Siew żyta hybrydowego siewnikiem Poznaniak: Kompleksowy poradnik

Siewnik Poznaniak to urządzenie, które odmieniło świat polskiego rolnictwa, umożliwiając równomierne rozsiewanie materiału siewnego. Choć jego obsługa jest intuicyjna, precyzyjne ustawienie, zwłaszcza dla specyficznych upraw, wymaga znajomości pewnych zasad. Ten artykuł przedstawia szczegółowy poradnik dotyczący siewu żyta hybrydowego siewnikiem Poznaniak, ze szczególnym uwzględnieniem kalibracji dla normy wysiewu 60 kg/ha oraz kluczowych aspektów agrotechnicznych.

Zalety żyta hybrydowego w nowoczesnym rolnictwie

Żyto hybrydowe zyskuje coraz większą popularność w porównaniu do żyta populacyjnego. Jest to wynikiem jego wysokiej plenności, dobrej tolerancji na słabsze gleby oraz zwiększonej odporności na choroby. Żyto hybrydowe to odmiana uzyskana w wyniku krzyżowania dwóch linii rodzicielskich, co skutkuje tzw. efektem heterozji, objawiającym się wyższym plonowaniem w pierwszym roku w porównaniu do tradycyjnych odmian populacyjnych.

Postęp genetyczny sprawił, że żyto hybrydowe osiągnęło przewagę nad żytem populacyjnym pod względem plonu ziarna i innych ważnych cech odmianowych. Siew żyta hybrydowego to inwestycja w wyższy plon, nawet na słabszych glebach.

Przygotowanie siewnika Poznaniak do pracy

Przegląd siewnika najlepiej rozpocząć od znalezienia instrukcji obsługi danego modelu, która zawiera najistotniejsze dane dotyczące przygotowania do siewu oraz tabele wysiewu. Przed przystąpieniem do pracy należy skontrolować, czy w zbiorniku i w aparatach wysiewających nie ma żadnego ciała obcego, np. narzędzi, przerośniętych nasion, sznurka, czy elementów wyposażenia. Należy też sprawdzić naciąg łańcucha napędowego, przesmarować ruchome elementy maszyny, sprawdzić i ewentualnie uzupełnić poziom oleju w przekładni.

Trzeba również sprawdzić dokręcenie połączeń śrubowych oraz stan i zamocowanie redlic. Przed wyjazdem siewnika w pole należy ocenić również stan techniczny urządzenia oraz sprawdzić, czy jego elementy robocze odpowiednio działają i czy nie doszło do ich zużycia. Przykładowo, zużyte kółka mogą przyczyniać się do problemów z ustaleniem odpowiedniej normy wysiewu. Ważna jest regularna kontrola siewnika - dobrze jest dokonać jego przeglądu nie tylko wiosną, ale także jesienią.

Montaż i poziomowanie siewnika na ciągniku

Czynności przyłączeniowe operator ciągnika wykonuje samodzielnie. W tym celu powinien podjechać tyłem ciągnika do maszyny tak, aby uchami ramion dolnego zawieszenia trafić na czopy belki zawieszenia siewnika. Następnie należy założyć ramiona podnośnika ciągnika i zabezpieczyć je przetyczkami. Górny otwór zawieszenia trzeba połączyć z ciągnikiem przy pomocy łącznika i go zabezpieczyć. Regulując długość łącznika górnego, należy ustawić maszynę w pionie. Dobrze wypoziomowany siewnik gwarantuje jednakową głębokość siewu redlicami pierwszego i drugiego rzędu.

Regulacja głębokości siewu i nacisku redlic

Regulacji głębokości siewu należy dokonać na polu po przejechaniu kilku metrów z redlicami zagłębionymi w glebie. Należy sprawdzić, czy siewnik jest prawidłowo wypoziomowany oraz czy ziarno jest wysiane na prawidłowej głębokości. Korekty głębokości przeprowadza się centralnie za pomocą korby, przez obrót śruby znajdującej się z tyłu siewnika. Zakres regulacji wynosi od 0 do 10 cm względem poziomu kół. Każda redlica posiada także możliwość indywidualnej regulacji siły nacisku na glebę poprzez zmianę miejsca zaczepienia sprężyny.

