Wprowadzenie do Siewu Poplonów
Z roku na rok w polskich gospodarstwach sieje się coraz więcej poplonów i międzyplonów. Regeneracja gleby po zbiorach to kluczowy element racjonalnego gospodarowania gruntami rolnymi. Po intensywnej uprawie głównych kultur grunt traci część swojej żyzności, struktura może ulec pogorszeniu, a składniki pokarmowe zostają wyczerpane. Współczesne gospodarstwa rolne muszą łączyć wysoką produktywność z dbałością o długoterminową kondycję gleby. Ułatwieniem tego zadania są specjalistyczne siewniki, często montowane na ramie agregatu uprawowego.
Wielu rolników do siewu poplonów używa rozsiewaczy nawozów, ale wtedy trzeba wykonać dodatkowy przejazd, co zwiększa koszty i czas pracy. Rynek siewników do poplonów zdominowały nieduże, pneumatyczne siewniki. Ich główne zalety to mała waga, łatwość montażu na różnych maszynach uprawowych oraz prosta konstrukcja.

Pneumatyczne Siewniki Poplonów
Pneumatyczne siewniki poplonów to zazwyczaj maszyny z ośmioma wyjściami dozowania nasion. Dozowanie nasion odbywa się elastycznymi przewodami, które rozmieszcza się na danej maszynie uprawowej. Sam wysiew nasion następuje poprzez elektrycznie napędzany wałek dozujący z różnymi rodzajami wypustek. Transport wysiewanego materiału jest pneumatyczny, a powietrze podaje wentylator z napędem elektrycznym, choć istnieją także wersje z wentylatorem zasilanym z hydrauliki ciągnika.
Przykładowe Rozwiązania - Helagro i Agro-Masz
-
Firma Helagro ma w swojej ofercie siewnik poplonu ze zbiornikiem z tworzywa sztucznego o pojemności 250 l i ośmioma wyjściami siewnymi. W standardzie maszyna jest wyposażona w czujnik niskiego poziomu ziarna oraz czujnik kontroli pracy wałka wysiewającego. Prędkość może być pobierana z czujnika przy kole ciągnika, ze złącza ISO lub z anteny GPS. W siewniku można zamontować cztery rodzaje rolek wysiewających o rozmiarach 014, 016 i 018 oraz rolki elastyczne. Jest również wyposażony w moduł sterowania umożliwiający pełną kontrolę nad normą wysiewu.
-
Siewnik Agro-Masz wyposażony jest w zbiornik, który mieści 200 litrów nasion. Dawkę nasion na hektar ustawia się elektronicznie. Nasiona poplonów transportowane są pneumatycznie do 8 dysz wylotowych. Do napędu wykorzystywane są dwa elektryczne wentylatory, które zasilane są z instalacji elektrycznej ciągnika. W zależności od potrzeb siewnik Agro-Masz umożliwia siew na szerokość od 2 do 6 m. Waga siewnika to około 70 kg.
Siewniki Pneumatyczne APV - Uniwersalność i Wydajność
Siewniki pneumatyczne (PS) od APV wyróżnia uniwersalność i możliwość zastosowania na różnorodnych urządzeniach. Możliwość wykorzystywania siewnika z innymi maszynami umożliwia jednoczesne wykonywanie prac uprawowych i rozsiewu nasion, co przekłada się na oszczędność czasu i pieniędzy. Materiał siewny przechodzi ze zbiornika nasion do kanału powietrznego przez elektrycznie sterowany wałek wysiewający. Następnie za pomocą dmuchawy transportowany jest przez węże z tworzywa sztucznego do płytek rozsiewających i równomiernie rozprowadzany tuż nad glebą.
APV oferuje modele:
- PS 120, 200, 300 M1: Profesjonalne urządzenia przeznaczone dla małych i średnich gospodarstw.
- PS 1600 M1: Profesjonalny rozsiew na dużych powierzchniach, z uwagi na dużą pojemność zbiorników (1600 l), idealne rozwiązanie dla rolników z dużymi powierzchniami uprawnymi.
Wszystkie siewniki pneumatyczne APV mogą być sterowane poprzez terminal ciągnika za pomocą funkcji ISOBUS.

