Siewnik Mechaniczny: Zasada Działania Zastawek i Tworzenie Ścieżek Technologicznych

Siewniki to bardzo ważne maszyny w gospodarstwach rolnych. Jeśli odpowiednio się je wykorzysta i wybierze odpowiedni ich model, a także przeprowadzi się zabieg agrotechniczny w dobrym terminie, można znacznie zwiększyć plony. Siewnik to kluczowa maszyna rolnicza, której głównym przeznaczeniem jest równomierny wysiew nasion zbóż, traw oraz innych roślin uprawnych. W zależności od zastosowanej konstrukcji mechanizmu, siewniki charakteryzują się zróżnicowaną precyzją i wydajnością pracy.

Budowa i Mechanizm Działania Siewnika Mechanicznego

Siewnik mechaniczny to klasyczne rozwiązanie, które cieszy się niesłabnącą popularnością, zwłaszcza w małych i średnich gospodarstwach. Mechaniczny aparat wysiewający tej maszyny polega na tym, że pobiera ona nasiona ze zbiornika i wrzuca je w bruzdę, którą tworzy redlica. W przypadku siewnika mechanicznego skrzynia nasienna zawsze powinna znajdować się nad redlicami - tylko w ten sposób pobrane ziarno może znaleźć się finalnie w redlicy.

Jego działanie opiera się na mechanicznym podawaniu nasion do redlic poprzez obracające się wałki zębate, palcowe lub tarczowe, napędzane zazwyczaj od koła jezdnego. Najważniejszym elementem siewnika mechanicznego jest zbiornik na nasiona ze zlokalizowanymi u dołu aparatami wysiewającymi, które mogą być napędzane mechanicznie (dzieje się to za sprawą koła napędowego), hydraulicznie lub elektrycznie. Nasiona ze zbiornika nasiennego przesuwają się do aparatów wysiewających, które dozują odpowiednią ich liczbę. Ziarno pobrane przez aparat wysiewający w kolejnym kroku trafia do redlic, przy pomocy przewodów nasiennych. Jeśli maszyna wyposażona jest w koło napędowe, usytuowane jest ono na tylnej lub bocznej części urządzenia. Odpowiedzialne jest ono za napędzanie przekładni wysiewającej, która połączona jest z nim przy pomocy napędu łańcuchowego lub wału kardana.

Siewniki mechaniczne charakteryzują się łatwiejszą obsługą oraz większą trwałością, ale jednocześnie mniejszą precyzją w procesie rozsiewania nasion. Są proste w konstrukcji, co przekłada się na niższe koszty zakupu i eksploatacji oraz większą niezawodność w trudnych warunkach polowych. Siewniki mechaniczne są najczęściej stosowane do upraw zbóż, takich jak pszenica, jęczmień czy żyto, ale również do roślin pastewnych i poplonów. Czasem też stosuje się je w przypadku rzepaku otoczkowanego, cykorii, buraka otoczkowanego oraz kukurydzy.

Systemy Zamykania Wysiewu (Zastawki) w Siewnikach Mechanicznych

W kontekście siewników mechanicznych, „zastawki” odnoszą się do mechanizmów służących do przerywania wysiewu nasion w wybranych miejscach, najczęściej w celu stworzenia ścieżek technologicznych. Ewolucja tych systemów dąży do zwiększenia precyzji i natychmiastowości reakcji.

Tradycyjne Rozwiązania: Denka i Zapadki

W starszych konstrukcjach siewników mechanicznych, takich jak modele Poznaniak, stosowano systemy oparte na zamykanych denkach lub zapadkach. Ich działanie polegało na mechanicznym blokowaniu przepływu nasion do redlic. Jednakże te rozwiązania miały swoje ograniczenia.

• "Zapadki po zamknięciu nie powodują natychmiastowego wyłączenia siewu."
• "Pozostała ilość ziarna starcza na przejechanie kilku lub kilkunastu metrów."
• "W Poznaniaku mieliśmy zamykane denka, po dwudziestu paru latach to rzepak leciał na zamkniętych."

Zapadki na unoszenie były często uznawane za "lipę", ponieważ nie gwarantowały natychmiastowego przerwania wysiewu, co prowadziło do nieprecyzyjnych ścieżek technologicznych lub marnowania materiału siewnego.

Nowoczesne Mechanizmy Wyłączania Kółek Wysiewających

Współczesne siewniki mechaniczne, dążąc do większej precyzji, często wykorzystują mechanizmy polegające na wyłączaniu kółek wysiewających. Takie rozwiązanie zapewnia znacznie szybsze i dokładniejsze przerwanie wysiewu.

• "Ścieżki załączają się przez wyłączenie kółek wysiewających, co powoduje natychmiastowe załączenie ścieżki."
• "Gdy kółka się nie kręcą, to nawet jedno ziarko nie poleci... nie ważne czy pszenica czy rzepak!"

Ten mechanizm jest szczególnie polecany, ponieważ eliminuje problem kontynuowania siewu przez ziarno zalegające w przewodach, co było wadą tradycyjnych denek i zapadek.

