Sianie poplonu jest jedną z najpopularniejszych metod nawożenia gleby. Zabieg ten nie wymaga zakupu drogich preparatów nawozowych i nie jest skomplikowany. Można zaryzykować twierdzenie, że na skutek działań producenta rolniczego nawóz sam rośnie. To rolnik, sadownik czy ogrodnik decydują, jakiej jakości będzie poplon, dokonując wyboru nasion, rozsiewanych później na uprawianym areale. Na skuteczność zabiegu wpływ ma także dobór maszyn rolniczych. Wielohektarowe gospodarstwa rolne potrzebują odpowiednich maszyn, aby przyśpieszyć i ułatwić odbudowę wyjałowionej gleby po zbiorach. W tym celu każdy rolnik dbający o jakość swoich upraw stosuje zielony nawóz.
Czym są poplony i dlaczego są tak ważne?
Poplony to rośliny wysiewane na polach po zbiorze w celu stworzenia zielonego ekologicznego nawozu. Wysiew poplonu ma na celu uniknięcie zjawiska erodowania i jałowienia gruntu. Czynność powinna być przeprowadzona po zakończonych zbiorach. W miejsce dotychczasowych upraw następuje wysiew innych roślin. Z uwagi na bogatą zawartość odżywczą, są to przeważnie rośliny motylkowe, rzadziej strączkowe.
Warto przypomnieć, iż sianie poplonu jest obowiązkiem rolników, którzy są właścicielami gruntów ornych o powierzchni powyżej 15 ha. Abstrahując od obowiązku zazieleniania, wysiew poplonu przynosi wiele korzyści nie tylko dużym producentom rolnym. Systematyczne stosowanie poplonu tworzy w procesie mineralizacji cenną materię organiczną. Korzyści te mają charakter długofalowy, co wpływa na wydajność upraw w kolejnych latach.
Utrzymanie dobrej kondycji pól powinno być priorytetem, zwłaszcza w kontekście upraw wymagających. Coraz większe problemy środowiskowe, takie jak susze, ulewy i wysokie temperatury, wywołują nasilenie zjawiska erozji wodnej i wietrznej w glebie. Jak wskazują badania, poplony znakomicie funkcjonują w trudnych warunkach, zadarniają powierzchnię, co ogranicza wypłukiwanie składników odżywczych, a także użytych wcześniej środków ochrony roślin.
Pewną ciekawostką może być fakt, że odpowiedni dobór nasion poplonu znacząco ogranicza rozwój niepożądanych organizmów glebowych. Poplony biorą udział w sekwestracji (wiązaniu) węgla w glebie. Po przekopaniu ziemi substancje organiczne wracają do gleby, dostarczając jej potrzebnych składników odżywczych. W ten sposób rolnicy chronią ziemię przed wyjałowieniem i utratą wilgoci, polepszają strukturę gleby, pomagają w walce z chwastami oraz przygotowują ją do dalszych upraw.
Poplony są głównie stosowane w naturalnym nawożeniu ziemi, jednak mają one jeszcze jedno bardzo ważne zadanie: za sprawą działania odkażającego mają zapobiec rozwojowi niektórych chorób i szkodników. Jak ujął to Andy Clark z Cover Crops for Sustainable Crop Rotations, Sustainable Agriculture Research & Education: „Poplony są idealnym rozwiązaniem, kiedy nie pada, kiedy mocno pada, a nawet kiedy leje”.
Siewniki poplonów - rodzaje i charakterystyka
Najpopularniejszą maszyną sprawdzającą się w równomiernym rozłożeniu poplonu na polach jest siewnik. Urządzenie rolne zbudowane jest z dużego zbiornika na materiał nasienny i tarczy rozsiewającej, opartej na silniku pneumatycznym, mechanicznym lub elektrycznym. Siewniki poplonu umożliwiają wyrzucenie określonej ilości nasion na zadaną przez rolnika odległość w metrach, co zdecydowanie przyśpiesza pracę na gospodarstwie rolnym.