Dmuchawy w Siewnikach Pneumatycznych
Dmuchawy klasyfikowane są na podstawie wydajności powietrznej oraz wymagań związanych z przyłączeniem (elektryka, hydraulika, WOM). Rodzaj dmuchawy zależy od celu zastosowania. Siewnik PS 120 może zostać wyposażony w dmuchawę elektryczną lub dmuchawę elektryczną PLUS. Siewniki PS 200-500 można zasadniczo wyposażyć we wszystkie trzy rodzaje dmuchaw - dmuchawę elektryczną, dmuchawę elektryczną PLUS i dmuchawę hydrauliczną.
- Dmuchawa elektryczna jest wariantem podstawowym, przeznaczonym do rozsiewu na małych szerokościach roboczych.
- Dmuchawa elektryczna PLUS została opracowana, aby siewniki pneumatyczne były jeszcze bardziej wydajne i jednocześnie pozostały kompaktowe. W porównaniu do wydajności standardowej dmuchawy elektrycznej, dmuchawa elektryczna PLUS jest ponad dwukrotnie mocniejsza. Umożliwia np. zwiększenie liczby sekcji wysiewających do 32 wyjść.
- Jeśli wydajność powietrzna dmuchawy elektrycznej jest zbyt mała, właściwym rozwiązaniem będzie dmuchawa hydrauliczna. Jest ona przeznaczona do rozsiewu na dużych szerokościach roboczych lub dużych dawek materiału siewnego. Maksymalne wymagane ciśnienie to 180 barów, a maksymalny przepływ to 40 l/min.
Moduły Sterujące APV - Precyzja i Kontrola
Siewniki APV oferują różne moduły sterujące, dopasowane do potrzeb użytkownika:
-
Moduł sterujący 1.2 - Solidna podstawa
Jest idealnym rozwiązaniem dla kontroli podstawowych czynności roboczych. Charakteryzuje się prostą obsługą oraz kompaktowym rozmiarem. Posiada najważniejsze funkcje podstawowe nadzorujące wysiew i jest kompatybilny z wybranymi czujnikami maszyny. Regulacja prędkości obrotowej wałka wysiewającego i obrotów dmuchawy odbywa się szybko i intuicyjnie.
Funkcje:
- Elektroniczna regulacja i monitorowanie pracy wałka wysiewającego.
- Elektroniczna regulacja i monitorowanie dmuchawy elektrycznej.
- Elektroniczna regulacja dawki wysiewu podczas pracy.
- Próba wysiewu.
- Dźwiękowy i optyczny komunikat błędu.
- Monitorowanie urządzeń (w połączeniu z czujnikami maszyny, np. czujnikiem ciśnienia).
- Możliwość ostrzegania o pustym zbiorniku (w połączeniu z czujnikami maszyny).
-
Moduł sterujący 5.2 - Bestseller wśród sterowników
To najbardziej popularna wersja wśród modułów sterujących APV, wyróżniająca się obszerną gamą funkcji. Pozwala między innymi na precyzyjną kalibrację prędkości, dokładną regulację dmuchawy elektrycznej oraz na automatyczne przeprowadzanie próby wysiewu.
Funkcje:
- Elektroniczna regulacja i monitorowanie pracy wałka wysiewającego.
- Elektroniczna regulacja dawki wysiewu podczas pracy.
- Opróżnianie i automatyczna próba wysiewu (tylko ważenie!).
- Próba wysiewu: wskazanie w kg/ha lub ziarnach/m².
- Kalibracja prędkości.
- Sterowanie na uwrociach (w połączeniu z czujnikiem pozycji TUZ-u).
- Dźwiękowy i optyczny komunikat błędu.
- Automatyczne dostosowanie dawki wysiewu do prędkości jazdy (w połączeniu z czujnikiem prędkości).
- Monitorowanie pracy urządzeń (w połączeniu z czujnikami maszyny).
-
Moduł sterujący 5.7 - Możliwość pracy wielozadaniowej
Jest optymalnym rozwiązaniem dla jednoczesnej i niezależnej eksploatacji dwóch siewników pneumatycznych. Moduł jest kompatybilny ze wszystkimi czujnikami. Do korzystania z dwóch siewników PS dodatkowo niezbędny jest kabel przejściowy.
