Prawidłowe ustawienie siewnika to klucz do uzyskania optymalnej obsady roślin na polu. W przypadku siewnika Poznańniak, a w szczególności modelu Poznańniak 5, proces ten wymaga precyzji i zrozumienia mechanizmów jego działania. Choć instrukcja obsługi jest najlepszym źródłem informacji, niniejszy artykuł pomoże rozwiać wątpliwości dotyczące ustawienia wysiewu na 1 hektar.
Przygotowanie Siewnika do Pracy
Zanim przystąpimy do ustawiania dawki wysiewu, niezbędne jest dokładne przygotowanie siewnika. Regularny przegląd maszyny, najlepiej raz w sezonie (wiosną lub jesienią), pozwoli wykryć ewentualne zużycie elementów roboczych i konieczność ich wymiany lub regulacji.
Kontrola Elementów Roboczych
Podczas przeglądu należy zwrócić szczególną uwagę na:
- Tarcze
- Kółka dociskowe
- Znaczniki
- Zagarniacze
- Redlice - szczególnie ich czubki, które mogą się szybko zużywać przy nieprawidłowym ustawieniu. Ważne jest, aby talerz pracował na głębokości o 1-1.5 cm większej niż czubek redlicy.
Smarowanie i Konserwacja
Elementy ruchome, takie jak piasty redlic wysiewających, znaczniki, zaczep czy wahacze, wymagają regularnego smarowania. Smarowanie piast redlic należy przeprowadzać po przepracowaniu około 300 ha, natomiast innych elementów ruchomych - po około 100 ha.
Stan Ogumienia
Kluczowe znaczenie dla prawidłowego działania siewnika ma stan ogumienia kół napędowych. Należy sprawdzić ciśnienie w oponach, ponieważ właściwe ciśnienie pozwala ograniczyć poślizg koła i utrzymać założoną dawkę wysiewu, zapewniając odpowiednią średnicę koła.
Metody Ustawiania Dawki Wysiewu
Podstawą prawidłowego ustawienia dawki wysiewu jest określenie potrzebnej ilości materiału siewnego na hektar. Dane podawane w tabelach wysiewu siewników są jedynie orientacyjne i zawsze należy je weryfikować.
Próba Kręcona - Niezbędny Element Regulacji
Próba kręcona jest czynnością obowiązkową, która pozwala na uzyskanie prawidłowej obsady roślin. Choć wymaga czasu i często wielokrotnego powtarzania, jest to najskuteczniejsza metoda kalibracji siewnika.
Kroki Wykonania Próby Kręconej:
- Napełnienie Siewnika: Zasypujemy skrzynię ziarnem, upewniając się, że ziarno znajduje się również w gniazdach wysiewających.
- Ustawienie Elementów: Odpowiednio ustawiamy zastawki i denka aparatów wysiewających zgodnie z zaleceniami producenta lub na podstawie wcześniejszych doświadczeń.
- Symulacja Siewu na 1 Ara (lub 2 ary): Kręcimy kołem siewnika (lub korbą przy skrzynce) odpowiednią liczbę razy, aby zasymulować obsianie pola o powierzchni 1 ara (100 m²) lub 2 arów (200 m²). Liczba obrotów powinna być dostosowana do powierzchni, dla której chcemy przeprowadzić próbę.
- Regulacja Przekładnią: Ustawiamy przekładnię tak, aby siewnik wysiał 100 lub 50 razy mniej nasion niż wynosi wymagana dawka na hektar.
- Pomiar i Korekta: Zważamy wysypane ziarno i porównujemy z obliczoną dawką. W razie potrzeby dokonujemy korekty ustawień.
W praktyce rolnicy często pomijają próbę kręconą na polu, dodając do wyliczonej ilości ziarna około 5% na uwzględnienie poślizgu koła. Jednak wykonanie próby na polu, przejeżdżając odpowiedni odcinek, jest najbardziej wiarygodne.
