Siewniki stały się jedną z najważniejszych maszyn rolniczych w każdym gospodarstwie. Ich rola w procesie wysiewu nasion jest nieoceniona, ponieważ pozwalają na równomierne rozmieszczenie nasion na polu, co przekłada się na optymalne wykorzystanie przestrzeni i zasobów. Bez nich zagłębianie nasion w ziemi i sianie ich w rzędach na polu wielohektarowym byłoby nie dość, że niezmiernie trudne, to i na pewno czasochłonne. Siewniki znane już od XVI wieku w nowoczesnej odsłonie nie tylko ułatwiają i przyspieszają sianie, ale także pomagają maksymalizować plony.
Dziś rolnicy mogą wybrać maszynę do siewu spośród 2 różnych typów siewnika - mechanicznego i pneumatycznego. Kolejnym etapem po odpowiednim przygotowaniu pola jest oczywiście wysiew nasion, do którego dziś wykorzystuje się siewniki pneumatyczne lub mechaniczne, aby cała operacja w gospodarstwie mogła przebiegać sprawnie i szybko.
Budowa i Zasada Działania Siewników
Siewniki to rolnicze maszyny składające się z dwóch podstawowych części: zbiornika na nasiona i systemu wysiewającego. Zbiornik służy do magazynowania materiału siewnego, który trafia do aparatu wysiewającego. Działanie siewnika opiera się na napędzie mechanicznym, który jest przekazywany z kół jezdnych maszyny. Obrotowe mieszadło wewnątrz zbiornika zapewnia równomierne podawanie nasion do aparatów wysiewających. Następnie nasiona są transportowane do redlic, które umieszczają je w glebie. Po wprowadzeniu ziarna zostaje ono przygniecione przez kółka dociskowe.
Maszyny w postaci siewników służą do precyzyjnego wysiewu nasion różnych roślin uprawnych. Są niezastąpione w procesie zasiewu zbóż, roślin przemysłowych, takich jak rzepak, oraz innych upraw, które wymagają dokładnego rozmieszczenia materiału siewnego. Dzięki zaawansowanej technologii i konstrukcji umożliwiają rolnikom precyzyjne kontrolowanie ilości wysiewanych nasion oraz głębokości, na jaką są one umieszczane w glebie. Taka dokładność przekłada się na optymalne wykorzystanie dostępnej powierzchni pola, co bezpośrednio wpływa na zwiększenie wydajności plonów.
Rodzaje Siewników
Wśród siewników wyróżnia się kilka typów, które różnią się konstrukcją i przeznaczeniem:
- Siewniki rzędowe - najczęściej spotykane w małych i średnich gospodarstwach. Służą do precyzyjnego wysiewu nasion w rzędach, co jest kluczowe dla uzyskania równomiernych wschodów. Siewniki rzędowe uniwersalne są najczęściej wykorzystywane do siania zbóż, takich jak pszenica, żyto, jęczmień, pszenżyto, a także roślin motylkowych.
- Siewniki talerzowe - przeznaczone do pracy na ciężkich glebach, gdzie obracające się talerze skutecznie radzą sobie z resztkami pożniwnymi, minimalizując ryzyko zapychania. Mogą być dodatkowo wyposażone w koła kopiujące, które pilnują odpowiedniej głębokości siewu oraz ilości gleby pod wysianymi nasionami.
- Siewniki stopkowe - idealne do wysiewu po orce, szczególnie w warunkach mniejszej ilości resztek roślinnych.
- Siewniki pasowe - urządzenia te łączą kilka funkcji w jednym przejeździe: uprawę gleby, nawożenie i siew.
- Siewniki rzutowe - stosowane głównie w leśnictwie, gdzie służą do tworzenia pasów zaporowych mających na celu ochronę upraw przed dziką zwierzyną.
Ze względu na mechanizm wysiewu, siewniki dzielą się na:
- Siewniki mechaniczne - mniej skomplikowane w budowie, ale oferujące wystarczającą precyzję do wielu typów upraw.
