Poznaniak dla Różnych Gatunków Roślin

Uniwersalne siewniki rzędowe powinny wysiewać równomiernie i we właściwej obsadzie zarówno nasiona drobne, średnie, jak i grube. Poniżej przedstawiono przykładowe instrukcje dla siewnika Poznaniak, bazując na typowej tabeli wysiewu.

Jak ustawić siewnik Poznaniak do żyta?

Aby ustawić siewnik Poznaniak do żyta, należy znaleźć w tabelce wysiewu dane dla żyta. Przykładowo, jeśli chcemy wysiać 157 kg/ha, należy:

1. Sprawdzić, jakiej skali to odpowiada i ustawić przekładnię bezstopniową na wartość 35.
2. Ustawić zastawkę w pozycji 3/4.
3. Ustawić dźwignię (denek) w pozycji 2.
4. Wysiew przeprowadzić za pomocą kółka wąskiego plus szerokiego (W+S).

Po wykonaniu tych kroków należy zrobić próbę kręconą.

Jak ustawić siewnik Poznaniak do pszenicy jarej?

Jeśli chcesz ustawić siewnik Poznaniak do pszenicy jarej, znajdź pszenicę w tabelce. Przykładowo, jeśli chcesz wysiać 233 kg/ha:

1. Ustawić przekładnię bezstopniową na wartość 45.
2. Ustawić zastawkę w pozycji 3/4.
3. Ustawić dźwignię (denek) w pozycji 2.
4. Wysiew przeprowadzić za pomocą kółka wąskiego plus szerokiego (W+S).

Po wykonaniu tych kroków należy zrobić próbę kręconą.

Jak ustawić siewnik Poznaniak do owsa?

Aby ustawić siewnik Poznaniak do owsa, znajdź w tabelce owies. Przykładowo, jeśli chcesz wysiać 145 kg/ha:

1. Ustawić przekładnię bezstopniową na wartość 45.
2. Ustawić zastawkę w pozycji 1.
3. Ustawić dźwignię (denek) w pozycji 2.
4. Wysiew przeprowadzić za pomocą kółka wąskiego oraz szerokiego (W+S).

Po wykonaniu tych kroków należy zrobić próbę kręconą.

Jak ustawić siewnik Poznaniak do jęczmienia?

Aby ustawić siewnik Poznaniak do jęczmienia, znajdź go w tabelce. Przykładowo, jeśli chcesz wysiać 113 kg/ha:

1. Ustawić przekładnię bezstopniową na wartość 35.
2. Ustawić zastawkę w pozycji 1.
3. Ustawić dźwignię (denek) w pozycji 2.
4. Wysiew przeprowadzić za pomocą kółka wąskiego plus szerokiego (W+S).

Jak ustawić siewnik Poznaniak do rzepaku?

Ustawienie siewnika do rzepaku wymaga precyzji, ze względu na drobne nasiona. Przykładowo, jeśli wysiewamy rzepak w dawce 3,5 kg/ha, wysypana masa nasion podczas próby kręconej (dla 0,1 ha) powinna wynosić 350 g.

Jak ustawić siewnik Poznaniak do siewu trawy?

Jeśli chcesz ustawić siewnik Poznaniak do siewu trawy, znajdź trawę w tabelce. Przykładowo, jeśli chcesz wysiać 84 kg/ha:

1. Ustawić przekładnię bezstopniową na wartość 50.
2. Ustawić zastawkę w pozycji 3/4.
3. Ustawić dźwignię (denek) w pozycji 1.
4. Wysiew przeprowadzić za pomocą kółka wąskiego oraz szerokiego (W+S).

Po wykonaniu tych kroków należy wykonać próbę kręconą.

Jak ustawić siewnik Poznaniak do gryki lub łubinu (ziarna podobne)?

W przypadku ziaren, których nie ma w tabeli, należy wybrać ziarno podobne pod względem wielkości. Należy wówczas wykonać próbę kręconą przynajmniej 2 razy. Jeśli na przykład chcesz wysiać 100 kg, a z próby wyjdzie 50 kg, na podzielnicy przekładni bezstopniowej należy przesunąć na większą wartość niż 50.

Kluczowe Aspekty Regulacji Redlic i Innych Elementów

Redlice stanowią serce siewnika, odpowiadając za precyzyjne umieszczenie nasion w glebie. Ich prawidłowa regulacja jest niezbędna dla uzyskania równomiernych wschodów i wysokich plonów.

Wpływ warunków pracy na dawkę wysiewu i równomierność

Równomierność rozłożenia nasion jest kluczowa. Dopuszczalny wskaźnik nierównomierności poprzecznej dla zbóż wynosi 3 proc., a dla nasion drobnych - do 5 proc. Należy pamiętać, że wraz ze zmianą warunków eksploatacyjnych - przy niezmienionych nastawach regulacyjnych - zmieniają się wartości dawki wysiewu i wskaźniki jakości pracy siewników mechanicznych.