Próba kręcona siewnika: Podstawa precyzyjnego wysiewu

Próba kręcona siewnika to jedna z kluczowych operacji, którą należy wykonać przed siewem. Jest związana ze sprawdzaniem prawidłowej pracy siewnika przed właściwym wysiewem. Metoda ta polega na uruchomieniu siewnika w pozycji roboczej poza obszarem pola uprawnego (np. na trawie lub drodze) i zważeniu ziarna wsypanego do rynienek przy uwzględnieniu konkretnej liczby obrotów przekładni siewnika. Wynik porównuje się z normą wysiewu. Próba kręcona daje możliwość obserwacji działania siewnika oraz wykrycia ewentualnych nieprawidłowości. Mimo że sama próba zajmuje sporo czasu, warto ją wykonać, aby uzyskać właściwą dawkę kilogramów na 1 hektar.

Jak wykonać próbę kręconą siewnika Poznaniak?

1. Na początku należy zwolnić belkę mieszków i wsunąć w to miejsce osłonę korytkową, spełniającą rolę pojemnika na ziarno.
2. W kolejnym kroku trzeba zasypać zbiornik ziarnem do poziomu powyżej górnej krawędzi otworów wysiewowych do aparatów wysiewających.
3. Następnie trzeba włożyć korbę i wykonać kilka obrotów, aby wypełnić ziarnem aparaty wysiewające.
4. Wysiane ziarno trzeba przesypać do zbiornika i ponownie podstawić osłonę korytkową pod aparaty wysiewające.
5. Następnie należy wykręcić korbą odpowiednią liczbę obrotów, w zależności od szerokości siewnika na 1 ar:
   • dla siewnika o szerokości 3,0 m: 13 obrotów na ar,
   • dla siewnika o szerokości 2,7 m: 14,5 obrotu na ar,
   • dla siewnika o szerokości 2,5 m: 15,5 obrotu na ar.

Ilość nasion, która zostanie wysiana do osłony korytkowej (dokładnie zważona), pomnożona przez 100, odpowiada dawce wysiewu ziarna na 1 hektar. Jeśli waży ono mniej lub więcej niż podaje tabela wysiewu, trzeba zmienić ustawienie dźwigni skrzynki bezstopniowej i ponowić próbę.

Próba kręcona w polu dla precyzyjnego siewu

Istnieje również możliwość wysiewu precyzyjnego, który w warunkach naturalnych jest jeszcze dokładniejszy. Ilość obrotów koła siewnika zależy od rodzaju uprawy przedsiewnej oraz rodzaju gleby. Podczas wykonywania bardzo precyzyjnego siewu zaleca się, aby rolnik przeprowadził próbę kręconą w polu. W tym celu należy obniżyć belkę z mieszkami i w jej miejsce włożyć osłonę korytkową, a następnie wykonać przejazd (wysiewając ziarno).

• Na 1 ar powierzchni dla siewnika o szerokości roboczej 3,0 m przypada 33,3 m przejazdu.
• Dla siewnika 2,7 m przypada 37 m przejazdu.
• Dla siewnika 2,5 m jest to 40 m przejazdu.

Następnie należy zważyć materiał siewny i ewentualnie skorygować ustawienia w przekładni głównej siewnika i ponowić próbę. W sytuacji, gdy uzyskana masa nie odbiega więcej niż 2% od rekomendowanej dawki, można uznać, że próba jest udana.

Należy pamiętać, że ziarno tego samego gatunku, ale różnej odmiany, nie jest jednakowe pod względem wielkości i ciężaru, dlatego dane zawarte w tabeli wysiewu należy traktować jako orientacyjne.

Ustawienie siewnika Poznaniak do siewu żyta hybrydowego (60 kg/ha)

Aby wysiać żyto hybrydowe z normą 60 kg/ha siewnikiem Poznaniak 2 SO43 2,7m z 25 redlicami, należy podejść do kalibracji z dużą starannością, ponieważ tabele wysiewu często zaczynają się od wyższych wartości, np. 101 kg/ha (ustawienie A-4). W przypadku, gdy tabela wysiewu nie przewiduje bezpośrednio normy 60 kg/ha, należy zastosować metodę prób i błędów z korektą ustawień.

