Siewniki punktowe stanowią kluczowe narzędzie w nowoczesnym rolnictwie, zapewniając precyzyjny wysiew nasion kukurydzy oraz innych roślin, takich jak słonecznik, buraki czy rzepak. Wersje wyposażone w podsiewacze nawozów granulowanych znacząco zwiększają efektywność pracy, umożliwiając jednoczesne umieszczenie nawozu w strefie korzeniowej roślin.
Charakterystyka Siewnika Punktowego 4-Rzędowego
Na rynku dostępne są różnorodne modele siewników, które pod względem technicznym wykazują wiele podobieństw. Przykładem jest siewnik 4-rzędowy HMS 4F Pinadisc Jumbo, który wyróżnia się solidną konstrukcją i zaawansowanymi rozwiązaniami. Zapotrzebowanie na moc siewnika HMS 4F Pinadisc Jumbo wynosi od 80 do 100 KM. Pinadisc Jumbo 4F to siewnik do kukurydzy 4-rzędowy, którym również można siać słonecznik. Maszyna ta, będąca nowością na rynku, została sprawdzona podczas siewu słonecznika na tzw. kwiat. Praca ta odbywała się na polu przygotowanym w ramach uprawy bezorkowej, z sekcjami rozstawionymi co 75 cm i obsadą roślin ustawioną na 70 tysięcy nasion na hektar.
Sekcja wysiewająca i kopiowanie terenu
Każda jednostka siewna jest zamontowana na równoległoboku, co pozwala jej precyzyjnie kopiować powierzchnię pola. Pomaga w tym docisk sprężynowy, regulowany za pomocą śruby. Przy śrubie znajduje się wyraźna skala z cyframi, co ułatwia jednakowe ustawienie wszystkich sekcji. Solidny równoległobok sekcji z dużym prześwitem jest montowany na wymiennych pierścieniach. Pionowe przeniesienie nacisku wpływa na równe utrzymanie głębokości roboczej, a krótka długość (43 cm) sekcji wysiewającej znakomicie kopiuje ukształtowanie powierzchni gleby. Równa głębokość wysiewu jest zachowana dzięki talerzowej sekcji wysiewającej, optymalnie kopiującej ukształtowanie powierzchni gleby.
Przygotowanie bruzdy siewnej
Ważnym elementem siewnika punktowego każdej sekcji jest dłuto i znajdujące się tuż za nim dwa ekrany rozgarniające. Rolą dłuta jest odpychanie na boki kamieni, zanim w glebę wgryzie się redlica dwutalerzowa. Natomiast ekrany rozgarniające mają za zadanie usunąć przed kołami kopiującymi redlicy siewnej wszelkie przeszkody, takie jak zbite w kępy resztki pożniwne. Dzięki temu koła kopiujące redlic nie są podbijane, co mogłoby powodować zmniejszanie głębokości siewu. Dłuto należy ustawić na równi z głębokością pracy redlicy dwutalerzowej, a ekrany rozgarniające na wysokości 2 cm nad powierzchnią gleby. Szerokie koła boczne (110 mm) o bardzo dobrej nośności zapewniają optymalną kontrolę głębokości roboczej. Ramiona wspornikowe kół bocznych zostały umieszczone na wymiennych pierścieniach, posiadających helikoidalny rowek umożliwiający równomierne rozprowadzenie smaru. Ustawienie pozycji rozgarniacza jest precyzyjne i szybkie, dostępnych jest 12 pozycji.
System Wysiewu Nasion
Testowany HMS 4F Pinadisc Jumbo to klasyczny siewnik punktowy oparty na pneumatycznym systemie wysiewu nasion. Wentylator napędzany z WOM ciągnika (540 obr./min.) wytwarza podciśnienie, które w aparacie wysiewającym przytrzymuje nasiona w otworach tarczy. Nagły brak tego ssania (w odpowiednim miejscu) powoduje cykliczne odpadnięcia nasion, które trafiają do gleby. Układ ten wymaga utrzymywania stałego podciśnienia, którego wartość odczytywana na wakuometrze powinna mieścić się w przedziale 40-60 mbar. Podczas pracy należy o tym bezwzględnie pamiętać, gdyż każde wyłączenie wałka WOM spowoduje utratę podciśnienia w układzie i odpadnięcie nasion od tarcz.
Tarcze wysiewające i selekcja nasion
Na liście wyposażenia standardowego siewnika punktowego znajduje się komplet dwóch tarcz wysiewających. Wersja z 26 otworami o średnicach 4,8 mm służy do wysiewu nasion kukurydzy, natomiast tarcza z 20 precyzyjnymi nawierceniami 3-milimetrowymi przeznaczona jest do nasion słonecznika. Na życzenie dostępny jest szereg innych tarcz służących do wysiewu nasion buraków, soi lub rzepaku. Podczas wymiany tarcz należy pamiętać, aby robić to przy układzie pozbawionym nasion, inaczej wylecą na ziemię. Pracując taką maszyną należy zwracać uwagę na poprawne pojedynkowanie nasion. Służy do tego dźwigienka selektora, która poprawnie ustawiona pozwala wysiewać nasiona pojedynczo, a nie podwójnie.