• Pochylenie terenu: Pod wpływem zmian pochylenia siewnika na terenach nierównych występują dość duże zmiany ilości wysiewanych nasion i wskaźnika nierównomierności poprzecznej. Wjazd siewnikiem pod górę może powodować wzrost dawki wysiewu (np. dla rzepaku o około 11 proc.), natomiast zjazd w dół może powodować zmniejszenie dawki (np. dla rzepaku o około 20 proc.). Dla zbóż zmiany te są mniejsze i wynoszą w obu przypadkach około 5 proc.
• Prędkość robocza: Wpływ zmian prędkości roboczej (od 5 do 12 km/h) na zróżnicowanie dawek wysiewu na hektar jest mało istotny, ale w sposób zauważalny różnicuje wskaźnik nierównomierności poprzecznej. Dotyczy to zwłaszcza wysiewu nasion grubych (bobik), dla których nierównomierność wzrastała do około 6 proc. wraz ze zmniejszaniem się prędkości roboczej (do 5 km/h).

Regulacja głębokości i nacisku redlic

Wysiewane nasiona powinny spoczywać na jednakowej głębokości i być starannie przykryte glebą. Służą do tego mechanizmy redliczne.

• Rodzaje redlic: W uniwersalnych siewnikach rzędowych stosowane są redlice stopkowe, radełkowe, tarczowe i stopkowe z nakładką. Redlice tarczowe na ogół radzą sobie w najbardziej zróżnicowanych warunkach.
• Indywidualna i centralna regulacja: Wymaganą głębokość roboczą uzyskuje się dzięki wywieraniu na redlice odpowiedniego nacisku - sprężynami rozciąganymi lub ściskanymi. Regulacja docisku może być przeprowadzana centralnie, w jednakowym stopniu dla wszystkich redlic zawieszonych na belce redlicznej, lub też indywidualnie, dla każdej redlicy oddzielnie, w zależności od warunków, w jakich pracuje (np. redlica skrajna pracująca za kołem). Każda redlica posiada możliwość indywidualnej regulacji siły nacisku na glebę poprzez zmianę miejsca zaczepienia sprężyny.
• Wpływ zużycia redlic: Zużyte redlice będą miały wpływ na głębokość siewu i rozmieszczenie nasion. Aby nie dopuścić do takiej sytuacji, talerz powinien pracować na głębokości większej o 1-15 cm niż czubek redlicy.
• Korekta głębokości: Regulacji głębokości siewu należy dokonać na polu po przejechaniu kilku metrów z redlicami zagłębionymi w glebie. Należy sprawdzić, czy siewnik jest prawidłowo wypoziomowany oraz czy ziarno jest wysiane na prawidłowej głębokości. Korekty głębokości przeprowadza się centralnie za pomocą korby, przez obrót śruby znajdującej się z tyłu siewnika. Zakres regulacji wynosi od 0 do 10 cm względem poziomu kół. Nierównomierność głębokości pracy redlic najbardziej wzrasta przy zmniejszaniu się głębokości pracy, zwłaszcza na pulchnej glebie.

Zagarniacze śladów redlic

Aby zasypać nasiona warstwą gleby o odpowiedniej strukturze i jednakowej grubości, bez zmiany ich ułożenia w glebie, należy właściwie ustawić zagarniacze śladów redlic. Regulacja zagarniaczy polega na ustawieniu ich właściwego położenia, a także nacisku. Odpowiednie położenia palców uzyskuje się najczęściej przez przestawienie całej belki z palcami zagarniaczy w otworach mocujących lub poprzez zmianę kąta pochylenia palców do tyłu względem ramy nośnej. Właściwą siłę nacisku palców na powierzchnię gleby reguluje się centralnie, ustawiając siłę docisku sprężyn belki zagarniaczy względem jej mocowania do siewnika, lub indywidualnie - zmieniając zamocowanie poszczególnych sprężyn dociskających palce.

Znaczniki

Prawidłowe prowadzenie siewnika rzędowego jest możliwe, gdy wykorzystuje się znaczniki, montowane zarówno z lewej, jak i prawej strony siewnika. Ustawienie znaczników ma na celu uzyskanie właściwej odległości znaczenia śladu na powierzchni gleby względem siewnika. Po tym śladzie, lewym lub prawym kołem, prowadzony jest ciągnik z siewnikiem w następnym przejeździe. Znaczniki należy tak ustawić, aby odstępy między pasami siewnymi równały się szerokości międzyrzędzi. Regulacja polega na wysunięciu elementów roboczych (talerzy, radełek) znaczników z wychylnych ramion po zluzowaniu śrub lub pierścieni mocujących.