Sterowanie Zastawkami i Tworzenie Ścieżek Technologicznych

Tworzenie ścieżek technologicznych jest kluczowe dla późniejszych zabiegów pielęgnacyjnych i ochronnych. Mechaniczne siewniki wykorzystują różne systemy sterowania zastawkami w tym celu:

• Sterowanie manualne i elektryczne: "Ja kolego mam ścieżki elektryczne i uważam, że chyba to jest najlepsze rozwiązanie. Masz sterownik i kabel do zapalniczki i przycisk i jak ci pasuje, tak sobie ustawiasz przejazdy, bardzo wygodne. Ja też mogę manualnie zakładać."
• Automatyczne systemy zliczania przejazdów: "U mnie w Vitasemie jest automat do zakładania ścieżek. Wprowadza się szerokość siewnika, wybiera szerokość maszyny, pod którą zakładane będą ścieżki. (...) Ścieżki wydzielane są w trybie, 1:5; 2:5; ...; 5:5. Na 5:5 następuje uaktywnienie ścieżki i na panelu świeci się dioda. W sterowniku mam możliwość ustawienia czasu zwłoki zmiany numeru przejazdu." Takie systemy pozwalają na automatyczne wyłączanie wysiewu w odpowiednich rzędach.
• Pneumatyczne sterowanie mechanicznych zastawek: W nowszych agregatach, takich jak Famarol plus S400, stosuje się "ścieżki pneumatyczne ze sterownikiem, który sam zlicza przejazdy za pomocą czujnika przy znacznikach hydraulicznych. Istnieje możliwość ręcznego przełączania przejazdów za pomocą przycisku '+'. Ustawiam, za którym przejazdem ma być załączona ścieżka i jazda. Na prawdę fajna sprawa." Tego typu siewnik jest podłączony pod pneumatykę w ciągniku. Jest to efektywne rozwiązanie, choć w niektórych implementacjach "siłowniczki mają za małą średnicę, przez co są zbyt słabe, aby rozsunąć zazębienie kółek wysiewających z kółkiem napędowym."
• Systemy odłączania sekcji z GPS: "Jeśli na polu jest sporo nieregularnych kształtów, tzw. „klinów”, to przydatny jest system odłączania poszczególnych sekcji, który będzie ten proces automatycznie kontrolował dzięki systemowi GPS." To zaawansowane rozwiązanie, które minimalizuje nakładki i omijaki, optymalizując zużycie materiału siewnego.

Konserwacja i Przygotowanie Siewnika Mechanicznego do Siewu

Wnikliwe sprawdzenie siewnika przed sezonem powinno odbywać się wiosną lub jesienią. Regularna kontrola, przynajmniej raz w sezonie, da pewność, że siew będzie wykonany prawidłowo. Kontroli powinny podlegać wszystkie elementy robocze siewnika, zwracając uwagę na stopień ich zużycia, a potem na poprawność działania, w tym tarcze, kółka dociskowe, znaczniki, zagarniacze i redlice. W przypadku redlic trzeba zwrócić uwagę na ich czubki, które zużywają się znacznie szybciej, jeżeli nie są prawidłowo ustawione względem talerzy.

Czynnością, której nie powinniśmy pominąć przy przygotowaniu siewnika mechanicznego do siewu, jest przeprowadzenie próby wysiewu, czyli tzw. próby kręconej. Choć sama próba zajmuje sporo czasu i często, aby uzyskać właściwy wynik, trzeba ją wykonać kilka razy, to warto się pomęczyć, aby uzyskać prawidłową obsadę roślin na 1 hektarze. Ważne jest, aby podczas siewu utrzymać, w miarę możliwości, stałą prędkość, nieprzekraczającą 10 km/h, gdyż wielkość wysiewanej dawki nasion nie zależy od prędkości jazdy.

Przed załadowaniem ziarna do zbiornika, należy sprawdzić, czy nie ma w nim przerośniętych nasion, sznurka, narzędzi lub innych przedmiotów, które mogłyby zablokować mechanizm wysiewający lub zastawki. Nie wolno przegarniać ziarna w zbiorniku dłonią podczas pracy siewnika.

Porównanie Precyzji Wysiewu

Siewniki mechaniczne są mniej dokładne niż te pneumatyczne - zdarza się, że w jednym miejscu zostaje zasianych kilka nasion. Innymi słowy, sekcja wysiewająca w maszynach z pneumatycznym systemem jest bardziej dopracowana, a sam rozdział ziarna w głowicach pneumatycznych jest lepszy i bardziej precyzyjny. Jednakże, dzięki zastosowaniu nowoczesnych mechanizmów wyłączania kółek wysiewających oraz zaawansowanych systemów sterowania, siewniki mechaniczne znacząco zwiększają swoją precyzję, szczególnie w kontekście tworzenia ścieżek technologicznych.

tags: #siewnik #mechaniczny #zastawki #w #zbiorniku