Wśród maszyn rolniczych niewiele jest takich, których nazwa tak jednoznacznie kojarzy się z produktem jak Poznaniak. Pierwsze siewniki sygnowane tą nazwą pojawiły się na polach pod koniec lat 60. Od tego czasu marka Unia (dawniej Unia Grudziądz) rozwijała i modernizowała swoje siewniki, czyniąc je jednymi z najbardziej rozpoznawalnych i cenionych w polskim rolnictwie.
Konstrukcja i Specyfikacja Techniczna
Siewniki Poznaniak są cenione za swoją prostą i nieskomplikowaną konstrukcję, co przekłada się na łatwość obsługi i dostępność części zamiennych. Jednym z kluczowych atutów, zapewnianych przez producenta, jest stosunkowo niewielka masa własna maszyny. Przykładowo, siewnik 3-metrowy z redlicami stopkowymi waży zaledwie 620 kg. Jest to szczególnie istotne, gdy siewnik jest agregowany z agregatem zawieszanym, ponieważ główny ciężar, czyli siewnik z załadowaną skrzynią nasienną, stanowi najbardziej oddalony od ciągnika element zestawu.
Unia Poznaniak 550 to mechaniczny siewnik zbożowy, przystosowany do siewu szerokiej gamy nasion: nie tylko zbóż, lecz także roślin strączkowych, oleistych, traw i innych. Maszyna ta jest zawieszana na trzypunktowym układzie zawieszania ciągnika, co ułatwia manewrowanie nią zarówno podczas pracy, jak i transportu. Siewnik nadaje się do użytku na dowolnym, odpowiednio przygotowanym rodzaju gleby - najlepiej zaoranej, wyrównanej i lekko ugniecionej. Możliwe jest jego stosowanie w agregatach uprawowo-siewnych z biernym lub aktywnym agregatem. Producent, Unia, oferuje również agregaty uprawowe z serii Ceres, które są dopasowane szerokością do siewników Poznaniak, co umożliwia łatwe kompletowanie zestawów uprawowo-siewnych o szerokości 2,5 m, 2,7 m oraz 3 m.
System Wysiewu i Redlice
Redlice w Poznaniaku umieszczone są w dwóch rzędach, a głębokość siewu może być regulowana w zakresie od 0 do 7 cm. Dostępne są lekkie redlice stopkowe (wersja Poznaniak) lub dwutalerzowe, przemienne redlice Shell (wersja Poznaniak D).
- Redlice Shell z kółkami dociskowymi - wyposażone są w specjalne łożyskowanie, odporne na pracę w szczególnie trudnych warunkach. Kółko kopiujące gwarantuje, że ziarno zostanie położone na jednakowej głębokości, nawet na polach mozaikowatych, co przekłada się na szybsze i bardziej wyrównane wschody roślin. Maksymalny docisk na każdą redlicę w wersji D wynosi 25 kG.
- Belka regulacyjna - służy do zmiany głębokości pracy wszystkich redlic, a kółka dociskowe umieszczone za redlicami dodatkowo poprawiają równomierność wschodów.
Przekładnia Wysiewająca
Starsze modele siewników Poznaniak były wyposażone w stopniowe przekładnie, natomiast nowsze modele posiadają bezstopniową skrzynię przekładniową w kąpieli olejowej, umieszczoną w obudowie z żeliwa. Takie rozwiązanie zapewnia precyzyjne mocowanie elementów przekładni, podnosi jej żywotność oraz dokładność działania. System wysiewu jest roweczkowy, co przez wielu starszych rolników było chwalone za swoją skuteczność.
Sterowanie i Znaczniki
Siewniki Poznaniak mogą być wyposażone w sterownik Starter Seed lub najnowszy komputer Pilot Seed. STARTER SEED to elektroniczny sterownik ścieżek przejazdowych oraz znaczników przedwschodowych. Konstrukcja znaczników przejazdowych została zmodernizowana, posiadają one zabezpieczenie przeciążeniowe, które chroni ramię znacznika przed uszkodzeniami mechanicznymi w przypadku najechania na przeszkodę.
Opinie Użytkowników i Typowe Modyfikacje
Użytkownicy siewników Poznaniak często podkreślają, że "Poznaniak Poznaniakowi nie jest równy", wskazując na ewolucję konstrukcji na przestrzeni lat. Modele nowsze, szczególnie te z przekładnią olejową i dociskiem redlic, są bardziej cenione, zwłaszcza na glebach zwięzłych. Poniżej przedstawiono typowe uwagi i modyfikacje zgłaszane przez rolników:
Zalety i Sprawdzone Rozwiązania
- Prosta konstrukcja: Ułatwia konserwację i dostęp do części.
- Niewielka masa własna: Ważna przy agregowaniu z zawieszanymi agregatami.