-
Moduł sterujący 6.2 - Moduł z ekranem dotykowym
Wyróżnia się dużym, kolorowym wyświetlaczem dotykowym oraz obudową z wysokiej jakości aluminium. Dzięki intuicyjnemu menu ze zrozumiałymi symbolami jest prosty w obsłudze. Oprócz wszystkich funkcji modułu sterującego 6.2, dodatkowo oferuje:
- Brak dodatkowego monitora w kabinie.
- Jeden przewód od sterownika do ciągnika (przewód ISOBUS) - nie wymaga dodatkowych przewodów.
- Kontrola wysiewu: automatyczne wyłączanie wałków wysiewających w zależności od pozycji GPS.
- Indywidualne nazewnictwo nasion w bibliotece nasion.
- Sygnał prędkości i pozycji TUZ mogą być odbierane bezpośrednio z ISOBUS.

Systemy Czujników APV - Dokładność Wysiewu
Szeroki wybór czujników umożliwia wykorzystanie wszystkich funkcji wybranego siewnika.
-
Czujniki prędkości:
Czujniki prędkości przesyłają do modułu sterującego informację o prędkości, z jaką porusza się pojazd.
- Czujnik GPS: Przekazuje aktualną prędkość pojazdu do modułu sterującego. Pomiar aktualnej prędkości odbywa się przez połączenie czujnika GPS i czujnika przyspieszenia 3D.
- Czujnik radarowy: Przekazuje informacje o prędkości pojazdu do modułu sterującego.
- Czujnik kołowy: Rejestruje prędkość jazdy. Czujnik jest mocowany na stałe na ramie. Wykrywa dostarczone magnesy oraz łby śrub, szpilki kół itd. na feldze koła.
- Gniazdo sygnałowe ciągnika: Przy w pełni działającym gnieździe sygnałowym ciągnika, prędkość jazdy i sygnał położenia TUZ ciągnika są pobierane i przetwarzane przez moduł sterujący. (Długość przewodu: 1,5 m). Jeśli dany ciągnik nie jest wyposażony w tego typu znormalizowane gniazdo, można zastosować inne czujniki z oferty APV, np. czujnik kołowy, czujnik radarowy lub czujnik GPS.
-
Czujniki pozycji TUZ:
Podczas podnoszenia maszyny czujnik ten przekazuje informację do modułu sterującego. Przeznaczony jest do urządzeń montowanych na TUZ ciągnika.
- Czujnik cięgła górnego: Do montażu w drugim otworze górnego cięgła. Działa poprzez mechaniczną aktywację prętem sprężynowym.
- Czujnik położenia magnetyczny: Do montażu na elementach maszyny współpracującej, które zmieniają pozycję na uwrociach. Działa bezdotykowo poprzez magnes.
- Czujnik sprężynowy: Do montażu na TUZ ciągnika lub elementach maszyny współpracującej, które zmieniają pozycję na uwrociach. Działa poprzez pociąganie za pośrednictwem sprężyny.
- Czujnik indukcyjny: Do montażu na elementach maszyny współpracującej, które zmieniają pozycję na uwrociach. Działa bezdotykowo wykrywając metal.
-
Czujnik ciśnienia hydraulicznego:
Czujnik można montować w układzie hydraulicznym maszyny (np. przy siłowniku podwozia). Zmiana ciśnienia w układzie hydraulicznym powoduje automatyczne zatrzymanie lub uruchomienie wałka wysiewającego.
-
Inne czujniki:
W ofercie znajdują się czujniki maszyny, takie jak czujnik pustego zbiornika oraz czujnik liczby obrotów dmuchawy (dla dmuchawy hydraulicznej, na modułach 5.2 i 6.2). Włącznik do próby wysiewu ułatwia jej przeprowadzenie i dzięki zintegrowanym magnesom może być mocowany na urządzeniu w dowolnym miejscu.
Wałki Wysiewające - Adaptacja do Różnych Nasion
Dobór odpowiedniego wałka wysiewającego jest kluczowy dla precyzyjnego dozowania różnych rodzajów nasion. Na przykład, wałek Flex wykorzystuje się do rozsiewu mieszanek materiałów siewnych i dużych nasion, takich jak gryka czy wyka. Dostępne są również wałki do precyzyjnego dozowania mieszanek materiału siewnego, zbóż, łubinu, wyki, grochu i fasoli.

