Siewnik poplonów: kompleksowy przewodnik

Znaczenie poplonów w rolnictwie

Poplony pomagają utrzymać lub poprawić strukturę gleby: zapobiegają jej erozji, wzbogacają ją w azot i inne składniki odżywcze, zwiększając plony przy uprawie podstawowych roślin. Wysoka wydajność i oszczędność czasu to jedne z największych zalet użytkowania siewników i rozsiewaczy poplonów, które są nie tylko skuteczne, lecz także precyzyjne.

Poplon to wysiew roślin uprawianych pomiędzy dwoma głównymi plonami, który stosowany jest w celu naturalnego użyźnienia gleby lub na kiszonkę. Stosuje się wówczas z reguły rośliny motylkowe, a rzadziej strączkowe.

Czym jest siewnik do poplonów i do czego służy?

Profesjonalny sprzęt, siewnik do poplonu, to urządzenie przeznaczone do wysiewu nasion roślin stosowanych w okresach między wegetacją głównych rodzajów upraw na danym polu, np. między uprawami zbóż, kukurydzy czy warzyw. Umożliwia szybkie i precyzyjne wysiewanie roślin motylkowych, strączkowych i innych roślin poplonowych. Zapewnia równomierne rozmieszczenie nasion, co jest istotne dla dobrego tempa ich wzrostu i uzyskania większej ilości materii organicznej na danym obszarze uprawy.

Współczesne technologie stosowane w siewnikach poplonów pozwalają na wykorzystanie takich rozwiązań jak czujniki wysiewu, elektryczne dmuchawy wspomagające czy sterowanie GPS. Siewnik do poplonu jest skonstruowany w taki sposób, by zapewnić dokładność wysiewu, co przekłada się na plonowanie roślin sianych na poplon. Jest to ważne zarówno w przypadku, gdy poplon jest siany jako naturalny nawóz do przyorania, jak i wtedy, gdy zostanie przeznaczony np. na kiszonkę.

Siew poplonów różni się od standardowego wysiewu zboża przede wszystkim terminem pracy i rodzajem wysiewanych nasion. Poplony sieje się zazwyczaj od lipca do września, bezpośrednio po zbiorze kultury głównej. Warunki glebowe po zbiorach mogą być trudne - sucha, twarda gleba wymaga odpowiedniego przygotowania.

Rodzaje siewników poplonów

Zanim kupisz siewnik, zastanów się, do jakich rodzajów poplonów będziesz go używać, jakie są wymagania gleby w Twoim gospodarstwie oraz ile wynosi powierzchnia pola, na którym będziesz siać poplony. W sprzedaży dostępne są trzy podstawowe rodzaje tego typu urządzeń: siewniki mechaniczne, pneumatyczne oraz tarczowe.

Siewniki tarczowe

Siewniki tarczowe do poplonów wykorzystują grawitację do wysiewania nasion transportowanych bezpośrednio nad ziemią. Nasiono spada na tarczę rozsiewacza, która obracając się nadaje im pęd rozrzucając je na szerokość od 1.5 do nawet 15 m, niezależnie od pola czy warunków glebowych. Siewniki te są stosunkowo tanie i proste w obsłudze. Mają prostą budowę, która nie sprawia im jednak problemu przy równomiernym wyrzucie materiału siewnego. Można dzięki nim uzyskać podobną wydajność jak z pneumatycznych, choć są mniej precyzyjne.

Wykorzystasz je podczas siewu praktycznie każdego rodzaju poplonów, nie są natomiast tradycyjnie stosowane w przypadku upraw standardowych roślin, takich jak zboża czy rzepak, gdzie wykorzystanie dużego uproszczenia w procesie siewu nie da odpowiednich rezultatów. Użytkownik siewnika tarczowego może łatwo regulować prędkość obrotu jego tarczy i wielkość otworu w zbiorniku głównym rozsiewacza do poplonów, tym samym określając dawkę, prędkość i głębokość wysiewu. Przykładem takiego siewnika jest rozsiewacz poplonu TORNADO firmy BATYRA, który jest wyposażony w duży 250W silnik oraz podwójny siłownik otwierania i zamykania przepływu materiału.