- Siewniki pneumatyczne - wyróżniają się niezwykle wysoką precyzją wysiewu, co ma kluczowe znaczenie w uprawach wymagających dokładnego rozmieszczenia nasion.
Siewnik Pneumatyczny: Precyzja i Wydajność
Siewnik pneumatyczny to maszyna rolnicza, która wyposażona jest w innowacyjny system wysiewu oparty o zespół podciśnieniowy lub nadciśnieniowy. Głównym elementem wyróżniającym tę maszynę od siewnika mechanicznego jest dmuchawa, wytwarzająca wysoki strumień powietrza do transportowania nasion w redlicach. W zależności od modelu mechanizm dmuchawy może być napędzany od wałka WOM lub hydraulicznie.
Maszyny przeznaczone do wysiewu nasion zbudowane są ze specjalnego zespołu wysiewającego, składającego się z redlic wyposażonych w talerze, otwory, zagarniacze i koła dociskowe. Zespół wysiewający pracuje wspólnie z pompą, która podczas działania generuje wysoki strumień powietrza do odpowiednich kanałów podciśnienia, tak aby nasiona ze zbiornika trafiły przez redlice prosto na dno bruzdy, wytworzonej przez wcześniejszy ruch talerzy.
Precyzyjne dozowanie w niektórych uprawach jest niezbędne, aby zapewnić równomierne wschody oraz optymalne warunki do wzrostu roślin. Siewniki pneumatyczne wykorzystują strumień powietrza do transportu nasion. System nadciśnieniowy w takich maszynach dociska nasiona do otworów w tarczy wysiewającej, powodując, że każda redlica umieszcza materiał siewny na tej samej głębokości i w równych odstępach.
Zalety Siewników Pneumatycznych
Wybór siewnika pneumatycznego niesie ze sobą wiele zalet, do których zaliczamy między innymi:
- Umiejscowienie skrzyni nasiennej i jej większą pojemność.
- Precyzję wysiewu zbliżoną do siewników mechanicznych, a często ją przewyższającą.
- Brak konieczności ciągłego sprawdzania ilości nasion podczas pracy.
- Możliwość wysiewania nawet małej ilości ziarna na polu.
Do niedawna wiele osób negatywnie oceniało siewnik pneumatyczny ze względu na jego skomplikowaną budowę o zwiększonym ryzyku awarii. To jednak nie do końca prawda, ponieważ na rynku pojawiają się innowacyjne rozwiązania, a tym samym nowe modele siewników od różnych producentów, którzy stale ulepszają ich konstrukcję. Poza tym, podstawowa część maszyny - głowica rozdzielająca nasiona - jest solidnie wykonana z najwyższej jakości materiału, zapewniając długie bezawaryjne działanie.
Nowoczesne Rozwiązania w Siewnikach
Rozwój technologii rolniczych doprowadził do powstania zaawansowanych siewników, które integrują wiele funkcji i zapewniają niespotykaną precyzję.
Fortune Seeder
Doskonały przykład stanowi maszyna Fortune Seeder stworzona przez firmę Brastal w kooperacji z producentem AMJ AGRO. Maszyna ta wyróżnia się 24 rurami nasiennymi, pozwalającymi na precyzyjny wysiew na szerokości roboczej 3 metrów. Siewnik pracuje w oparciu o własną hydraulikę, elektroniczne sterowanie przy użyciu dotykowego wyświetlacza i co ważniejsze wyposażona jest w aż 24 rury nasienne z czujnikami, zapewniające precyzyjną pracę na szerokości 3m. Siewnik posiada własną hydraulikę i elektroniczne sterowanie z dotykowym wyświetlaczem, co umożliwia kontrolę wysiewu w zakresie od 1 kg/ha do 400 kg/ha przy prędkości roboczej do 20 km/h. Ponadto, charakteryzuje się niskim zapotrzebowaniem na moc, dzięki zastosowaniu lekkich materiałów i wysokogatunkowych podzespołów. Jeden przejazd może wystarczyć, by przygotować glebę i wykonać siew.