Ustawienia dla Różnych Nasion
W przypadku nasion drobnonasiennych, takich jak trawa czy lucerna, zaleca się wykonywanie próby kręconej na mniejszej powierzchni, np. 1/10 ha, co ułatwia zważenie uzyskanej masy usypowej. Należy również pamiętać o zmianie kółek wysiewających na te przeznaczone do drobnych nasion, choć w niektórych przypadkach można stosować również standardowe rolki zbożowe, odpowiednio manipulując innymi ustawieniami.
Przykład Ustawienia dla Trawy (40 kg/ha):
W przypadku siewu trawy w czystym siewie na dawce 40 kg/ha, może być konieczna wymiana wałków wysiewających na roweczkowe. Przekładnię należy ustawić na wysiew zmniejszony, a następnie wykonać próbę kręconą. Dokładne ustawienia mogą wymagać kombinowania z zastawkami i denkami. Eksperymentowanie z pozycją denek (np. na 3 ząbek) i zastawek (np. na 3 lub 4) może przynieść pożądany efekt. Warto również dostosować dźwignię regulacyjną, np. do pozycji A3 dla 40 kg/ha, co przy pozycji A2 da około 35 kg/ha.
Ważne Parametry i Ustawienia
- Średnica Koła Napędowego: Kluczowa dla obliczenia liczby obrotów na hektar.
- Szerokość Robocza Siewnika: Wpływa na obliczenia powierzchni zasianej podczas próby kręconej.
- Przełożenie w Skrzynce: Reguluje prędkość obrotową wałka wysiewającego.
- Zasuwki przy Kółkach Wysiewających i Dźwignie Nastawne: Pozwalają na precyzyjne dozowanie nasion.
- Poziom Oleju w Skrzyni Olejowej: W modelach z taką skrzynią, odpowiedni poziom oleju jest ważny dla płynnej pracy przekładni.
Rozwiązywanie Problemów z Wysiewem
Często pojawia się rozbieżność między wskazaniami tabeli wysiewu a wynikami próby kręconej. Może to być spowodowane różnicami w kalibracji tabeli i rzeczywistym działaniem maszyny, a także indywidualnymi cechami nasion (np. wielkość, kształt).
Analiza Rozbieżności
Jeśli próba kręcona pokazuje znacząco inną dawkę niż tabela, należy ponownie dokładnie sprawdzić wszystkie ustawienia: rozstaw redlic, przełożenie w skrzynce, położenie zasuwek i dźwigni nastawnych. Warto również sprawdzić poprawność działania denek wysiewających przy użyciu dedykowanego przyrządu.
Wpływ Grubu Ziarna
Grubość i kształt ziarna mogą wpływać na jego przepływ przez aparaty wysiewające. Nasiona drobniejsze mogą wysypywać się inaczej niż grubsze, co może tłumaczyć różnice między wskazaniami tabeli a próbą kręconą. W takich sytuacjach próba kręcona jest szczególnie ważna.
Ustawienie Znaczników i Prowadzenie Siewnika
Błędne ustawienie znacznika lub jazda "na oko" mogą prowadzić do nierównomiernego siewu. Znaczniki należy ustawić tak, aby odległość między pasami siewnymi przy kolejnym przejeździe siewnika odpowiadała szerokościom międzyrzędzi. Pasem siewnym (Ss) nazywa się odległość między skrajnymi redlicami.
Prędkość Jazdy
Wielkość wysiewanej dawki nasion nie zależy od prędkości jazdy, jednak ważne jest, aby w czasie siewu utrzymać stałą prędkość, która nie powinna przekraczać 10 km/h, dostosowując ją do aktualnych warunków glebowych.
Próba kręcona siewnika, jak nie dać się oszukać
Ustawienie Głębokości Pracy i Docisku Redlic
Ostatnią czynnością, którą należy wykonać już na polu, jest ustawienie głębokości pracy redlic wysiewających i zagarniacza. Parametry te dobiera się w zależności od warunków panujących na polu. W większości siewników istnieje możliwość indywidualnego ustawienia docisku redlic wysiewających poprzez zmianę położenia sprężyn dociskowych.