Zalety siewników tarczowych

• Prosta konstrukcja, niezawodność i łatwość obsługi.
• Uniwersalność w odniesieniu do rodzajów wysiewanych poplonów (gorczyca biała, wyka, facelia, koniczyna, łubin, gryka).
• Duża wydajność.
• Wysoka precyzja wysiewu (mimo mniejszej niż pneumatyczne).
• Prosta obsługa nieskomplikowanego sterownika.
• Niska masa maszyny.
• Możliwość łatwego dostosowania do warunków glebowych.
• Aby bezproblemowo pracować w warunkach wilgotnych, istotne jest to, aby siewnik tarczowy posiadał odpowiednie mieszadło przy wylocie ze zbiornika.

Wady siewników tarczowych

• Brak określonych tabel wysiewu i związana z nim ograniczona precyzja wysiewu.
• Wielkość zbiornika o maksymalnej pojemności do ok. 200 litrów.
• Brak możliwości stosowania systemu dozowania automatycznego połączonego np. z GPS.
• Proste tarczowe rozsiewacze do poplonów często mają problemy związane z osiągnięciem odpowiednich obrotów tarczy. W siewniku poplonów TORNADO firmy BATYRA zastosowano mocny 250W silnik, którego moc znamionowa jest na tyle duża, że nie dochodzi do jego przegrzewania.

Siewniki pneumatyczne

Siewniki pneumatyczne do poplonów umożliwiają wysiew poplonów na dużych szerokościach dzięki zastosowaniu specjalnych dmuchaw i dyfuzorów. Są wyposażone w wentylator hydrauliczny lub elektryczny sterowany za pomocą komputera. Nasiona są przenoszone za pomocą strumienia powietrza wytwarzanego przez dmuchawę. Pozwala to na równomierny rozkład nasion na dużych powierzchniach. Dzięki zastosowaniu technologii pneumatycznej nasiona są umieszczane w glebie z dużą dokładnością, co minimalizuje straty i zapewnia równomierne wschody roślin.

Wiele gospodarstw rolnych potrzebuje odpowiednich maszyn, aby przyśpieszyć i ułatwić odbudowę wyjałowionej gleby po zbiorach. Popularną maszyną sprawdzającą się w równomiernym rozłożeniu poplonu na polach jest siewnik pneumatyczny. Jego główne zalety to mała waga, łatwość montażu na różnych maszynach uprawowych oraz prosta konstrukcja. Z reguły są to maszyny z ośmioma wyjściami dozowania nasion. Dozowanie zwykle odbywa się elastycznymi przewodami, które rozmieszcza się na danej maszynie uprawowej. Sam wysiew nasion odbywa się poprzez elektrycznie napędzany wałek dozujący z różnymi rodzajami wypustek. Transport wysiewanego materiału jest pneumatyczny, a powietrze podaje wentylator z napędem elektrycznym, choć istnieją także wersje z wentylatorem zasilanym z hydrauliki ciągnika.

Przykładem jest siewnik zawieszany lub ciągany pneumatyczny FORTIS. Firma Helagro ma w swojej ofercie siewnik poplonu ze zbiornikiem z tworzywa sztucznego o pojemności 250 l i ośmioma wyjściami siewnymi. W standardzie maszyna jest wyposażona w czujnik niskiego poziomu ziarna oraz czujnik kontroli pracy wałka wysiewającego. Prędkość może być pobierana z czujnika przy kole ciągnika, ze złącza ISO lub z anteny GPS. W siewniku można zamontować cztery rodzaje rolek wysiewających o rozmiarach 014, 016 i 018 oraz rolki elastyczne. Jest również wyposażony w moduł sterowania umożliwiający pełną kontrolę nad normą wysiewu.

Siewnik Zefir o szerokości roboczej 2-15 metrów z 10-stopniową regulacją i zbiornikiem 110 litrów zapewnia precyzyjne wprowadzenie roślin poplonowych. Waga tylko 33 kg to ogromna zaleta przy pracy w okresie żniw, gdy gleba jest wrażliwa na ugniatanie. Zbiornik wykonany z odpornego na uderzenia tworzywa sztucznego łączy lekkość z wysoką wytrzymałością.

Zalety siewników pneumatycznych

• Wysoka wydajność.
• Precyzyjny wysiew.
• Możliwa duża szerokość robocza (do 12-15 metrów).
• Nowoczesne technologie sterowania (np. GPS, regulacja obrotami wentylatora).
• Równomierna praca bez względu na warunki pogodowe (wiatr).

Wady siewników pneumatycznych

• Wysoka cena zakupu.
• Większa złożoność konstrukcji.
• Zwiększony stopień skomplikowania przy sterowaniu maszyną.