Siewnik pneumatyczny a mechaniczny - różnice
Siewnik pneumatyczny do poplonu wykorzystuje strumień powietrza do rozsiewania nasion i jest sterowany elektronicznie. Natomiast siewnik mechaniczny nie korzysta z energii elektrycznej, wykorzystuje grawitację i w wybranych przypadkach przeniesienie napędu z układu mechanicznego ciągnika.
Maszyna pozwala na rozsiewanie poplonów różnego rodzaju i wielkości granulatu. Układ wysiewający to jednostka elektryczna napędzająca uniwersalny wałek wysiewający o dużym zakresie regulacji prędkości. Ziarno dozowane jest ze zbiornika o pojemności 230 litrów. Wałek wysiewający przenosi materiał siewny do ośmiokanałowego rozdzielacza, skąd pneumatycznie transportowany jest do elastycznych przewodów wysiewających, wykonanych z tworzywa sztucznego i zakończonych płytkami. Za transport ziaren odpowiedzialne są dwie elektryczne dmuchawy wspomagające.
Inne typy siewników
- Siewniki mechaniczne: Siewniki poplonów mechaniczne wyposażone są z reguły w duże zbiorniki osiągające pojemność dochodzącą nawet do 700 litrów. Pojemność zbiorników na nasiona często przekracza 1000 litrów, a szerokość wysiewu może dochodzić nawet do 12 metrów. Są to maszyny rolnicze najbardziej uniwersalne.
- Siewniki tarczowe: Prostota technologiczna, a co za tym idzie bezawaryjność, skuteczność i niska cena plasują siewniki poplonów tarczowe bardzo wysoko w rankingu popularności.
- Siewnik z mieszadłem: Siewnik poplonów z mieszadłem o pojemności od 40 do 200 litrów i szerokością rozrzutu do około 30 metrów sprawdzi się także jako siewnik do trawy.
Siewnik poplonów w połączeniu z broną talerzową
W trudnych warunkach glebowych dobrze dobrany siewnik do poplonów na talerzówkę pozwala wykonać wysiew bezpośrednio podczas uprawy ścierniska, ograniczając liczbę przejazdów po polu. Jednym z kryteriów, z którym musi liczyć się współczesne rolnictwo, jest czas. Skracanie prac polowych poprzez ich automatyzację wymusza niejako zwrot uwagi plantatorów na maszyny rolnicze. W tym kontekście siewnik poplonów wydaje się niezastąpiony w gospodarstwie.
Chcąc maksymalizować dopłaty unijne, rolnicy muszą siać poplony. Ułatwieniem zadania może być specjalny siewnik. Sprzęt umożliwiający wysiew nasion podczas uprawy gleby można znaleźć w ofercie firmy Pöttinger. Austriacki producent oferuje system Multiline, będący połączeniem krótkiej brony talerzowej lub kultywatora z siewnikiem. Dodatkowo, dzięki półzawieszanej konstrukcji, sprzęt może współpracować z ciągnikami o mniejszej mocy. Zaletą systemu jest także możliwość wykorzystywania narzędzia uprawowego (brona talerzowa Terradisc lub kultywator Synkro) w pracy solo lub w połączeniu z siewnikiem, którym może być siewnik mechaniczny Vitasem lub pneumatyczny Aerosem. Istnieje także możliwość zawieszenia nowego siewnika do poplonów o nazwie Tegosem.