Spulchniacze śladów kół ciągnika

Do spulchniania śladów kół ciągnika służą spulchniacze, instalowane na przedniej ramie siewnika. Ustawia się je w dwóch płaszczyznach: poziomej (regulacja „na boki”) i pionowej (regulacja „góra-dół”). Pierwsza polega na przesunięciu elementów roboczych na ramie siewnika, zależnie od rozstawu i szerokości kół ciągnika, a druga - na zmianie głębokości pracy spulchniaczy, w zależności od stopnia ugniecenia gleby, jej zwięzłości, szerokości kół i masy ciągnika.

Nowoczesne Rozwiązania w Siewnikach

Współczesne siewniki oferują zaawansowane technologie, które usprawniają proces siewu i zwiększają precyzję.

Automatyczne systemy kalibracji i nawigacja GPS

Nowe modele siewników, dostępne od niedawna, stosują coraz więcej rozwiązań cyfrowych, takich jak automatyczne systemy kalibracji normy wysiewu. Wiele maszyn współpracuje z nawigacją GPS oraz systemami ISOBUS, co zapewnia większą precyzję i efektywność. Zaawansowane wyposażenie wymaga również regularnej aktualizacji oprogramowania.

W niektórych siewnikach rzędowych, np. firmy Amazone, próba kręcona staje się zbędna dzięki zainstalowaniu licznika nasion. Żądana liczba nasion wysiewanych na sekundę jest mierzona bezpośrednio w przewodzie nasiennym siewnika. Komputer sterujący oblicza aktualną dawkę wysiewu, wyrażoną liczbą nasion przypadających na metr kwadratowy, przy uwzględnieniu szerokości roboczej i prędkości jazdy. W przypadku różnic między wartością żądaną a faktyczną, można dokładnie wyregulować dawkę, a komputer będzie czuwał nad jej utrzymaniem w trakcie pracy.

Próba kręcona i kalibracja z aplikacjami

Współczesne siewniki często umożliwiają przeprowadzenie próby kręconej z użyciem aplikacji mobilnych i zestawów wagowych. Niektórzy producenci udostępniają konfiguratory online dopasowujące ustawienia do parametrów materiału. Dzięki temu użytkownicy lepiej dobierają normę wysiewu i głębokość redlic, a dane glebowe i pogodowe wspierają wybór parametrów pracy. Kalibracja staje się bardziej precyzyjna i mniej czasochłonna.

System AutoForce HORSCH

Firma HORSCH opracowała system AutoForce, który zapewnia zawsze odpowiedni nacisk redlic przy zmieniających się warunkach glebowych. Jest on stosowany w siewnikach punktowych Maestro już od 2016 roku i stopniowo wprowadzany do normalnych siewników rzędowych.

Zasada działania i korzyści

System AutoForce umożliwia automatyczną regulację nacisku redlic w zależności od warunków panujących na polu. Na fragmentach pola, gdzie redlica siewna ma trudności z penetracją gleby, nacisk jest zwiększany, aby zachować odpowiednią głębokość siewu. Natomiast na lżejszych glebach nacisk redlic jest redukowany, by nie umieszczać nasion zbyt głęboko. System ten prowadzi do bardziej równomiernej głębokości siewu oraz lepszego zagłębienia nasion na zróżnicowanych fragmentach pola podczas siewu zbóż. Równomierna głębokość siewu daje nasionom optymalne warunki startowe. Zbyt duży nacisk redlicy skutkuje nadmiernym zagęszczeniem gleby w bruździe siewnej, co negatywnie wpływa na rozwój pierwszych korzeni zarodkowych. Zbyt mały nacisk redlicy może prowadzić do odchyleń od zadanej głębokości siewu. AutoForce stwarza warunki do wyrównanego kiełkowania i wschodów uprawy, co przekłada się na lepsze plony i łatwiejsze prowadzenie łanu.

Zakres regulacji

System AutoForce w Pronto DC został zoptymalizowany pod kątem nacisku redlic siewnych w zakresie od 15 kg do 350 kg. W przypadku podwójnych redlic talerzowych ParaDisc i PowerDisc zakres regulacji wynosi od 15 kg do 200 kg, natomiast w przypadku pojedynczej redlicy talerzowej SingleDisc w siewniku Avatar zakres regulacji mieści się między 20 kg a 350 kg. Do regulacji wykorzystywany jest nacisk na rolkę prowadzącą na głębokości, mierzony za pomocą czujnika ciśnienia, a następnie hydraulicznie korygowany. Dzięki tej regulacji ustawiony nacisk na kole prowadzącym na głębokość jest utrzymywany na stałym poziomie.

tags: #siewnik #do #zboza #regulacja #redlic