Siewniki mechaniczne

W przypadku siewników mechanicznych wysiew wykorzystuje zasady grawitacji, a ziarna wysiewane są bezpośrednio nad ziemią. Jeżeli rozważasz siewnik do poplonów mechaniczny, zwróć uwagę na stabilność podawania materiału przy zmiennej granulacji i na to, czy ustawienia pozwalają utrzymać powtarzalną dawkę na całej szerokości roboczej.

Kluczowe kryteria wyboru siewnika do poplonów

Wybór odpowiedniego siewnika do poplonów jest dość istotną kwestią niemal dla wszystkich gospodarstw rolnych, które w dobie wysokich wymagań ekologicznych muszą spełniać coraz bardziej wygórowane standardy. Odpowiednio dobrana maszyna przyczyni się do poprawy struktury gleby dzięki naturalnemu nawożeniu, a co za tym idzie może przyczynić się do osiągnięcia wyższych plonów.

Ważne jest nie tylko dobór odpowiedniego typu siewnika, ale również jakość sprzętu gwarantowana przez producenta, która przekłada się na jego niezawodność i długą żywotność. Posiadanie własnego siewnika do poplonu jest uzasadnione ekonomicznie, ponieważ dzięki tego typu sprzętowi można nie tylko oszczędzić czas, ale również wysiać rośliny z odpowiednią dokładnością, zużywając mniejszą ilość paliwa.

• Uniwersalność i zakres wysiewanych roślin: Siewnik do poplonów powinien być przygotowany do wysiewu różnych rodzajów poplonów, by można nim było rozsiewać szereg roślin, takich jak: facelia błękitna, gorczyca biała, wyka, koniczyna, gryka czy łubin. Przykładowo, Zefir z 10-stopniową regulacją i talerzem z metalowymi łopatkami obsługuje pełne spektrum nasion poplonowych - od drobnych jak gorczyca po większe jak bobik. Płynna regulacja dawki eliminuje konieczność wymiany elementów przy zmianie gatunku.
• Jakość wykonania: Siewnik poplonów powinien być wykonany z materiałów wysokiej jakości, dobrych podzespołów, a także powinien mieć należycie wykonaną powłokę antykorozyjną. Jak każdy sprzęt rolniczy, musi być przygotowany do pracy w trudnych warunkach, bo tego wymagają ograniczenia czasowe.
• Wydajność i precyzja wysiewu: Dobry rozsiewacz poplonów powinien zapewniać wysoką wydajność oraz mieć możliwość precyzyjnego dostosowania prędkości wysiewu do oczekiwanej dawki materiału siewnego. Siewnik do poplonów z regulowaną dawką pozwala na zwiększenie normy wysiewu na suchszych fragmentach pola, gdzie wschody roślin mogą być gorsze.
• Napęd elektryczny: Silnik elektryczny zasilany z akumulatora to przełom w konstrukcji siewników. W przeciwieństwie do napędu mechanicznego, system elektryczny zapewnia stałą prędkość wysiewu niezależnie od prędkości jazdy. Eliminuje problem nierównomiernego siewu na wzniesieniach i spadkach. Akumulator zapewnia wystarczającą moc do pracy przez cały dzień bez konieczności doładowania.
• System sterowania: Sterowanie za pomocą pilota to funkcja, która znacząco ułatwia pracę operatora. Możesz włączać i wyłączać siew bezpośrednio z kabiny ciągnika, bez konieczności zatrzymywania się. System elektryczny zapewnia precyzyjny wysyp niezależnie od rodzaju nasion.
• Szerokość robocza: Szerokość robocza 2-15 metrów to największy zakres dostępny na rynku siewników poplonowych. Możliwość regulacji szerokości bez wymiany elementów to praktyczna zaleta. W zależności od kształtu pola, bliskości zabudowań czy drzew możesz zawężać lub poszerzać zasięg siewu. Równomierność rozsiewu na całej szerokości to podstawa udanego siewu poplonów. Na małych, nieregularnych działkach możesz pracować z szerokością 2-4 metry, co zapewnia precyzję i możliwość omijania przeszkód.
• Pojemność zbiornika: Pojemność zbiornika, np. 110 litrów (dla Zefir), 200 litrów (dla niektórych tarczowych), 250 litrów (Helagro) lub 400 litrów (dla niektórych pneumatycznych), jest optymalną wielkością dla większości gospodarstw.

