Obfite i równomiernie wschodzące plony dobrej jakości to cel każdego rolnika. W tym celu w gospodarstwach rolnych wykorzystywane są liczne urządzenia, wśród których na szczególną uwagę zasługuje siewnik, którego najważniejszym elementem są redlice siewne. To one tworzą rowek siewny i odkładają nasiona, a ich jakość decyduje o równomierności i sile wschodów roślin. Warunki pracy siewników zbożowych są przeróżne i zależą od przebiegu pogody, typu gleby, a także technologii uprawy. Redlice siewne muszą poradzić sobie zarówno z nadmiernie nawilżoną glebą, z zakamienieniem, zbryleniem, jak i ze znaczną ilością resztek pożniwnych.
Dzisiejsze rolnictwo nie wybacza błędów, dlatego przy wyborze siewnika należy zwracać uwagę na wiele szczegółów, takich jak chociażby redlice siewne i dopasować je właściwie do technologii uprawy prowadzonej w gospodarstwie. Zwłaszcza, że przy rosnących kosztach materiału siewnego i nieprzewidywalnej pogodzie, wyrównane wschody to podstawa sukcesu, a kluczem do nich jest precyzyjne umieszczenie nasiona na stałej głębokości i zapewnienie mu optymalnego podsiąku wody.
Rodzaje Redlic Siewnych
Najczęściej można spotkać się z dwoma rodzajami redlic siewnych - redlicami stopkowymi i talerzowymi. Różnice w ich budowie i właściwościach sprawiają, że każdy typ sprawdza się w innych warunkach. Optymalny dobór tych elementów do warunków pracy pozwoli zachować jednakową głębokość siewu i odpowiednie podsiąkanie gleby, a co za tym idzie wysoką jakość wschodów roślin.
Redlice Stopkowe
Redlice stopkowe to rozwiązanie najprostsze konstrukcyjnie i relatywnie tanie, charakteryzujące się najniższą ceną. Ich nieskomplikowana budowa wpływa także na niewielkie koszty konserwacji i serwisowania. Konstrukcja tego typu redlic to stopka o obłym kształcie, do której doprowadzany jest przewód nasienny. Redlica taka działa jak mały płużek, rozgarniając glebę na boki i tworząc rowek w kształcie litery V. Do ich zalet możemy zaliczyć to, że są lekkie oraz tanie w zakupie; siewniki wyposażone w redlice talerzowe będą droższe o kilka tysięcy złotych.
Ten typ budowy sprawia, że redlica stopkowa nie zagłębia się w glebę w takim stopniu, jak to ma miejsce w przypadku redlic talerzowych. Z tego powodu redlice stopkowe najlepiej sprawdzają się przy uprawie konwencjonalnej i nadają się do siewu tradycyjnego. Pracują najlepiej przy mniejszych prędkościach roboczych, dlatego też są mniej wydajne od swoich talerzowych odpowiedników. Wadą redlic siewnych jest podatność na zapychanie, a także zmianę głębokości związaną z natrafianiem na przeszkody (resztki organiczne lub kamienie). Rowek siewny przez nie wykonywany nie zawsze jest czysty.
Jeśli na polu zalegają resztki pożniwne, takie jak słoma czy poplony, to redlica stopkowa będzie je "pchać" przed sobą, co niszczy precyzję siewu. Z tego powodu nie jest wskazane stosowanie ich w przypadku uprawy uproszczonej. Głębokość siewu reguluje się poprzez zmianę docisku redlic siewnych. Jednak zmiana prędkości roboczej agregatu powoduje zwiększenie oporu gruntu, co wpływa na zmniejszenie głębokości. Dlatego za zwiększeniem prędkości roboczej powinno iść wzmocnienie docisku redlic siewnych. W mniejszych gospodarstwach stosujących orkę, gdzie nie występują ciężkie gleby, sprzęt z redlicą stopkową nadal będzie odpowiedni, choć mogą wystąpić problemy, np. trudności z zagłębianiem w zwięzłą rolę i zapychanie, szczególnie w siewie po kukurydzy.