Regulacja obsady nasion
Najważniejszą czynnością do wykonania w siewniku punktowym jest ustawienie obsady roślin (nasion). W maszynie HMS 4F Pinadisc Jumbo nie jest to trudne. Pierwszym krokiem jest odczytanie w tabeli informacji, jaka powinna być odległość pomiędzy nasionami w rzędzie dla ich oczekiwanej obsady na hektarze. Dla obsady około 70 tys. nasion na hektar, przy rozstawie rzędów 75 cm, jest to około 19 cm. Następnie przechodzi się do ustawienia odpowiedniego przełożenia w skrzyni z przekładnią łańcuchową, która znajduje się dokładnie na środku siewnika, pomiędzy sekcjami. Po otwarciu osłony można szybko ustalić, jakie przełożenie ustawić. Tabela, mimo braku języka polskiego, jest przedstawiona bardzo intuicyjnie. Znając odległość nasion w rzędzie (np. ok. 19 cm) i wiedząc, z jakimi tarczami wysiewającymi będzie prowadzony siew (ile mają otworów), odczytuje się, jakie przełożenie ustawić. W tabeli dla tarczy z 20 otworami, najbliższy wartości 19 cm jest zapis 19,3. Obok niego, w tym samym wierszu tabeli po jej lewej skrajnej stronie, znajduje się wartość liczbowa 23-21. Pierwsza oznacza górne, a druga dolne koło łańcuchowe. To na nie, po zwolnieniu napinacza, zakłada się łańcuch napędowy. Na tym kończy się cała procedura ustawienia obsady nasion.
Podsiewacz Nawozów Granulowanych
Siewniki punktowe mogą być wyposażone w podsiewacz do nawozów granulowanych. Napęd do dwóch skrzyń, zamontowanych z lewej i prawej strony zbiornika nawozowego, trafia poprzez przekładnię łańcuchową z lewego koła siewnika. Granule nawozu trafiają do redlic dwutalerzowych zamontowanych na łapach sprężystych. Redlice te powinny pracować kilka centymetrów poniżej redlic siewnych. Dla siewników 4-rzędowych na ramie sztywnej jednobelkowej, bardzo dobrym połączeniem jest metalowy podsiewacz do nawozów o pojemności 740 litrów. Inne konfiguracje mogą obejmować dwa zbiorniki z półprzezroczystego tworzywa sztucznego, każdy o pojemności 175 litrów (łącznie 350 litrów).
Regulacja dawki nawozu
Regulacji podlegają najpierw dwa koła łańcuchowe, mające 16 i 23 zęby. Zależnie od dawki zamienia się je miejscami. Czynność ta wymaga zwolnienia naciągu łańcucha, co wykonuje się szybko bez dodatkowych narzędzi. Druga regulacja "nawozowa" dotyczy dwóch dźwigni ustalających szczeliny, przez które granule wpadają do redlic. Ich wskaźniki strzałkowe ustawia się nad cyframi, których wartości odczytuje się wcześniej w tabeli.
Próba kręcona nawozu
Dla rolników ceniących sobie dokładność, producent podaje sposób, w jaki można przeprowadzić próbę kręconą dla wysiewanego nawozu. Jest ona podzielona na dwie części, które posiadają sita. To oczywiście zabezpieczenie przed przedostaniem się grud do aparatów wysiewających.
Kontrola i Precyzja Siewu
HMS 4F Pinadisc Jumbo ma w standardzie zamontowane fotokomórki. Jeżeli w jednej z sekcji wystąpi problem z utrzymaniem założonej obsady wysiewu nasion, operator ciągnika od razu otrzyma komunikat. Będzie to sygnał dźwiękowy i świetlny przy słupku sekcji, w której wystąpił zator lub zabrakło nasion. Na obsługę fotokomórek pozwala komputer włoskiej marki MC Electronics. Jest to sterownik Dorado 1200, na którego kolorowym ekranie wyświetlane są informacje dotyczące siewnika i parametrów jego pracy. Oprócz monitorowania przepływu nasion w poszczególnych sekcjach, informuje on o aktualnej liczbie wysiewanych nasion i odstępach pomiędzy nimi.