Siewnik Pöttinger Tegosem
Nowy siewnik Tegosem oferuje wysiew różnych gatunków nasion, zarówno drobnonasiennych, jak i grubonasiennych. Bez trudu wysiejemy nim trawy, gorczycę, rzepak, groch czy fasolę. Sprzęt ma elektryczny napęd aparatu wysiewającego, co pozwala na precyzyjne ustawienie dawki nasion oraz utrzymywanie jej na stałym poziomie niezależnie od prędkości jazdy. Do kontroli prędkości pracy zestawu wykorzystywany jest czujnik DGPS. W standardzie oferowane są dwa wałki wysiewające. Wysiane nasiona są transportowane pneumatycznie, do czego wykorzystywany jest wentylator. Rozdzielenie nasion następuje przez blachy rozdzielające, ulokowane przed wałem. Maszynę łatwo wyregulować, a wykonanie próby kręconej nie zajmuje dużo czasu. Tegosem jest seryjnie wyposażony w prosty sterownik, który służy nadzorowaniu pracy wałka wysiewającego. Za pomocą sterownika reguluje się także elektrycznie dawkę nasion na hektar.
Siewnik AGRO-MASZ SP (System Pneumatyczny)
Siewnik poplonów AGRO-MASZ SP (System Pneumatyczny) to nowoczesne rozwiązanie dla gospodarstw stawiających na efektywność i precyzyjną agrotechnikę. Zaprojektowany do pracy z agregatem, umożliwia dokładny wysiew traw, poplonów i międzyplonów w tym samym czasie co uprawa. Dzięki zastosowaniu napędu elektrycznego i transportu pneumatycznego, ten pneumatyczny siewnik poplonów eliminuje problemy typowe dla prostych siewników mechanicznych.
Sercem siewnika jest zaawansowany układ dozujący sterowany komputerem AP2. Dozowanie materiału odbywa się za pomocą wałka napędzanego silnikiem elektrycznym, co w przeciwieństwie do napędu kołem ostrogowym, eliminuje całkowicie ryzyko poślizgu koła napędowego. Dmuchawy (elektryczne lub hydrauliczna) generują strumień powietrza, który transportuje nasiona elastycznymi przewodami do 8 płytek rozsiewających. System SP idealnie współpracuje z popularnymi maszynami AGRO-MASZ, takimi jak brony talerzowe serii BTC i TROL. Siewnik można z powodzeniem zamontować na agregatach podorywkowych typu RUNNER oraz maszynach do pielęgnacji użytków zielonych.
Konfiguracje siewnika AGRO-MASZ SP:
Siewnik SP można skonfigurować na kilka sposobów, dobierając system pomiaru prędkości oraz rodzaj wentylatora do specyfiki gospodarstwa:
- Sterowanie z koła kopiującego, komputer AP2: Rozwiązanie ekonomiczne i niezawodne, gdzie prędkość mierzona jest przez koło toczące się za maszyną.
- Sterowanie GPS, komputer AP2: Dla wymagających maksymalnej precyzji. Sygnał satelitarny eliminuje ryzyko błędów pomiarowych wynikających z poślizgu koła (np. na błocie, piachu).
- Sterowanie z koła kopiującego, komputer AP2 + F: Funkcja „F” pozwala operatorowi na płynną regulację obrotów wentylatorów. Można zmniejszyć siłę nadmuchu przy wysiewie bardzo lekkich nasion lub zwiększyć przy cięższych.
- Sterowanie GPS, komputer AP2 + F: Połączenie najwyższej precyzji pomiaru prędkości (GPS) z pełną kontrolą nad pneumatyką (+F). Rozwiązanie dedykowane do największych maszyn (powyżej 4m szerokości) i najcięższych warunków.
- Z wentylatorem hydraulicznym + Sterowanie z koła kopiującego, komputer AP2: Potężny wentylator hydrauliczny generuje znacznie większy wydatek powietrza.
- Z wentylatorem hydraulicznym + Sterowanie GPS, komputer AP2: Konfiguracja bezkompromisowa, łączy maksymalną wydajność pneumatyczną hydrauliki z precyzją GPS.