Rzutowe Siewniki Poplonów
Rzutowy siewnik poplonów jest maszyną przystosowaną do współpracy z innymi maszynami do uprawy pościerniskowej. Przeznaczony jest do rzutowego siewu nasion drobnych za pomocą aparatów wysiewających typu roweczkowego, które są osadzone na wspólnym wałku wysiewającym. Na jednym końcu tego wałka znajduje się pokrętło regulacyjne, za pomocą którego ustala się czynną długość kółka roweczkowego, a zatem ustawienie dawki wysiewu. Siewnik jest maszyną nabudowaną na podłużnicy maszyny pościerniskowej za pomocą specjalnych wsporników.
Siewnik Rzutowy Zefir
Siewnik poplonów Zefir z 10-stopniową regulacją i szerokością roboczą 2-15 metrów zapewnia precyzyjne wprowadzenie roślin regenerujących. Jest to rozwiązanie, które eliminuje złożoność układów hydraulicznych, ponieważ ma napęd elektryczny zasilany z akumulatora. Sterowanie za pomocą pilota wprowadza nowy poziom wygody obsługi - operator może precyzyjnie kontrolować rozpoczęcie i zakończenie wysiewu bez opuszczania kabiny ciągnika.
- Pojemność zbiornika: 110 litrów, zapewniająca ciągłość pracy na większych powierzchniach.
- Waga maszyny: 33 kg, co oznacza łatwość manewrowania i możliwość pracy nawet z mniejszymi ciągnikami.
- Talerz z dwoma metalowymi łopatkami gwarantuje niezawodny rozdział nasion o różnej wielkości i kształcie.
- Zbiornik wykonany z odpornego na uderzenia tworzywa sztucznego łączy lekkość z wysoką wytrzymałością.
- Kabel o długości 4 metrów w standardowym wyposażeniu zapewnia wystarczający zasięg dla większości zastosowań.
Sprzęt do regeneracji gleby musi być dopasowany do specyfiki uprawianych roślin poplonowych. Gorczyca biała, rzodkiew oleista, mieszanki traw czy rośliny strączkowe - każda grupa wymaga nieco innych ustawień siewnika. Możliwość dopasowania do specyfiki różnych upraw oznacza, że jeden siewnik może obsługiwać całe spektrum potrzeb gospodarstwa.
Siewnik Rzutowy ALFA
Siewnik rzutowy ALFA to maszyna przeznaczona do wykonywania prac w rolnictwie, przystosowana do współpracy z innymi maszynami do uprawy pościerniskowej. Przeznaczony jest do rzutowego siewu nasion roślin strączkowych, oleistych, niektórych okopowych i innych, za pomocą roweczkowego zespołu wysiewającego. Siewnik charakteryzuje się poprawnym wysiewem w każdych warunkach glebowych. Siewnik mechaniczny ALFA jest maszyną nabudowaną, co umożliwia manewrowanie nią w polu oraz dogodny transport z maszyną współpracującą.
Ilość wysiewu na 1 hektar reguluje się za pomocą pokrętła regulującego czynną długość wałka roweczkowego, zastawki oraz ustawienia dna nastawnego. Model ALFA 750/12/3 to siewnik do nawozów, który jest przystosowany do współpracy z innymi maszynami do uprawy i siewu lub solo zawieszony na przedni TUZ ciągnika. Siewnik rzutowy może być zamocowany fabrycznie na wielu różnych modelach agregatów produkowanych przez UNIĘ, dla przykładu KOS T, KOS, KRET, CUT, CROSS. Wypracowany system mocowania dla maszyn Unia to praktyczne i solidne rozwiązanie. Dostępny jest także model siewnika rzutowego, który może być zamocowany na przednim TUZ-ie ciągnika. Możliwe jest dokonanie wyboru ilości rozpraszaczy, co poszerza zakres zastosowań maszyny.