Siewnik Väderstad Tempo
Tysiące rolników przekonało się, że dzięki siewnikowi precyzyjnemu Väderstad Tempo ich pola wykorzystują pełen potencjał. Tempo zapewnia dokładny rozkład nasion, równomierną głębokość wysiewu i brak nakładania się wysiewu na uwrociach. Odległości między nasionami w rzędzie są utrzymane z wielką precyzją, a wszystkie nasiona znajdują się na żądanej głębokości. Dzięki zapewnieniu równych odstępów między roślinami, bez przepustów i podwójnie wysianych nasion, siewnik Tempo zapewnia bardzo wysoką precyzję siewu w rzędzie. Oznacza to, że wszystkie rośliny od początku mają zapewnione takie same warunki.
Siewnik Tempo charakteryzuje się solidną konstrukcją, która przenosi duży nacisk na sekcje wysiewające (do 325 kg na redlicę). Duża precyzja głębokości siewu prowadzi do równomiernego kiełkowania, co z kolei ma kluczowe znaczenie dla wzrostu silnych i zdrowych roślin z dużym potencjałem plonowania. Dzięki wyeliminowaniu nakładania się przejazdów na uwrociach i nieregularnych powierzchniach pola, unika się potencjalnych strat plonów, a jednocześnie można zmniejszyć koszty o 5-10%.
Innowacje i Funkcje Siewnika Tempo
- System PowerShoot: W typowych siewnikach punktowych nasiona wypadające z układu dozującego spadają przewodami nasiennymi do gleby pod własnym ciężarem. Układ PowerShoot "wystrzeliwuje" nasiona wykorzystując sprężone powietrze. To rozwiązanie sprawia, że na całej drodze nasion z układu dozującego do wylotu dyszy nic nie podlega przypadkowi, a nasiona są pod pełną kontrolą. Grawitacja nie ma takiego wpływu, a prędkość przejazdu w najmniejszym stopniu nie wpływa na precyzję siewu.
- Wysoka Wydajność: Tempo umożliwia zasiew kukurydzy na powierzchni 502 ha w ciągu 24 godzin, co świadczy o jego prawdziwej wydajności i precyzji.
- Wszechstronność: Kukurydza, burak cukrowy, rzepak, soja, słonecznik, bawełna, sorgo i wiele innych - za pomocą siewnika Tempo można wysiewać najrozmaitsze rośliny uprawowe. Łatwo zmienia się rozstaw rzędów oraz ustawienia dostosowujące maszynę do wymagań konkretnej rośliny uprawowej.
- Kontrola Sekcji: Tempo umożliwia kontrolę sekcji dla nasion, nawozów i mikrogranulatów. Można wyłączać nie tylko poszczególne sekcje wysiewające nasiona, lecz także poszczególne sekcje wysiewające nawóz. Dzięki tym możliwościom zapewnia się takie same warunki rozwoju wszystkim roślinom na polu, co pozwala uzyskać wyrównane stanowisko. Aby uniknąć nakładania się siewu i oszczędzać nasiona na nieregularnych polach, każdy zespół siewny może być wyłączany pojedynczo.
- Elektryczny Napęd: Ponieważ sekcje siewne są napędzane elektrycznie, ta sama maszyna jest w stanie wysiewać wiele rodzajów nasion o różnych dawkach i różnym rozstawie rzędów. Czas wymiany tarcz nasiennych do układu dozującego mierzy się w sekundach i nie potrzeba do tego żadnych narzędzi.
- System Sterowania E-Control: Układ sterowania Väderstad E-Control oparty na tablecie iPad bezprzewodowo dostarcza informacje o każdym ziarniaku przemieszczającym się od układu dozującego do bruzdy nasiennej. Aktualizacja oprogramowania odbywa się szybko i łatwo, co pozwala na korzystanie z najnowszych modyfikacji i udogodnień w krótkim czasie.
- Konstrukcja i Konserwacja: Każdy element zastosowany w siewniku Tempo projektowano tak, aby nie zawiódł podczas siewu prowadzonego z dużą prędkością, a także maksymalnie zredukowano czynności konserwacyjne. W sekcjach wysiewających wszystkie połączenia ruchome są bezobsługowe, a system połączenia równoległego o solidnej konstrukcji niezawodnie przenosi ciężar maszyny.