Wybór siewnika do poplonów - kluczowe czynniki
Przy wyborze siewnika do poplonu warto zwrócić uwagę na parametry takie jak szerokość robocza, pojemność zbiornika na nasiona, regulację siewu oraz równomierne rozprowadzanie nasion. Skuteczność siewnika do poplonu zależy od kilku czynników, takich jak odpowiednie dopasowanie nasion do siewnika, właściwe ustawienie parametrów siewu, jakość gleby oraz odpowiednie przygotowanie pola przed siewem.
Alternatywne metody wysiewu poplonów
Pojawia się pytanie, czy poplony można wysiać bez posiadania wyspecjalizowanego sprzętu? Oczywiście że tak. Na rynku znajdziemy szeroki wybór siewników do poplonów, jednak nie każdy rolnik takie maszyny posiada. W takiej sytuacji nie jesteśmy skazani na wynajęcie usługi lub całkowite zrezygnowanie z wysiewu poplonu. Do wysiewu poplonów najczęściej stosowane są siewniki nabudowane na maszynie uprawowej - na ogół na bronie talerzowej lub gruberze. Ich zadaniem jest wysianie nasion tuż za sekcją uprawową, a przed sekcją doprawiającą - np. wałem czy zgrzebłem.
Ciekawym rozwiązaniem może być wysiew poplonu za pomocą standardowego rozsiewacza do nawozów. Przykładowo, poplon może zostać wysiany rozsiewaczem szczelinowym Unia MX 1200. Oczywiście taki sposób wysiewu nie jest pozbawiony wad - po pierwsze łopatki rozsiewacza nieco niszczą wysiewane nasiona, a po drugie bez wykorzystywania nawigacji GPS mogą zdarzyć się miejsca nieco gorzej obsiane. Niemniej jednak, rozmieszczenie nasion grochu po wysiewie rozsiewaczem do nawozu często wydaje się właściwe.
Gdy nasiona zostaną już wysiane, pora zająć się jak najpłytszym przykryciem ich ziemią. Maszynę ustawia się w niemal najpłytszy możliwy sposób (na siłowniku hydraulicznym może zostać zdjęty tylko jeden klips dystansujący), co w praktyce oznacza pracę na niewielkiej głębokości. Płytko ustawiona brona talerzowa powinna wymieszać nasiona grochu z ziemią, a tym samym przygotować odpowiednie warunki do wschodów. Po przejeździe brony talerzowej stanowisko zazwyczaj wygląda bardzo dobrze i niemal wszystkie nasiona grochu zostają umieszczone pod powierzchnią gleby.
Tuż po zbiorze pszenicy można wykonać płytką uprawę, która pobudzi osypane nasiona do wschodów. Kolejny przejazd przy wysiewie i mieszaniu poplonów z glebą pozwoli na zniszczenie samosiewów zbóż, eliminując jednocześnie potrzebę dodatkowych przejazdów.
Współpraca siewnika z innymi maszynami rolniczymi
Jedną z wielu zalet urządzenia do wysiewu poplonu jest to, że potrafi współpracować z innymi maszynami rolniczymi, takimi jak agregaty ścierniskowe. Głównymi maszynami rolnymi stwarzającymi odpowiednie warunki glebowe dla roślin są agregaty uprawowe (np. agregat drapakowy ARMIS). Dzięki nim efektywnie usprawniamy proces przekopania, rozdrabniania i spulchniania gleby, co prowadzi do szybszego wzrostu, żyzności i zbiorów plonów.
Do każdego pola uprawnego i do wysiewanych na nim roślin należy podejść indywidualnie, czyli powinno się korzystać z określonego rodzaju agregatu do gospodarstwa rolnego. Agregaty dzielą się m.in. na:
- Talerzowe - do ekologicznej biodegradacji poprzez kruszenie i mieszanie ziemi z pozostałościami roślinnymi.
- Ścierniskowe - służące do spulchniania w celu zapobiegania wyrastania chwastów na gołej ziemi.
tags: #siewnik #poplonow #do #brony #talerzowej