Wybór Siewnika Poplonów i Praktyczne Aspekty
Kryteria Wyboru
Jak wybrać siewnik poplonów, który będzie odpowiadał specyfice Twojego gospodarstwa? Pierwszym kryterium jest szerokość robocza. Zakres od 2 do 15 metrów pozwala na dopasowanie do wielkości pól i możliwości ciągnika. Dla małych gospodarstw (do 50 ha) wystarczy szerokość 2-4 metry, średnie gospodarstwa (50-200 ha) najlepiej obsłużą modele 6-10 metrów, a duże areały wymagają szerokości 12-15 metrów dla optymalnej wydajności pracy.
Pojemność zbiornika to kolejny istotny parametr. Zbiornik o pojemności 110 litrów (Zefir) lub 250 litrów (Helagro) zapewnia ciągłość pracy na większych powierzchniach, eliminując konieczność częstego uzupełniania nasion. Waga maszyny również ma znaczenie - niższa waga (np. 33 kg dla Zefira, 70 kg dla Agro-Masz) oznacza łatwość manewrowania. 10-stopniowa regulacja wysiewu to funkcja, która decyduje o uniwersalności zastosowania siewnika, ponieważ różne gatunki roślin poplonowych wymagają odmiennych norm wysiewu - od delikatnych nasion traw po większe nasiona roślin strączkowych czy krzyżowych.

Optymalny Termin Siewu
Kiedy najlepiej siać poplony po zbiorach? Optymalny termin siewu poplonów to okres od lipca do września, bezpośrednio po głównym zbiorze plonów. Kluczowe jest, aby rośliny poplonowe miały wystarczająco dużo czasu na rozwój przed nastaniem jesiennych przymrozków. Im wcześniej zostanie wykonany siew, tym lepszy rozwój biomasy i intensywniejsza regeneracja gleby.
Doświadczenia Użytkowników
Siewniki poplonów cieszą się uznaniem rolników w wielu krajach. Poniżej przedstawiamy opinie użytkowników dotyczące różnych modeli:
-
APV PS 500 M2: Użytkownicy z Niemiec i Nowej Zelandii podkreślają precyzyjne działanie i łatwość obsługi. Rolnik D. Koch z Niemiec używa PS 500 M1 do podsiewu użytków zielonych oraz wysiewu poplonów jesienią, a także do wysiewu owsa w uprawie fasoli, doceniając możliwość wysiewu na różnych głębokościach.
-
APV PS 200 M1: Ten model zbiera bardzo pozytywne recenzje. Rolnicy ze Szwajcarii i Austrii chwalą bardzo dobre i dokładne rozprowadzanie nasion, a także genialne możliwości, zwłaszcza po przerobieniu na ISOBUS. Z Polski pochodzą opinie o bardzo precyzyjnym wysiewie materiału siewnego, łatwej próbie wysiewu ze sterownikiem 5.2 oraz wysokim poziomie wykonania całej maszyny. Użytkownicy potwierdzają, że siewnik zdaje egzamin bezbłędnie przy siewie motylkowych i mieszanek poplonowych, a komputer podłączony pod gniazdo 7-pinowe działa bez zarzutu. Wielu jest przekonanych co do dawkowania i możliwość zastosowania w wielu uprawach, np. do siewu gorczycy z facelią czy regeneracji użytków zielonych trawami. Rolnicy, tacy jak G. Bauer, doceniają oszczędność czasu, wykonując wszystkie trzy czynności (uprawa, siew, dogniatanie) przy jednym przejeździe. C. Karrer podkreśla uniwersalność zastosowania na innych maszynach i precyzyjne dozowanie z czujnikami jako "mistrzostwo", a R. Rieger potwierdza oszczędność czasu i pieniędzy podczas prac na użytkach zielonych.
-
APV PS 300 M1: Użytkownicy z Hiszpanii i Niemiec wskazują na dobre ciśnienie i łatwą kalibrację, a także najwyższą jakość wykonania. Rolnicy doceniają łatwą wymianę wałka wysiewającego, co pozwala na indywidualne reagowanie na mieszanki nasion. Z Litwy i Wielkiej Brytanii pochodzą opinie o świetnej dystrybucji nasion, łatwej kalibracji i prostej obsłudze, a także o oszczędności czasu, na przykład przy podsiewie trawy na wale Güttler.