- Ochrona Gleby: Aby chronić wilgoć zawartą w glebie i zwiększyć wydajność w najtrudniejszych okresach, rolnicy często wybierają siew po uprawie bezorkowej. Elementy siewnika zatrzymują nasiono w pożądanym miejscu oraz wciskają je w wilgotną glebę, co zapewnia optymalny kontakt nasion z glebą, wpływając na szybkie i wyrównane wschody.
- Czyszczenie Rzędów: Opcja czyszczenia rzędów, wyposażona w koła ostrogowe, usuwa resztki pożniwne, bryły i kamienie, co zapewnia idealne warunki dla nasion.
- Koło Domykające: Po wysianiu nasion koło domykające zamyka szczelinę nasienną i zapewnia doskonałe warunki do kiełkowania.
Zbiornik mocuje się na siewniku, a wygodny dostęp do dużego otworu zasypowego zapewniają stopnie umieszczone po obu stronach maszyny. Elektryczny napęd układu dozującego nawóz umożliwia zmianę ilości dozowanego nawozu, co przyczynia się do jego lepszego wykorzystania. Mały promień skrętu siewnika ułatwia manewrowanie na uwrociach. Tempo sprawia, że zakładanie ścieżek technologicznych jest prostsze i bardziej niezawodne niż kiedykolwiek wcześniej, a funkcja ta jest łatwa do skonfigurowania za pomocą E-Control.
Opracowana i zbudowana w ramach Konsorcjum (Sieć Badawcza Łukasiewicz - Poznański Instytut Technologiczny oraz firma Akpil sp. z o.o.) maszyna przeznaczona do innowacyjnego siewu punktowego jednocześnie realizuje zabieg siewu i nawożenia startowego, co pozwala na zwiększenie jakości i wydajności operacji agrotechnicznych.
Przygotowanie Siewnika do Pracy
Przed rozpoczęciem pracy z siewnikiem, należy go odpowiednio przygotować. Przegląd powinien być wykonywany przynajmniej raz w roku, jesienią lub wiosną. Sprawdzenie maszyny ma na celu ustalenie, czy wszystkie podzespoły są sprawne i czy nie ma konieczności wymiany zużytych części.
Podstawową czynnością, którą należy wykonać, jest określenie, ile nasion potrzebujemy na wysianie 1 ha. Na tej podstawie można z łatwością określić ilość nasion konieczną do wysiania całego pola. Ostatnią czynnością, którą wykonujemy bezpośrednio przed wysiewem, jest ustalenie parametrów redlic i zagarniacza. Warto również pamiętać o ustawieniu przerzutnika znaczników bocznych, które wyznaczają trasę kolejnego przejazdu ciągnika. Precyzja, z jaką wykonamy czynności związane z przygotowaniem siewnika, będzie wpływać na wysokość zbiorów oraz zużycie materiału do wysiewu.
Precyzyjny Wysiew a Optymalizacja Plonów
Precyzyjny wysiew zbóż pozwala na optymalizowanie plonów możliwych do zebrania z każdego hektara ziemi. Dlatego rolnicy prowadzący gospodarstwa rolne nastawione na uprawę zbóż coraz chętniej korzystają z pomocy siewników uniwersalnych. Siewniki rzędowe różnią się w zależności od typu używanej maszyny. Siewniki posiadają wbudowane redlice stopkowe lub redlice talerzowe. Siewniki rzędowe talerzowe, mogą być dodatkowo wyposażone w koła kopiujące, które pilnują odpowiedniej głębokości siewu oraz ilości gleby pod wysianymi nasionami. Warto również dodać, że siewniki mogą być wyposażone w 19, 21, 23 lub 31 redlic. Rezultaty stosowania nowoczesnych siewników nie pozostawiają wątpliwości - to zwiększona wydajność oraz zminimalizowane koszty eksploatacji sprzętu w przeliczeniu na hektar.