Techniczne rozwiązania w siewnikach poplonów

Układy wysiewające

W nowoczesnych siewnikach poplonów układ wysiewający to często jednostka elektryczna napędzająca uniwersalny wałek wysiewający o dużym zakresie regulacji prędkości. Ziarno dozowane jest ze zbiornika (np. o pojemności 400 litrów). Wałek wysiewający przenosi materiał siewny do ośmiokanałowego rozdzielacza skąd pneumatycznie transportowany jest do elastycznych przewodów wysiewających, wykonanych z tworzywa sztucznego, zakończonych płytkami. Za transport ziaren odpowiedzialne są dwie elektryczne dmuchawy wspomagające. Wielką zaletą takiego sposobu rozprowadzania wysiewanego materiału jest pewność jego równomiernego rozłożenia na polu bez względu na warunki pogodowe (wiatr) panujące podczas wykonywania zabiegu agrotechnicznego.

Precyzyjne sterowanie

Za dokładne dozowanie wysiewanego materiału odpowiada dedykowany komputer. Przyjazny użytkownikowi moduł umożliwia operatorowi kontrolę i regulację podstawowych parametrów siewu.

Cztery kroki do precyzji:

System wymaga wprowadzenia do pamięci:

• żądanej dawki ziarna jaka ma zostać wysiana na hektar,
• szerokości roboczej maszyny, na jakiej siewnik jest nabudowany,
• dawki jaką dozuje wałek wysiewający podczas jednego pełnego obrotu (tą informację operator może wyczytać z tabeli wysiewu bądź otrzymać ją z próby kręconej).

Dla właściwego funkcjonowania maszyny sterownik potrzebuje jeszcze jednego parametru - prędkości roboczej, o której informacje w czasie rzeczywistym przesyła do komputera czujnik z koła kopiującego bądź antena GPS.

Elastyczność montażu

Płytki rozsiewające mocowane są na specjalnej ramce. Mogą być rozmieszczane w różnych odstępach w zależności od tego jaką szerokość roboczą ma maszyna, na którą nabudowano siewnik. Kabel 4 metry w standardzie zapewnia wystarczającą odległość dla większości zastosowań. Sterowanie pilotem eliminuje konieczność wychodzenia z kabiny do regulacji czy kontroli pracy. Siewnik poplonów wymaga minimalnej konserwacji dzięki przemyślanej konstrukcji. Brak skomplikowanych mechanizmów oznacza mniej elementów podatnych na zużycie.

Wyposażenie i opcje

Wyposażenie podstawowe:

• sterowanie z koła kopiującego
• sterowanie GPS
• sterowanie z koła kopiującego + wentylator hydrauliczny
• sterowanie GPS + wentylator hydrauliczny

Opcje:

• sterowanie obrotami wentylatora
• zewnętrzny panel sterujący
• czujnik rezerwy ziarna (opcja do „zewnętrzny panel sterujący”)
• stopień pojedynczy płaski
• stopień podwójny płaski
• stopień 45º
• stopień 90º
• podstawy montażowe do różnych maszyn (np. BTH w wersji półzawieszanej, BTH wersja 2018, BT27, BT30, BTC30, BTC50, BTC60, BM, AT, APN26, AP, APN21, APN30, APR, APS, GRASS 300)

Pytania i odpowiedzi (FAQ)

Czy jeden siewnik obsłuży wszystkie rodzaje poplonów?

Tak, przykładowo Zefir z 10-stopniową regulacją i talerzem z metalowymi łopatkami obsługuje pełne spektrum nasion poplonowych - od drobnych jak gorczyca po większe jak bobik. Płynna regulacja dawki eliminuje konieczność wymiany elementów przy zmianie gatunku. System elektryczny zapewnia precyzyjny wysyp niezależnie od rodzaju nasion.

Jaka szerokość robocza będzie optymalna dla mojego gospodarstwa?

Dla małych gospodarstw do 50 ha wystarczy szerokość 2-6 metrów, co zapewnia precyzję na nieregularnych działkach. Średnie gospodarstwa 50-150 ha najlepiej obsłużą 8-12 metrów. Duże areały powyżej 150 ha wymagają pełnej szerokości 15 metrów dla maksymalnej wydajności. Ważne jest też dopasowanie do mocy ciągnika.

Czy siewnik elektryczny jest niezawodny w trudnych warunkach?

Tak, silnik elektryczny z akumulatorem to sprawdzone rozwiązanie odporne na zapylenie i wilgoć. Brak skomplikowanych układów mechanicznych oznacza wysoką niezawodność. Akumulator zapewnia moc na cały dzień pracy, a sterowanie pilotem działa niezawodnie w promieniu kilkudziesięciu metrów od siewnika.

tags: #siewnik #poplonow #olx