Docisk nasion i zagarnianie
Po odpadnięciu nasion od tarczy wysiewającej wpadają one do gleby w bruzdkę przygotowaną przez redlice dwutalerzowe. Trafiają tam pod "opiekę" gumowego kółka hamująco-dogniatającego, które je zatrzymuje, dociska i w efekcie powoduje wstępne zasypanie glebą. Kółko to posiada prostą sprężynową regulację docisku, co pozwala ustawić jego wartość słabszą lub mocniejszą. Jest to często niedoceniane wyposażenie siewnika punktowego, które robi przysłowiową różnicę, pozwalając podczas szybkiego siewu zachować jego precyzję. Ostatnim elementem roboczym siewnika HMS 4F Pinadisc Jumbo są kółka zagarniające ustawione pod kątem. Kąt ten można zmieniać za pomocą dźwigienki, co wpływa na kształt i wielkość usypanego pasa gleby nad wysianymi nasionami. Regulacji podlega również docisk tych kółek. Zamknięcie bruzdy jest zapewnione przez dwa koła ustawione pod kątem. Ustawienie głębokości jest łatwe i odbywa się za pomocą pokrętła, co zapewnia wysoką precyzję kontroli głębokości wysiewu, nawet w przypadku drobnych ziaren wysiewanych bardzo płytko.
Zalecenia dotyczące prędkości pracy
Producent zaleca wykonywać siew z prędkością do 8 km/h. Z praktyki wiadomo jednak, że dobrze ustawiona maszyna tego typu, również przy 10 km/h, zachowuje jakość pracy na wysokim poziomie.
Pneumatyczny siewnik punktowy, taerzowy OZDOKEN podczas pracy
Zaawansowane Rozwiązania Technologiczne (na przykładzie Monosem NG PLUS 4)
Siewniki punktowe MONOSEM NG PLUS 4 to siewniki wyposażone w podciśnieniowy układ pneumatyczny, mogące siać kukurydzę, buraki cukrowe, fasolę, bobik, rzepak, soję, sorgo, słonecznik, kukurydzę cukrową, groch i inne rośliny, które mogą być wysiewane punktowo. Siewniki punktowe MONOSEM zostały wyposażone w szczelny aparat rozdzielający ziarno.
Budowa aparatu rozdzielającego ziarno
Precyzyjnie aparat rozdzielający ziarno jest sercem siewnika. Obudowa aparatu rozdzielającego ziarno została wykonana z nieodkształcalnego stopu aluminium. Niezależnie od wieku siewnika, aparat wysiewający zachowa precyzję wysiewu, bez względu na zmiany warunków klimatycznych i temperatury. Wymienna wkładka uszczelniająca z teflonu znajduje się w nieustannym kontakcie z tarczą wysiewającą. Tarcze wysiewające ze stali nierdzewnej o grubości 1,5 mm są bardzo sztywne. Pokrywa aparatu rozdzielającego jest wykonana ze stopu aluminium o specjalnie zaprojektowanym kształcie, umożliwiającym zachowanie minimalnego zapasu ziarna podczas wysiewu. Dzięki kontrolnemu okienku zawsze widać, jak rozdzielane jest ziarno w aparacie. Maszyna ta posiada tylko jedną regulację podciśnienia i selekcji ziarna (Patent MONOSEM).
Dzięki wydajnej turbinie powietrze jest zasysane, ziarno przywiera do otworów tarczy wysiewającej, by następnie dostać się do tuby prowadzącej, zakończonej redliczką wysiewającą, znajdującą się między dwoma talerzami sekcji wysiewającej, otwierającymi bruzdę. Redliczka tworzy kształt bruzdy przypominający literę "V", dzięki czemu ziarno nie toczy się. Dwa talerze tworzą bruzdę, pionowe przeniesienie nacisku wpływa na równe utrzymanie głębokości roboczej.
Zbiornik z półprzezroczystego tworzywa sztucznego posiada pojemność 52 litrów. Koło dociskowe PRO z aluminium dysponuje opasaniem ze stali nierdzewnej i skrobakiem z tworzywa sztucznego.
Inne opcje i konfiguracje
Siewniki punktowe NG PLUS 4 są dostępne w różnych wersjach i na różnych ramach. Dla mniejszych gospodarstw rolnych, na mniejsze areały, proponowane są siewniki Monosem NG PLUS 4, 4-rzędowe. W ofercie firmy Lupus, oprócz 4-rzędowego siewnika punktowego HMS, znajdują się również ich modele 6-rzędowe. To maszyny bez podsiewacza nawozów oraz z podsiewaczem (1000 l) na ramie półteleskopowej lub teleskopowej. Siewniki punktowe mogą być wyposażone w aplikator do mikrogranulatów (insektycydowych lub helicydowych), w kontroler wysiewu (bez Isobus lub z Isobus), w rozłączanie napędu sekcji oraz w różne przezbrojenia usprawniające wysiew w specyficznych warunkach roboczych. Na duże pola i dla wszystkich użytkowników, którzy chcą mieć dużą wydajność lub świadczą usługi rolnicze, bardzo dobrym rozwiązaniem będzie siewnik punktowy Monosem 8-rzędowy, na ramie składanej hydraulicznie. Dostępna jest również rama TFC typu pływającego, dla lepszego kopiowania ukształtowania terenu maszyną o dużej szerokości roboczej.