Kroki do ustawienia siewnika dla 60 kg/ha:

1. Znajdź żyto w tabeli wysiewu: Nawet jeśli tabela nie ma dokładnego ustawienia na 60 kg/ha, znajdź najbliższe niższe lub podobne ustawienie dla żyta (np. 157 kg/ha z wartością 35 na przekładni bezstopniowej). To posłuży jako punkt wyjścia.
2. Ustawienie zastawki i dźwigni:
   • W przypadku żyta zastawka powinna być ustawiona w pozycji 3/4.
   • Dźwignia (denek) powinna być ustawiona w pozycji 2.
   • Wysiew należy przeprowadzić kółkiem wąskim plus szerokim (W+S).
3. Tryb wysiewu zmniejszonego: Jeśli wstępne próby (nawet na najniższych ustawieniach, np. A-1) wykażą, że wysiewana ilość jest wciąż za duża dla 60 kg/ha, konieczne jest przestawienie trybów na wysiew zmniejszony, jeśli siewnik Poznaniak posiada taką funkcję. Ta opcja pozwala na dalsze obniżenie dawki.
4. Iteracyjna próba kręcona: Ponieważ 60 kg/ha to relatywnie niska norma dla żyta, trzeba będzie wielokrotnie przeprowadzać próbę kręconą, korygując ustawienia przekładni bezstopniowej.
   • Rozpocznij od ustawień dla najniższej normy żyta w tabeli lub z punktu wyjścia.
   • Wykonaj próbę kręconą, zważ zebrany materiał siewny i oblicz dawkę na hektar.
   • Jeśli dawka jest za wysoka, zmniejsz ustawienie na podzielnicy przekładni bezstopniowej i powtórz próbę. Jeśli masz tryb wysiewu zmniejszonego, aktywuj go.
   • Kontynuuj kalibrację, aż uzyskasz dawkę jak najbardziej zbliżoną do 60 kg/ha (z tolerancją do 2%).

Dla zbóż, których nie ma w tabeli, lub w przypadku specyficznych norm wysiewu, takich jak 60 kg/ha dla żyta hybrydowego, należy wybrać ziarno podobne pod względem wielkości z tabeli i wykonać próbę kręconą przynajmniej dwa razy, korygując ustawienia przekładni bezstopniowej.

Agrotechnika żyta hybrydowego: Terminy i nawożenie

Kluczowe czynniki sukcesu w uprawie żyta hybrydowego to odpowiedni termin siewu, precyzyjna norma wysiewu, optymalne nawożenie oraz kontrola nad wzrostem i chorobami.

Optymalny termin i głębokość siewu

Termin siewu jest jednym z najważniejszych aspektów. Żyto hybrydowe coraz częściej jest wysiewane po późnych przedplonach, które schodzą z pola w październiku. Październikowy termin siewu jest terminem opóźnionym, a decydując się na siew odmian mieszańcowych, należy dostosować normę wysiewu, zwiększając ją o około 10-15%. Ważne jest, by ziarno wysiewać na odpowiednią głębokość siewu 2-3 cm.

Żyto dobrze sprawdza się po roślinach strączkowych, okopowych i zbożach jarych. Jedną z największych zalet żyta hybrydowego jest jego zdolność do wzrostu na słabszych stanowiskach.

Potrzeby pokarmowe żyta hybrydowego

Zbilansowane i terminowe nawożenie żyta hybrydowego jest niezbędne do realizacji genetycznego potencjału plonowania, który może przewyższać o 30% odmiany populacyjne. Odmiany hybrydowe żyta ozimego dobrze reagują na wzrost nawożenia, zwłaszcza azotem. Nie można zapomnieć jednak o dostarczeniu właściwej ilości fosforu i potasu.

Żyto do wytworzenia 1 tony ziarna wraz z odpowiednią ilością słomy potrzebuje około:

• 20-22 kg azotu (N)
• 10-12 kg fosforu (P₂O₅)
• 20-22 kg potasu (K₂O)

Oznacza to, że żyto hybrydowe plonujące na poziomie 10 ton może pobrać z gleby nawet 220 kg azotu, 120 kg fosforu (P₂O₅) oraz 220 kg potasu (K₂O). Ilość wnoszonych składników w formie nawozów mineralnych powinna uwzględniać powyższe pobranie jednostkowe, ale także zasobność gleby w wymienione makroelementy. Gdy zawartość fosforu i potasu jest przynajmniej na poziomie średnim, możliwe jest obniżenie dawki tych składników. Natomiast przy zasobności niskiej lub bardzo niskiej, konieczne jest jej znacznie zwiększenie nawet do 35-50% w stosunku do potrzeb pokarmowych.