Redlice Talerzowe
Redlice talerzowe to drugi, bardzo popularny ostatnimi czasy typ redlic siewnych, które ze względu na swoją budowę są bardzo uniwersalnym rozwiązaniem. Ten rodzaj redlic cechuje znacznie wyższa cena od redlic stopkowych, jest ona jednak uzasadniona możliwością pracy w trudniejszych warunkach.
Ogólna Charakterystyka i Zalety
Konstrukcja redlic talerzowych opiera się na użyciu metalowych talerzy. W zależności od modelu mogą to być redlice jednotalerzowe lub dwutalerzowe. Czasami są również dodatkowo wyposażone w elastyczne tarcze oczyszczające. Rowek siewny w przypadku redlic tego typu wykonywany jest przez talerze, które jednocześnie odgarniają ziemię. Niebywałą zaletą jest fakt, że redlice talerzowe doskonale radzą sobie z resztkami pożniwnymi, które najczęściej są przez nie przecinane. Z tego powodu są one znacznie mniej podatne na zapychanie niż redlice stopkowe.
"Lepsze wschody w trudnych warunkach to największa zaleta siewników z redlicami talerzowymi" - przekonuje Zbigniew Pechta z Wąsosza. "W suchych latach rośliny wschodzą o 2-3 dni wcześniej w porównaniu z zasianymi siewnikiem z redlicami stopkowymi" - dodaje. Oprócz budowy (ostra krawędź talerzy) redlice talerzowe wyróżnia możliwość pracy z regulowanym naciskiem, najczęściej wynoszącym od 30 do 60 kg/redlicę, a nawet do 120 kg/redlicę do siewu uproszczonego. Dzięki temu talerze wcinają się nawet w twardą, wysuszoną glebę i umieszczają ziarno na zadanej głębokości. Na lekkich glebach trzeba stosować kółka kopiujące, dzięki którym dociążona sekcja utrzyma zadaną głębokość, a przy okazji ziarno zostanie dobrze przykryte.
Redlice Jednotalerzowe
Redlice jednotalerzowe to niejako rozbudowana wersja redlic stopkowych - rozbudowana o skośnie zamontowany talerz, który formuje rowek siewny, odgarniając ziemię oraz przecinając resztki pożniwne (lub też przetaczając się po nich). Talerz może mieć formę wklęsłą lub też karbowanej tarczy. Dzięki temu są w mniejszym stopniu podatne na zapychanie i nadają się do siewu w technologii uproszczonej. Redlice jednotalerzowe mogą być wyposażone w elastyczne tarcze oczyszczające o mniejszej średnicy, wykonane z tworzywa sztucznego, za których oczyszczanie odpowiadają skrobaki lub też mniejsza tarcza. Niemniej konstrukcja redlicy jednotalerzowej nadal pozostaje prosta, a nakłady konserwacyjne - niewielkie. Nasiona odkłada w tym przypadku standardowa redlica siewna.
Redlice Dwutalerzowe
Nieco bardziej skomplikowaną budowę mają redlice dwutalerzowe. Tutaj rowek siewny tworzony jest przez dwie tarcze umieszczone skośnie względem siebie, natomiast materiał siewny jest doprowadzany za pomocą przewodu nasiennego pomiędzy nie. Te dwie tarcze ułożone w literę V stykają się w jednym punkcie i precyzyjnie wycinają szczelinę siewną. Głębokość robocza utrzymywana jest poprzez wybrzuszenie na powierzchni tarcz lub też za pośrednictwem koła kopiująco-dociskającego. Redlica wraz z kołem prowadzącym połączona jest z ramą główną wahliwie: za pośrednictwem amortyzatorów gumowych lub też - w bardziej zaawansowanych konstrukcjach - przez układ równoległoboczny, gwarantujący bardziej precyzyjne prowadzenie redlicy siewnej.