- Dostępność części: Nawet do starszych modeli.
- Trzymanie normy wysiewu: Wielu użytkowników potwierdza stabilność wysiewu, zwłaszcza w modelach z przekładnią olejową. Siewniki te są używane do siewu zbóż oraz drobnych nasion na poplon.
- Odporność na zapchania (po modyfikacjach): Zwiększony rozstaw między pierwszym i drugim rzędem lejków sprawia, że ziemia płynnie przemieszcza się między nimi, co eliminuje problem zapychania. Ta modyfikacja eliminuje również konieczność stosowania sprężyn dociskowych, a lejki zyskują większy zakres pracy góra/dół (np. na bruzdach) bez zwiększania nacisku na glebę, co zapewnia równomierną głębokość siewu na nierównym terenie.
Wady i Możliwe Modyfikacje
Użytkownicy wskazują na kilka obszarów, które można by poprawić lub które wymagają uwagi:
- Plastikowe rurki: Mogą pękać, szczególnie przy intensywnym użytkowaniu. Rolnicy często modyfikują je, wzmacniając lub wymieniając na trwalsze.
- Znaczniki przejazdowe: Mimo modernizacji fabrycznych, niektórzy użytkownicy dorabiają hydrauliczne znaczniki dla większego komfortu i precyzji. Automat ze znacznikami wymaga regularnego czyszczenia i regulacji.
- Problem zapychania (oryginalna konstrukcja):
- Zbyt bliskie ustawienie redlic: Pierwszy rząd bywa zbyt blisko drugiego. Popularnym rozwiązaniem jest wydłużenie każdej z tylnych redlic o 10-15 cm.
- Grabki: Choć spełniają swoją rolę, na brudnym polu często się zapychają.
- Spulchniacze śladów: W starszych ramach z przyspawanym stelażem są często oceniane jako "pomyłka". Bywają zbyt blisko kół ciągnika (np. w 60 "wchodzą" w błotniki), a do niektórych ciągników (np. T25) nie da się ich zapiąć. Dodatkowo, są blisko siebie w jednej linii, co prowadzi do ich zapychania. Wielu użytkowników decyduje się na ich usunięcie, zwłaszcza gdy siewnik jest ciągany za agregatem.
- Szerokość 2,7 m: Niektórzy rolnicy kwestionują racjonalność tej szerokości, sugerując, że mogłaby być ona lepiej zoptymalizowana.
- Wysiew różnych nasion: Wymaga przekładania rolek, co choć stosunkowo szybkie, bywa uciążliwe przy częstej zmianie upraw.
Ustawianie Wysiewu
Kluczowym aspektem, na który zwracają uwagę doświadczeni rolnicy, jest to, że tabela wysiewu jest tylko orientacyjna. Niezależnie od tego, czy jest to nowy Poznaniak czy siewnik marki Amazone, sama tabela nigdy nie zagwarantuje dokładnego wysiewu zamierzonej normy. Zawsze konieczne jest przeprowadzenie próby kręconej. Ponadto, sama próba kręcona to często za mało; należy uwzględnić specyfikę konkretnego zboża i warunków polowych.
Jeden z użytkowników podał przykład siewu grochu na przedplon Poznaniakiem łańcuszkowym: użyto rolek zbożowych, denka "3 ząbek", wysiew normalny, ustawienie C-1, co dało 195 kg/ha.
Porównanie i Alternatywy
W kontekście wyboru siewnika, wielu rolników zastanawia się nad alternatywami. Siewniki takie jak Agro-Masz SR300 są porównywane do Poloneza 550/3, a nie do Poznaniaka, ponieważ Poznaniak reprezentuje inną półkę pod względem parametrów technicznych. Opinie o zaniżaniu lub zawyżaniu norm wysiewu przez polskie siewniki (Poznaniaki, Polonezy, Mazury, Agro-Masze) często wynikają ze złych skojarzeń ze starymi maszynami lub nieumiejętności prawidłowego ustawienia nowoczesnych siewników.
Niektórzy użytkownicy polecają również siewniki zachodnie, takie jak Nodet-Gougis, zwłaszcza jeśli nie jest potrzebny bardzo drobny wysiew. Siewniki te charakteryzują się napędem na oba koła (lub przekładnią z obu stron siewnika spiętą na stałe), płynną regulacją wysiewu oraz przekładniami dwuzakresowymi (na większy i mniejszy wysiew). Cenowo są często niewiele droższe od Poznaniaka, a dostępność części do nich jest dobra. Przy zakupie siewnika zachodniego istotne jest, aby był on kompletny (spulchniacze, zagarniacze, znaczniki), ponieważ dokupienie brakujących elementów może być kosztowne i problematyczne.