Przedsiewne nawożenie żyta hybrydowego

Cała oszacowana dawka fosforu powinna być zastosowana przed siewem żyta hybrydowego. Natomiast w przypadku potasu rekomendacja nie jest jednoznaczna. Na glebach lekkich, na których istnieje ryzyko jego strat związanych z wymywaniem, rekomendowane jest podzielenie dawki na dwie części. Pierwsza, stanowiąca około 2/3, powinna być aplikowana przed siewem, z kolei pozostała ilość wczesną wiosną, przed nawożeniem azotem. W nawożeniu przedsiewnym należy również uwzględnić dostarczenie do gleby azotu. W zależności od zawartości azotu powinno to być od 10 do 20 kg N na hektar.

Nawożenie żyta hybrydowego azotem - najlepiej w trzech dawkach

Żyto ozime jako pierwsze wznawia wegetację po spoczynku zimowym. Dlatego pierwsza dawka azotu powinna być zastosowana możliwie szybko przed innymi zbożami. Wielkość dawki i formę azotu należy dostosować do stanu plantacji. Żyto hybrydowe ma największe zapotrzebowanie na azot w fazie krzewienia oraz strzelania w źdźbło. Te fazy są najbardziej krytyczne, ponieważ wtedy żyto kształtuje swój przyszły plon oraz bardzo mocno przyrasta.

I dawka azotu

Jeżeli żyto jest dobrze rozkrzewione, to pierwsza dawka nie musi być wysoka, maksymalnie 30% wyliczonej ilości azotu. W przypadku słabo rozkrzewionych łanów rekomendowane jest zwiększenie ilości azotu wnoszonego w pierwszej dawce nawet do 45%. Zbyt duża ilość azotu na starcie wegetacji może opóźnić redukcję najsłabszych źdźbeł o najmniejszej produktywności oraz prowadzić do wytworzenia tzw. kłosów drugiego piętra. Jest to zjawisko bardzo niekorzystne, ponieważ znacznie osłabia potencjał plonowania źdźbeł o największej produktywności. Zbyt duża dawka N może także zwiększać ryzyko wylegania, zwłaszcza jeżeli zabieg regulatorami wzrostu i rozwoju zostanie spóźniony.

II dawka azotu

Termin aplikacji drugiej dawki azotu przypada na fazę początku strzelania w źdźbło. W praktyce rolniczej azot jest często stosowany po pierwszym zabiegu regulującym łan. Możliwe jest nieznaczne opóźnienie drugiej dawki azotu, zwłaszcza jeżeli rośliny są nadmiernie rozkrzewione. Wówczas najpierw dojdzie do redukcji najsłabszych źdźbeł, a później (w fazie drugiego kolanka) zostanie podana II dawka azotu. W tym terminie aplikowane jest do 50% całej dawki N lub pozostała część, jeżeli nawożenie azotowe zostało zaplanowane na dwa terminy.

III dawka azotu

Ostatnia dawka azotu w ilości około 20% powinna być podana od fazy liścia flagowego do fazy początku kłoszenia (BBCH 37-50). Aplikację azotu należy przeprowadzić przed spodziewanymi opadami deszczu, co umożliwi szybkie rozpuszczenie granul nawozu oraz przemieszczanie składnika do strefy korzeniowej.

Żyto hybrydowe ma wyższe potrzeby pokarmowe niż odmiany populacyjne, ale jest to uzasadnione wyższym potencjałem plonowania. Nawożenie mineralne jest częścią agrotechniki, która również powinna być dostosowana do wymagań odmian mieszańcowych. Fosfor odgrywa dużą rolę w metabolizmie energii rośliny, transporcie związków organicznych i nieorganicznych. Jest również ważny dla procesów kwitnienia i dojrzewania, a jego dostępność dla roślin jest ściśle powiązana z odczynem gleby (najbardziej dostępny jest w przedziale pH 6,0-7,0). Potas jest pierwiastkiem odpowiadającym i kształtującym gospodarowanie wodą przez roślinę, a dobre zaopatrzenie w ten składnik pozwala także wesprzeć działanie azotu.

tags: #siewnik #poznaniak #jak #siac #zyto #hybrydowe