Mówiąc o zaletach redlic dwutalerzowych nie można nie powiedzieć o ich bardzo wysokiej odporności na zapychanie, ponieważ tutaj talerze bez problemu przecinają słomę czy resztki poplonów, pozwalając na siew przy wyższych prędkościach (nawet 12-15 km/h) bez utraty głębokości. Z uwagi na zdolność do intensywnego zagłębiania się w glebie, redlice dwutalerzowe dobrze sobie radzą nawet na nieoranej powierzchni. Pozwala to wykorzystać je nie tylko do siewu w mulcz, lecz także do siewu bezpośredniego - pod warunkiem ustawienia odpowiednio dużego nacisku. Mogą być z powodzeniem używane także przy wysokich prędkościach roboczych - wówczas wskazane jest jednak ustawienie mniejszego kąta natarcia. Ważną rolę pełni tu także koło kopiująco-dociskowe, które precyzyjnie utrzymuje głębokość roboczą oraz zagęszcza glebę w okolicach nasion, poprawiając podsiąkanie wody.
Praca w Trudnych Warunkach i Siewie Uproszczonym
Zarówno redlice jednotalerzowe, jak i dwutalerzowe, dzięki swojej budowie i mniejszej podatności na zapychanie, mogą być używane do siewu w technologii uproszczonej. Poradzą sobie również z siewem w mulcz. Redlice dwutalerzowe, dzięki niewielkiej powierzchni styku z podłożem, dobrze zagłębiają się w glebie i mogą być z powodzeniem stosowane w warunkach uprawy bezorkowej. Aktywne oczyszczanie powierzchni redlicy talerzowej dzięki zastosowaniu odpowiedniej średnicy ułożyskowanego talerza czyszczącego wykonanego z elastycznego tworzywa, pozwala przede wszystkim wykonywać siew z większymi prędkościami.
Inne Rodzaje Redlic: Redlice Sztywne (Zębowe i Dłutowe)
Zupełnie innym rozwiązaniem są redlice zębowe i dłutowe. Mają one kilka zasadniczych zalet: bardzo dobrze zagłębiają się w glebie oraz mogą pracować z dużą prędkością roboczą. Ponadto tego typu redlice siewne dokładnie oczyszczają rowek siewny z resztek pożniwnych, zapewniając równomierną głębokość odłożenia nasion. Nie są też podatne na zapychanie z uwagi na kilkurzędową konstrukcję, zapewniającą duże prześwity pomiędzy elementami roboczymi. Kwalifikuje je to do pracy na polach uprawianych w systemie bezorkowym. Z uwagi na sztywne zawieszenie wymagają one jednak stosunkowo równej powierzchni pola. Ponadto redlice zębowe dość mocno spulchniają glebę, co może negatywnie wpływać na podsiąkanie wilgoci - o ile powierzchnia nie zostanie ponownie zagęszczona w odpowiednim stopniu.
Czynniki Wpływające na Wybór Redlic
Dobór redlic powinien być podyktowany przede wszystkim technologią uprawy stosowaną w gospodarstwie, która wpływa zarówno na zagęszczenie zasiewanej gleby, jak i ilość resztek organicznych zalegających na powierzchni pola. Duże znaczenie ma także rodzaj gleb występujących na terenie gospodarstwa, jak również zasobność portfela. Należy pamiętać, że prostsze rozwiązania wymagają mniejszych nakładów konserwacyjnych, zaś te bardziej zaawansowane zazwyczaj zapewniają wyższą jakość siewu, a w konsekwencji - lepsze wschody roślin.
Podsumowując, zarówno redlice stopkowe, jak i talerzowe mają wady i zalety. Wybór powinien być zatem dostosowany do rodzaju siewu i warunków glebowych. Patrząc w przyszłość, najbezpieczniejszym i najbardziej uniwersalnym wyborem jest redlica jedno- lub dwutalerzowa z kółkiem kopiującym, które gwarantować będzie, że każde ziarno zostanie dociśnięte do gleby.
Nowoczesne Rozwiązania i Technologie w Redlicach Siewnych
Ponieważ technologie siewu rozwijają się dynamicznie, konstruktorzy poprawiają wytrzymałość i precyzję redlic. Rolnicy coraz częściej wybierają redlice wykonane ze stali borowej lub kompozytów. Co więcej, nowoczesne redlice lepiej utrzymują głębokość siewu w trudnych warunkach polowych. Dodatkowo systemy hydrauliczne z czujnikami nacisku umożliwiają automatyczną korektę położenia, dzięki czemu redlice zapewniają równomierne wschody na całej szerokości roboczej.
Redlice Siewne w Systemach Bezorkowych i Pasowych (Strip-till)
W związku z rosnącym zainteresowaniem systemem strip-till, rolnicy sięgają po redlice dopasowane do uproszczonej uprawy gleby. Co istotne, redlice dłutowe ograniczają przesuszanie gleby i poprawiają warunki kiełkowania nasion. Dodatkowo redlice dwutalerzowe lepiej radzą sobie z resztkami pożniwnymi niż ich starsze odpowiedniki. Dzięki zastosowaniu systemów kopiujących każda redlica pracuje na odpowiedniej głębokości. W rezultacie rolnicy osiągają lepszą równomierność siewu oraz wyższy potencjał plonowania.
BEDNAR FMT | No-till seed drill DIRECTO NE
Redlice a Dopłaty z Ekoschematów
Redlice siewne odgrywają również rolę w spełnianiu warunków ekoschematów i dopłat bezpośrednich. Chociaż głównym celem jest jakość siewu, liczy się także wpływ na środowisko. Dlatego technologie minimalizujące erozję gleby i straty wilgoci zyskują wsparcie instytucji. W efekcie odpowiedni dobór redlic pozwala uzyskać dodatkowe punkty w systemach oceny.
Przykłady Rozwiązań Konstrukcyjnych
Siewniki zbożowe, takie jak model SR producenta Agro-Masz, są zaprojektowane do wysiewu nasion zbóż, roślin motylkowych, rzepaku, a także poplonów. Mogą pracować jako maszyny samodzielne lub w zestawie z różnego typu agregatami uprawowymi wyposażonymi w hydropak. Solidna i zwarta budowa ramy połączona ze zbiornikiem ziarna o dużej pojemności, wykonanym w technologii połączeń nitowanych ze stali gatunkowej dodatkowo przetłaczanej, zapewnia wysoką trwałość i długą żywotność maszyny.
Siewnik wyposażony w redlice stopkowe jest najlepszą propozycją do pracy na polach z niewielką ilością masy organicznej, natomiast z redlicami talerzowymi radzi sobie świetnie nawet w warunkach siewu w mulcz. Przekładnia bezstopniowa - serce siewnika - zbudowana w oparciu o układ krzywkowy ze sprzęgłami kierunkowymi. Nastawień dokonuje się w oparciu o dużą, wygodną skalę odwołującą się do wskazań tabeli wysiewu. Dla wygody operatora siewniki mogą być wyposażone w talerzowe znaczniki śladów sterowane hydraulicznie, amortyzowane i dodatkowo zabezpieczone przed uszkodzeniem dzięki śrubom ścinalnym. Szeroki podest z rozkładanymi schodkami ułatwia załadunek, a boczny rozkładany stopień jest niezwykle przydatny przy ładowaniu z przyczepy. Zagarniacz sprężynowy z prostą mechaniczną regulacją kąta pracy dostosowany jest do pracy nawet przy dużej ilości słomy zalegającej na powierzchni pola.
Na dnie zbiornika ziarna, między szczelinami doprowadzającymi ziarno do aparatów wysiewających, montowane są dzielniki ziarna. Wykonane z utwardzanego tworzywa elementy o charakterystycznym piramidalnym kształcie odpowiadają za równomierne rozprowadzenie wysiewanego materiału oraz zabezpieczają przed przesypywaniem się ziaren przy małej ich ilości w zbiorniku. Siewnik może zostać wyposażony w układ służący zakładaniu ścieżek technologicznych, a operator w sposób wygodny z kabiny ciągnika kontroluje pracę znaczników ścieżek za pomocą przełącznika elektrycznego bądź komputera.
Znaczenie Regularnej Kontroli i Wymiany
Redlice, zęby i talerze to kluczowe części siewników, które wymagają regularnej kontroli i wymiany. Ich zużycie wpływa na precyzję siewu, efektywność pracy maszyny i ostateczny plon. Rolnicy, którzy dbają o swoje maszyny i wybierają wysokiej jakości części zamienne, mogą liczyć na niezawodną pracę siewnika przez wiele sezonów.